




Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın (TÜYEK) dijitalleştirme projeleriyle ilgili önemli verileri kamuoyuyla paylaştı. Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Yüzyıllar boyunca birikmiş kültürel ve bilimsel mirasımız artık dünya genelinde, her an ulaşılabilir durumda. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın uluslararası standartlara uygun olarak gerçekleştirdiği dijitalleştirme çalışmaları sayesinde, 485 bin yazma ve nadir matbu eseri dünyanın en büyük yazma eser portalında araştırmacıların ve ilgililerin hizmetine sunuyoruz. Portalımız 30 bini aşkın üye sayısına ulaşırken, bugüne kadar 1 milyon 366 bin kez ziyaret edildi. Eser görüntüleme sayısı 5 milyon 863 bini, görüntülenen sayfa sayısı ise 15 milyon 435 bini aştı. Her bir eseri, konservasyon uzmanlarımızın denetiminde, fiziksel yapısına zarar vermeden yüksek çözünürlükte dijitalleştiriyoruz; uluslararası standartlarda bibliyografik kayıtlarla erişime açıyoruz. Böylece eserlerimizi afetlere ve zamanın yıpratıcı etkilerine karşı korurken, kullanım kaynaklı yıpranmayı da önlüyoruz. Yapay zeka ve diğer yeni teknolojilerin sunduğu imkanlardan faydalanarak dijital kültürel hazinemizi geliştirmeye devam edeceğiz. Bu değerli çalışmada emeği geçen Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na, uzmanlarımıza, restoratörlerimize ve tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum,” ifadelerini kullandı.
ÜCRETSİZ ÜYELİK İMKANI
Diğer yandan, Bakanlıktan yapılan açıklamada; TÜYEK, yazma eser koleksiyonları, alan uzmanları, restorasyon laboratuvarları ve restoratörleriyle dünyanın en büyük kurumu olarak faaliyetlerini sürdürüyor. TÜYEK’in resmi web sitesinde 485 bin yazma ve nadir matbu eser yer alıyor. Kullanıcılar, dünyanın en büyük yazma eser portalı olan bu sistem sayesinde, haftanın her günü ve günün her saatinde eserleri inceleme fırsatı buluyor. Eserlerin indirilmesi için ücretsiz üyelik almak gerekiyor. Portalın üye sayısı 30 bini aşarken, toplam ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bin 708’e ulaştı. Bugüne kadar 5 milyon 863 bin 19 eser görüntülemesi yapılırken, incelenen sayfa sayısı 15 milyon 435 bin 539, indirilen sayfa sayısı ise 1 milyon 603 bin 275 olarak kaydedildi. Geçmişleri 1500 yıla kadar uzanan yazma eserlerin dijitalleştirilmesi, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Yüzyıllar boyunca elden ele, şehirden şehre ve farklı kütüphaneler arasında taşınan bu eserler, çeşitli afetler, ihmaller ve olumsuz saklama koşulları nedeniyle hassas bir yapıya sahiptir. Yazmalar, sadece taşıdıkları metinlerle değil, cilt, tezhip, hat ve kağıt özellikleriyle de önemli sanat eserleri olarak değerlendirilmektedir. Eserlerin üretim sürecindeki her aşama, eserin tarihi değerinin bir parçasını oluştururken, bu nedenle eserlerin raflardan indirilmesi, görüntülenmesi ve tekrar yerlerine konulması uzmanlar tarafından titizlikle yürütülmektedir.
FİZİKSEL BÜTÜNLÜĞE ZARAR VERMEDEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ ÇEKİM
TÜYEK içindeki dijitalleştirme süreçlerinde uluslararası koruma ve görüntüleme standartları esas alınıyor. İşlem öncesinde her eserin konservasyon açısından uygunluğu titizlikle değerlendiriliyor ve gerekli koruyucu önlemler alınıyor. Fiziksel bütünlüğüne zarar vermeden yüksek çözünürlüklü dijital görüntüleri oluşturulan eserlerin bibliyografik kayıtları da uluslararası kataloglama standartlarına uygun olarak hazırlanmaktadır. Süreci tamamlanan eserler, TÜYEK’in resmi internet sitesinde erişime sunuluyor. Dijitalleştirme, yazma eserlerin kullanımını hızlandırırken, özgün nüshaların araştırma amacıyla sürekli olarak raflardan indirilmesinin önüne geçmektedir. Böylece eserlerin kullanım kaynaklı yıpranması azaltılmakta, içerikleri olası afetlere karşı dijital ortamda korunmaktadır. Dijitalleştirmede görüntü kalitesi, kullanılan teknikler ve uluslararası standartlara uyum, TÜYEK’in çalışmalarının önemli bir bölümünü teşkil ediyor. Kurum, bu alandaki yenilikleri takip etmek ve yeni yöntemleri değerlendirmek amacıyla uzmanlarla çalıştaylar düzenlemektedir.
485 bin yazma ve nadir matbu esere ilişkin künye bilgilerinin bulunduğu portala ‘www.yek.gov.tr’ adresinden ulaşılabiliyor.




