Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Akıl Platformu Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın öncülüğünde, Sıfır Atık Vakfı’nın ev sahipliğinde Yeşilköy’deki bir otelde gerçekleştirildi. ‘Atığı Azaltan, Kirliliği Önleyen Türkiye: Temiz Çevre, Güçlü Ekonomi, Güvenli Gıda, Sağlıklı Nesiller’ temasıyla düzenlenen programa Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Valisi Davut Gül, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş katıldı. İki gün sürecek olan program, Türkiye’nin plastik kirliliğiyle mücadelesi ve döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Çalıştay, 17 bakanlık ve bu bakanlıkların plastik döngüsünün farklı aşamalarında görev alan yaklaşık 50 genel müdürlük, başkanlık ve bağlı kuruluşun katılımıyla gerçekleştirilecek. Ayrıca valilikler, yerel yönetimler, üniversiteler, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve ilgili TOBB sektör meclisleri, sanayi ve ticaret odaları, organize sanayi bölgeleri, meslek kuruluşları, sektörel birlikler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri, finans kuruluşları ve alan uzmanları da etkinlikte yer alacak. Plastik döngüsü, ortak akıl ve çok paydaşlı iş birliği anlayışıyla ele alınacak çalıştayın temel yaklaşımını; atığı azaltmak, kirliliği kaynağında önlemek, kaynakları verimli kullanmak ve plastik döngüsünü çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte dönüştürmek oluşturacak.
4 ANA BLOK, 15 ÇALIŞMA MASASI OLUŞTURULACAK
Türkiye Plastik Atık Çalıştayı kapsamında plastik döngüsünün bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla dört ana tematik blok ve 15 çalışma masası oluşturulacak. İlk blok olan Plastik Üretimi, Tasarımı ve Ekonomik Dönüşüm’de; sürdürülebilir hammadde üretimi, eko-tasarım, sürdürülebilir ürün ve ambalaj geliştirme, kaynak verimliliği, temiz üretim ve endüstriyel simbiyoz konuları ele alınacak. İkinci blokta, Plastik Tüketimi, Atık, Kirlilik ve Çevre başlığı altında; tek kullanımlık plastikler, sürdürülebilir tüketim, yeniden kullanım sistemleri, plastik atıkların toplanması ve geri dönüşümü gibi konular değerlendirilecek. Üçüncü blokta ise Plastik, Gıda Güvenliği, İnsan Sağlığı ve Toplumsal Dönüşüm konuları işlenecek. Dördüncü blok olan Plastik Döngüsünde Yönetişim, Finansman, Veri ve Gelecek Vizyonu’nda ise mevzuat, denetim, kurumsal yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıklar tartışılacak. Oturum sonunda, çalıştay çıktıları Türkiye’nin Plastik Vizyonuna katkı sunacak ve öncelikli sorunlar, ihtiyaçlar ve uygulanabilir politikalar belirlenmiş olacak.

‘PLASTİĞİN DÜNYA ÇAPINDA ÜRETİMİ YAKLAŞIK 230 KAT ARTARAK 460 MİLYON TONUN ÜZERİNE ÇIKMIŞ’
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Sözlerimin başında, Girne-Taşucu seferini yapan yolcu gemisinin alabora olması sonucu hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet diliyorum. Yaralılarımıza acil şifalar temenni ediyor, kayıp vatandaşlarımızdan güzel haberler almayı ümit ediyorum. Atık sorunu ve çevre kirliliği gibi tehditler, bu muhteşem gezegeni yaşanmaz hale getirme potansiyeli taşımaktadır. Son 70 yılda plastiğin dünya çapında üretimi yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıkmıştır. Bu denli yaygın bir ürün çevre sorumluluğunu artırmaktadır. Küresel ortak duruş gibi iyi hasletlerin devletlerin politikası haline gelmesi gerekiyor” dedi.
‘PLASTİK ÜRETİMİNİN 460 MİLYON TONA ULAŞTIĞI GÜNÜMÜZDE PLASTİK ATIK SEVİYESİ DE 353 MİLYON TONA ULAŞMIŞTIR’
Bakan Ersoy, “Plastik üretiminin 460 milyon tona ulaştığı günümüzde plastik atık seviyesi de 353 milyon tona ulaşmıştır. Üretimin dörtte üçünden fazlası atık olarak karşımızda duruyor. Plastik atıkların yalnızca yüzde 9’u nihai olarak geri dönüştürülüyor. Kalan yüzde 19’u yakılıyor, yüzde 50’si ise depolanıyor. Kontrolsüz yönetilen plastik atıkların oranı ise yüzde 22. Kontrol dışındaki yaklaşık 78 milyon ton plastik doğaya karışarak ciddi zarar veriyor. Dolayısıyla doğayla barışık alternatif maddeler üzerinde durulması gerekiyor” diye konuştu.
TÜM ATIK TÜRLERİ İÇİN GERİ KAZANIM ORANI 8 YILLIK SÜREÇTE YÜZDE 13’TEN YÜZDE 37,53’E YÜKSELMİŞTİR
Bakan Ersoy, “Küresel politikalarla mücadelenin verileceğini biliyoruz ama artık zaman kaybetme lüksümüz yok. Gereksiz kullanımın azaltılmasından ikincil ham madde kullanımına kadar tüm plastik döngüsü masaya yatırılmalı. Türkiye’nin bu alanda kat etmesi gereken aşamalar var. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine göre, sıfır atık çalışmaları kapsamında tüm atık türleri için geri kazanım oranı 8 yılda yüzde 13’ten yüzde 37,53’e yükselmiştir. Bu ilerleme sayesinde 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırılarak yaklaşık 365 milyar TL katkı sağlanmıştır. Geri kazanım oranının 2035’te yüzde 60’a, 2053’te ise yüzde 70’e çıkarılması hedeflenmektedir” ifadelerini kullandı.
‘PLASTİK YEDİ ÖNCELİKLİ SEKTÖRDEN BİRİ OLARAK BELİRLENMİŞTİR’
Bakan Ersoy, “Plastik atık noktasında 2025–2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planında plastik, yedi öncelikli sektörden biri olarak belirlenmiştir. Plan; altı stratejik hedef ve 53 eylem ile atık önleme, döngüsel ürünler, ikincil ham madde, izleme ve teşvik alanlarını içermektedir. Birincil hammaddeye bağımlılığı azaltmak en önemli hedef” dedi.
‘KİRLİLİKLE MÜCADELEDE BİREYSEL YAKLAŞIM KİLİT NOKTADIR’
Ersoy, “Al-kullan-at prensibine dayanan lineer ekonomi modeli, tüketimi ciddi seviyelere taşırken, plastik kirliliğini artırıyor. Kirlilikle mücadelede bireysel yaklaşım kilit noktadır. Alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekiyor. Döngüsel ekonomi ile atıkların azaldığı, var olanın ekonomik kaynak olarak fayda sunduğu ve bilinçli bireylerin oluşturduğu toplum yarınları inşa edecektir” diye ekledi.




