Antalya’da gerçekleştirilen COP31 zirvesinde, ‘Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı’ teması çerçevesinde mercan resiflerinin korunmasına yönelik yeni finansman kararları kamuoyuna duyuruldu. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından yapılan açıklamada, Küresel Mercan Resifleri Fonu (GFCR) aracılığıyla 22 gelişmekte olan ülkede mercan resiflerinin korunması ve kıyı topluluklarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla 30 milyon doların üzerinde yeni yatırım ve bağış taahhüdü açıklandı.
YÜZDE 96’SININ TEHLİKE ALTINDA OLDUĞU BELİRTİLDİ
UNEP’in raporuna göre, sıcak ve sığ su mercan resifi ekosistemlerinin yüzde 96’sının kritik bir tehdit altında olduğu ifade edildi. Deniz suyu sıcaklıklarının artması, denizlerdeki sıcak hava dalgaları, kirlilik, aşırı avlanma ve kıyı yapılaşmasının mercan resifleri üzerinde olumsuz etkileri olduğu vurgulandı. Bilim insanları, küresel sıcaklık artışının 2 dereceyi bulması halinde, mevcut mercan resiflerinin sadece yüzde 1’inden daha azının sağlıklı kalabileceği konusunda uyarıda bulundu.
FINANSMAN PAKETİYLE 22 ÜLKEYE DESTEK
Yeni finansman paketi, mercan resiflerinin korunması, deniz koruma alanlarının güçlendirilmesi, sürdürülebilir balıkçılığın desteklenmesi ve kıyı toplumları için alternatif geçim kaynaklarının oluşturulmasını hedefliyor. Açıklanan kaynağın 10 milyon doların üzerinde bir kısmı GFCR Yönetim Kurulu tarafından onaylanan yeni yatırımlardan oluşurken, 20 milyon doların üzerindeki bölüm ise ülkelerin yeni ve yenilenen finansman taahhütleri ile sağlanıyor.
BALIKÇILIK VE TURİZMİN ÖNEMİ
Mercan resiflerinin, yalnızca deniz canlıları açısından değil, milyonlarca insanın geçim kaynakları bakımından da büyük bir öneme sahip olduğu ifade ediliyor. Bu resifler, balıklar ve diğer deniz canlıları için yaşam alanı oluşturmanın yanı sıra, balıkçılığı ve turizmi destekliyor, kıyıları fırtınaların etkilerine karşı koruyor. Resiflerin yok olması, biyolojik çeşitlilik kaybının yanı sıra gıda güvenliği ve kıyı ekonomileri açısından ciddi sorunları beraberinde getirebilir.
MEZOAMERİKA’DA 18 BÖLGEYE YATIRIM
Yeni yatırımlar doğrultusunda, Meksika, Belize, Guatemala ve Honduras’ı kapsayan Mezoamerika Resifi bölgesindeki 18 öncelikli alanda koruma ve finansman çalışmalarının genişletilmesi planlanıyor. Atık su arıtımı, deniz ekosistemlerinin korunması, küçük ölçekli balıkçılara kredi ve sigorta desteği gibi uygulamalarla 12 milyon dolarlık ek finansmanın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Endonezya’da deniz yosunu yetiştiriciliği, balıkçılık ve atık yönetimi alanlarında çevre dostu işletmelere destek sağlanacak. Filipinler’de ise yaklaşık 1 milyon hektar büyüklüğündeki deniz koruma alanının yönetiminin güçlendirilmesi ve 1,1 milyondan fazla kişinin yaşadığı kıyı topluluklarına ekonomik katkı sağlanması amaçlanıyor. Tanzanya’ya bağlı Zanzibar’da, deniz koruma çalışmaları ile 21 bin kıyı sakininin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması planlanıyor.
PASİFİK ÜLKELERDE YENİ FİNANSMAN MEKANİZMALARI
Pasifik ülkelerinde de mercan resiflerinin korunmasına yönelik yeni finansman mekanizmaları devreye alınıyor. Fiji’de çevre dostu işletmelere kredi sağlayacak bir finansman mekanizması faaliyete geçerken, Solomon Adaları’nda Mavi Ekonomi Finansman Mekanizması başlatıldı. Papua Yeni Gine’de ise 50’den fazla çevre dostu işletmeye uygun koşullu kredi sağlandığı bildirildi.
ZAMANLA YARIŞIYORUZ
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, mercan resiflerini iklim değişikliği, kirlilik ve diğer tehditlerden koruma çabalarının zamana karşı bir yarış olduğunu ifade etti. Mercan resiflerinin korunması ve restorasyonuna yönelik kararlı yatırımlar yapıldığında bu ekosistemlerin yeniden toparlanabileceğini vurgulayan Andersen, bu yatırımların biyolojik çeşitliliği korumanın yanı sıra balıkçılık, geçim kaynakları ve kıyı toplumlarının dayanıklılığına katkı sağladığını belirtti.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Alexander De Croo da, mercan resiflerinin milyonlarca insan için gıda ve geçim kaynağı teşkil ettiğini, kıyıları fırtınalardan koruduğunu belirterek, bu ekosistemlerin kaybının yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda ekonomik bir felakete yol açabileceğine dair uyarıda bulundu.
2030 HEDEFİNE DOĞRU
Küresel Mercan Resifleri Fonu, 2030 yılı itibarıyla en az 400 çevre dostu işletme ve finansman çözümünü desteklemeyi, 3 milyon hektarlık iklim değişikliğine dayanıklı mercan resifinin yönetimini iyileştirmeyi ve 20 milyon insanın iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmayı hedefliyor. Bu hedeflerin, dünyadaki mercan resiflerinin yüzde 10’undan fazlasına tekabül ettiği belirtiliyor.




