Resmi Gazete’de yayımlanan yeni Kanun ile Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a bir madde ekleniyor. Bu maddeye göre, ateşli silahların dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklanması sonucunda çocukların bu silahlara erişmesine neden olan kişiler, eğer fiil daha ağır bir suçu oluşturmadıysa, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası alacaklar.
Türk Ceza Kanunu’nda gerçekleştirilen değişiklikle, fiil sırasında 12 yaşını doldurup 15 yaşını geçmemiş olanların, işledikleri suçu anlamamaları veya davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin yeterli gelişmemiş olması durumunda ceza sorumluluğu olmayacak. Ancak bu durumda, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. Eğer bu kişiler fiilin hukuki anlamını algılıyorlarsa ve bu fiil ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa, 13 yıldan 18 yıla kadar; müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacaklar. Diğer cezalar ise yarı oranında düşürülecek ve her bir fiil için hapis cezası 9 yıldan fazla olmayacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş olan kişiler hakkında ise, suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa 19 yıldan 27 yıla; müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilecek. Ayrıca diğer cezaların üçte biri indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 15 yıldan fazla olamayacak.
Türk Ceza Kanunu’na eklenen yeni düzenleme ile, kasten öldürme ve ağır yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş aralığındaki çocuklar için, kastın ağırlığı, suçun işleniş şekli ve daha önceki suç kayıtları gibi faktörler dikkate alınarak yaş indirimi uygulanmayabilir.
12-15 yaş aralığındaki çocuklara ise, bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesi için hakimin takdir yetkisi tanınacak.
AİLE HUKUKUNDAN KAYNAKLANAN YÜKÜMLÜLÜKLERE İLİŞKİN CEZALAR ARTIRILIYOR
Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline dair cezalar artırılarak aile yapısının ve çocukların korunması hedefleniyor. Bu kapsamda, bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiler için, şikayet üzerine öngörülen 1 yıla kadar hapis cezası 3 aydan 2 yıla kadar olacak. Hamile eşini veya gebelik durumunu bildiği bir kadını çaresiz bırakan kişiye verilecek ceza ise 6 aydan 2 yıla kadar yükseltilecek. Bu fiiller, ağır yaralama suçunu işleyenler için şikayet aranmaksızın cezanın yarısından 2 katına kadar artırılacak.
Velayet hakları kaldırılmış olsa da, çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını tehlikeye atan anne veya babalara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile, mahkemeler 15 gün içinde soruşturma evresindeki belgeleri inceleyecek ve 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın iddianameyi Cumhuriyet Başsavcılığına iade edebilecekler. Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazı, doğrudan çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak ve iyi halli olduklarında eğitimevlerine ayrılacaklar.
ÇOCUK HÜKÜMLÜLERİN EĞİTİMİNDE YENİ DÜZENLEMELER
Çocuk hükümlülerin, çocuk kapalı ceza infaz kurumundan eğitimevine geçişleri, en az bir uzman görevli ile yapılan değerlendirmeye dayanarak gerçekleştirilecek. Kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az hapis cezası ile taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az süreyle hapis cezası alan çocuk hükümlüler, cezalarını doğrudan çocuk eğitimevlerinde çekecekler.
Bu kurumlarda bulunan çocuk hükümlülerden firar edenler veya başka bir suçtan tutuklama kararı verilenler, idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilecekler.
Çocuk hükümlülerin, ceza türlerine göre eğitim kurumlarına ayrılmaları ve geçirecekleri süreler gibi hususlar yönetmeliklerle belirlenecek.
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu madde imal ve ticareti gibi suçlar hariç, 15 yaşına kadar infaz süresi 1 gün, 2 gün olarak hesaplanacak.
Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, ‘suça sürüklenen’ ifadesi ‘adli süreçteki’ olarak değiştirilecek ve kamu davası açılması durumunda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirim yapılacak.
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yasayla, Kabahatler Kanunu’na yeni bir madde ekleniyor. ‘Amaç dışı bıçak taşıma’ başlığıyla getirilen düzenlemeye göre, ateşli silahlar ve bıçaklar dışında kalan her türlü kesici aletin satışı ve sergilenmesi yasaklanacak. Bu yasağın 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bu tür aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması yasaklanacak. Yasaklara uymayanlara 5 bin lira, ağır durumlarda ise 10 bin lira idari para cezası verilecek. Ayrıca, işletmecilerin bu yasakları yetkili makamlara bildirmemesi halinde de 5 bin lira ceza uygulanacak.
Yasa kapsamında, 15 yaşını doldurmamış çocuklar için çocuk koruma hükümlerine göre koruyucu tedbirler alınacak. İnternet satışları da bu yasak kapsamına dahil olacak. Kanun, çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde yönlendirme tedbirleri getiriyor.
Yönlendirme tedbirleri arasında, sosyal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane tedbirleri gibi başlıklar yer alıyor. Çocuklar, bu tedbirler kapsamında belirli sürelerde sosyal ve psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak görevler üstlenecekler.
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen düzenleme ile, akıl hastalığı veya bağımlılık nedeniyle tehlike arz eden çocuklar için 24 saat içinde rapor düzenlenecek. Sağlık kurumu, raporu 24 saat içinde çocuk hakimine iletecek ve hakim, en geç 48 saat içinde karar verecek.
Hakim, çocuğun sağlık kuruluşuna gelmesinden kararın tebliğine kadar olan süreçte gerekli tedavilerin uygulanmasına karar verebilecek. Ayrıca, çocuk hakkında verilen koruyucu tedbirlerin ihlal edilmesi durumunda, sorumlulara tazyik hapsi cezası uygulanacak.
Yasa ile, Sosyal Hizmetler Kanunu’nda da değişiklikler yapılıyor. ‘Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi’ ifadesi ‘adli süreçteki’ olarak değiştirilecek. Bu değişiklikler sayesinde çocukların hakları ve koruma süreçleri daha etkin bir şekilde yönetilecektir. (DHA)




