Nurdoğan A. ERGÜN
Dünyada aktif kış sporları ve kayak tesisi sayısı bakımından ilk 20 ülke arasında bulunan Türkiye, kış turizminde iddialı hedefler belirliyor. Türkiye’nin yıllık 60 milyar doları aşan turizm gelirleri içerisinde kayak turizmi, doğrudan yüzde 2-2,5’lik bir paya sahip. Ancak konaklama, ekipman kiralama, yeme-içme ve şehir ekonomisine sağladığı dolaylı katkılarla birlikte bu sektör, yıllık 1,2 ila 1,5 milyar dolar civarında bir ekonomik büyüklüğe ulaşmayı başarıyor.
Yeni yatırımlarla birlikte bu payın daha da artırılması planlanıyor. Kayak turizmi alanında son yıllarda dikkat çeken Ordu, deniz turizmi ve yayla kültürünün ardından kış turizmi açısından da bölgesel bir çekim merkezi olmayı hedefliyor. Bu amaçla altyapı, konaklama ve pist genişletme odaklı kapsamlı bir büyüme stratejisi izleniyor. Göndeliç Dağı’nın Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilan edilmesinin ardından, bölgede büyük bir kış turizmi projesi için harekete geçildi. Yaklaşık 4 bin hektarlık alanda hayata geçirilmesi planlanan merkezde, 30 otel ve toplam 28 bin 954 yatak kapasitesi yer alacak.
Doğası ve kış sporlarına elverişli yapısıyla dikkat çeken Göndeliç Dağı, bu projeyle birlikte Türkiye’nin önemli kış turizmi merkezlerinden biri haline gelmeyi hedefliyor. Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Hilmi Güler, bu projeyle Ordu’yu kış turizminde uluslararası bir destinasyona dönüştürmeyi amaçladıklarını ifade etti. Güler, 19 Haziran 2026 tarihli ve 11446 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Göndeliç Dağı’nın Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilan edildiğini hatırlatarak, bölgede kapsamlı bir kış turizmi merkezi planlandığını belirtti.
Proje kapsamında yaklaşık 4 bin hektarlık alanda 30 pist ve toplam 120 kilometrelik kayak parkuru, 9 mekanik tesis ile günlük 70 bin kişilik kapasite öngörülüyor. Ayrıca, 28 bin 954 yatak kapasiteli 30 otel, doğal yaşam alanları ve 3 bin 500 kişilik istihdam oluşturulması hedefleniyor. Şu anda Ordu’da yer alan Çambaşı Kayak Merkezi, 10’a yakın pisti ve 120 yataklı oteli ile hizmet veriyor. Göndeliç Dağı’nın devreye girmesiyle Samsun, Giresun, Trabzon gibi çevre Karadeniz illerinin yanı sıra Gürcistan ve Orta Doğu’dan gelen turist grupları da hedefleniyor.
Gecelik harcama 250 dolara ulaşıyor
Türkiye genelinde 40’tan fazla kayak noktası ve kış sporları tesisi bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen “Kış Turizm Merkezi” statüsüne sahip faal ana kayak merkezlerinin sayısı ise yaklaşık 30 civarında. Türkiye genelindeki kayak merkezlerinde 450’den fazla kayak pisti bulunmakta. Kayseri Erciyes, Erzurum Palandöken, Bolu Kartalkaya, Bursa Uludağ, Kars Sarıkamış ve Ordu Çambaşı öne çıkan pist merkezleri arasında yer alıyor. Şehir merkezlerindeki otel kapasiteleri de dahil edildiğinde kayak turizminde toplamda 40 bin yatak kapasitesi bulunurken, yeni yatırımlarla bu sayının 70 binlere ulaşması bekleniyor. Yaz turizminde kişi başı gecelik harcama ortalama 100 dolar iken, kayak turizminde bu rakam 150-250 dolar bandına çıkıyor.
İstatistiklere göre, Türkiye’deki kayak merkezleri kış sezonu boyunca yerli ve yabancı yaklaşık 6 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor. Merkezlere gelen toplam ziyaretçi kitlesinin yaklaşık yüzde 25’i aktif kayakçılardan oluşurken, geri kalan kısım kış tatili, doğa gezisi ve günübirlik aktiviteler için bu merkezleri tercih ediyor. Örneğin, Erciyes Kayak Merkezi tek başına bir sezonda yaklaşık 3,3 milyon ziyaretçi ağırlıyor. Büyük kayak merkezlerindeki aktif kayakçıların yüzde 20’sini yabancı turistler oluşturuyor. Polonya, Çekya, Macaristan, Romanya, Rusya, Ukrayna, İran, Singapur, Meksika ve Malezya gibi ülkeler ise öne çıkan pazarlar arasında yer alıyor.
Yapay kar ile sezon güvence altında
Diğer yandan, iklim değişikliği ve kar yağış periyotlarındaki kaymalar nedeniyle Türkiye’deki ana kayak merkezlerinin yüzde 60 ila 80’i yapay karlama sistemleriyle donatılmış durumda. Yapay karlama altyapısı sayesinde sezon ortalama 100-120 gün sürüyor. Bu merkezler, tesis büyüklüğü ve yatak kapasitesi bakımından toplam sektör cirosunun yüzde 50’den fazlasını sağlıyor.
Perakende pazarına doğrudan katkı
Kayak ve kış sporları ekipmanları (kayak takımları, snowboard, bot, kask) ile teknik tekstil satışı ve kiralama pazarı Türkiye genelinde yıllık ortalama 50-70 milyon dolar civarında bir ticaret hacmi oluşturuyor. Dünya genelinde ise sadece sert ekipmanlar dikkate alındığında küresel pazar büyüklüğünün 20 milyar dolar civarında olduğu belirtiliyor. Kış sporları teknik kıyafetleri ve kayak merkezlerindeki ekipman kiralama/servis pazarı da eklendiğinde toplam küresel hacmin 35 milyar dolara kadar çıkması öngörülüyor.




