COP31’in dokuzuncu gününde, ‘Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi’ teması çerçevesinde yeni uluslararası girişimler duyuruldu. COP31 Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, okyanusların ve denizlerin iklim değişikliği ile mücadeledeki kritik rolüne vurgu yapıldı. Kıyı ekosistemlerinin korunması, deniz kirliliğinin azaltılması, bilimsel araştırmaların desteklenmesi ve finansman kaynaklarının artırılması gibi hedefler belirlendi.
ANTALYA MUTABAKATI AÇIKLANDI
2035’E KADAR YÜZDE 20 HEDEFİ
Bu mutabakatla birlikte başlatılan ‘Okyanus ve Denizler için Bölgesel ve Uluslararası İş Birliği Girişimi’ çerçevesinde, 2035 yılına kadar öncelikli kıyı bölgelerinde zarar görmüş alanların en az yüzde 20’sinin restore edilmesi hedefleniyor. Girişim, deniz ekosistemlerinin iyileştirilmesi, deniz taşımacılığında temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması ve çevre dostu limanların geliştirilmesini planlıyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkilerine karşı hassas kıyı bölgelerinde erken uyarı sistemlerinin kurulması ve denizlere ilişkin bilimsel verilerin ülkeler arasında paylaşılması amaçlanıyor.
KURUM: DENİZLER BASKI ALTINDA
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, okyanusların küresel iklimin düzenlenmesinde kritik bir rol oynadığını belirtti. Kurum, deniz ekosistemleri ve kıyı toplumlarının artan tehditlerle karşı karşıya olduğunu ifade etti. “Okyanuslar iklimimizi düzenliyor, geçim kaynaklarını destekliyor ve dünyanın dört bir yanındaki toplulukların yaşamını sürdürüyor. Ancak ısınma, asitlenme, deniz seviyesinin yükselmesi ve kirlilik, deniz ekosistemleri ile kıyı toplulukları üzerinde artan bir baskı oluşturuyor” dedi. Kurum, kıyı ekosistemlerinin restore edilmesi, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve bilimsel veri paylaşımının artırılması gibi çözümlerin bilindiğini fakat bu çözümleri hayata geçirecek uzmanlık, ortaklık ve finansman kaynaklarının bir araya getirilmesinin gerekliliğine dikkat çekti.
AKDENİZ İÇİN ÖZEL UYARI
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, mutabakatın denizlerin korunmasına yönelik ortak taahhütleri somut bir eylem planına dönüştürdüğünü belirtti. Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında olduğunu vurgulayan Turan, “Dünyanın en önemli iklim değişikliği sıcak noktalarından biri olan Akdeniz havzasında, ısınma, deniz kirliliği ve kıyı erozyonu gibi tehditlerle mücadelenin ancak sınırları aşan bir dayanışmayla mümkün olduğunu biliyoruz” dedi. Türkiye’nin Sıfır Atık vizyonu ve denizlerin korunmasına yönelik girişimlerle bölgesel iş birliğini güçlendirmeye devam edeceğini söyleyen Turan, İstanbul’da kurulan İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi’nin bu çalışmalara katkı sağlayacağını ifade etti.
DENİZ ÇÖPLERİNE KARŞI PLATFORM
COP31 kapsamında deniz kirliliği ile mücadeleye yönelik yeni çalışmalar da uluslararası gündeme taşındı. Eylül ayında Trabzon’da düzenlenen Okyanuslar ve Denizler Zirvesi’nde başlatılan ‘Deniz Çöpleri Eylem Platformu’, Antalya’daki konferansta daha geniş bir uluslararası katılıma açıldı. Türkiye’nin Sıfır Atık deneyiminden yararlanacak platformla, deniz kirliliğine karşı geliştirilen uygulamaların diğer ülkelerde yaygınlaştırılması ve projelerin teknik bilgi ve finansman kaynaklarıyla buluşturulması hedefleniyor.
TÜRKİYE VE AVUSTRALYA’DAN ORTAKLIK
COP31 kapsamında Türkiye ve Avustralya, okyanusların ve kıyı toplumlarının korunmasına yönelik iş birliğini geliştirme kararı aldı. İki ülkenin ortak çalışmalarıyla özellikle gelişmekte olan küçük ada devletlerinde deniz ve kıyı projelerine yönelik finansmanın artırılması hedefleniyor. Bilim insanları ve karar vericilerin katılımıyla düzenlenen toplantılarda, Antarktika’nın küresel iklim sistemindeki rolü ve burada yürütülen bilimsel araştırmaların okyanuslardaki değişimlerin anlaşılmasına katkısı da ele alındı. COP31 Okyanuslardan Sorumlu Pasifik Özel Temsilcisi Inia Seruiratu, Pasifik ülkeleri açısından okyanusların yalnızca doğal bir kaynak değil, ekonomi, gıda güvenliği ve yaşam biçiminin temel unsuru olduğunu ifade etti.
RIO SİNERJİLERİ GRUBU KURULDU
COP31 Başkanlığı, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve arazi bozulmasıyla mücadelede uluslararası çalışmaların daha uyumlu yürütülmesi amacıyla ‘Rio Sinerjileri Eylem Grubu’nu oluşturdu. Ülkelerin gönüllü katılımına dayalı olan bu girişim, iklim, biyolojik çeşitlilik ve arazi kullanımına ilişkin mevcut hedeflerin ortak çalışmalarla desteklenmesini hedefliyor. Üç Rio Sözleşmesi arasındaki iş birliğini güçlendirecek girişim, ülkelere yeni yükümlülükler veya raporlama şartları getirmeden mevcut hedeflerin uygulanmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.
BM’DEN ANTALYA MUTABAKATINA DESTEK
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Okyanuslar Özel Temsilcisi Peter Thomson, Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı’nın COP31 Başkanlığı tarafından Fiji’de düzenlenen Pasifik Ön-COP toplantısında verilen sözün yerine getirilmesi anlamına geldiğini belirtti. Thomson, iklim değişikliği ile mücadelenin okyanusların korunmasından ve fosil yakıt kullanımından uzaklaşılmasının öneminden ayrı düşünülemeyeceğine dikkat çekti. COP31 Danışma Kurulu Üyesi ve Woods Hole Oşinografi Enstitüsü Okyanus ve İklim Politikaları Direktörü Dr. Kilaparti Ramakrishna, Antalya Mutabakatı’nı önemli bir başarı olarak değerlendirdi. Sağlıklı okyanuslar olmadan iklim istikrarının sağlanamayacağını vurgulayan Ramakrishna, mutabakatın bilimsel araştırmaların politikalara dönüştürülmesi, finansmanın harekete geçirilmesi ve kıyı toplumları için somut sonuçlar elde edilmesi açısından ortak bir yol haritası sunduğunu ifade etti.
BİNALARDA YEŞİL DÖNÜŞÜM
COP31’in uluslararası iş birliği gündeminde binalarda enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi de yer aldı. Türkiye ile Almanya, Almanya’nın Uluslararası İklim Girişimi (IKI) kapsamında yürüttükleri iş birliğini geliştirmek amacıyla yapı sektöründe enerji ve döngüsel dönüşüme yönelik büyük ölçekli bir hibe çağrısı başlattı. Bu girişimle daha verimli, çevreci ve sürdürülebilir kentlerin geliştirilmesine katkı sağlanması hedefleniyor.




