Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, 1211 sayılı ‘Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’ çerçevesinde Merkez Bankası’nın faaliyetlerini dinlemek amacıyla AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, usul üzerine söz alarak, Plan ve Bütçe Komisyonu’nun sermaye piyasasındaki işlemlere yönelik başlatılan soruşturma dolayısıyla toplanması gerektiğini söyledi. Usta, ilgili kurumların komisyona gelerek milletvekillerini bilgilendirmesi gerektiğini vurguladı. Usta, “Sermaye Piyasası Kanunu’nun 129’uncu maddesi, SPK’nın yılda en az bir defa TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi vermesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. ‘Bilgi verir’ deniyor, ‘verebilir’ ifadesi yok. Dolayısıyla burada bir sınırlama da söz konusu değil, birden fazla bilgi verme yükümlülüğü var. Aynı durum BDDK’nın kanununda da geçerlidir. BDDK’nın hazırladığı bir bilgilendirme raporunu komisyon üyelerine dağıtmakla bu yükümlülüğü yerine getirmiş olamazsınız. Bu kanun hükümleri işlenmiyor” ifadelerini kullandı.
Komisyon Başkanı Muş ise kurumların komisyona yazılı raporlar sunduğunu ve fiziki dinleme meselesini değerlendireceklerini belirtti.
‘TÜM ARAÇLARIMIZI KULLANMAYA DEVAM EDECEĞİZ’
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, milletvekillerine bir sunum gerçekleştirdi. Karahan, yıl içinde yaşanan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmekle birlikte sürdüğünü ifade etti. “Sıkı para politikası duruşumuz sayesinde iç talepteki yavaşlama belirginleşti. Para politikasının doğrudan etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlama daha net gözlemleniyor. Ancak arz yönlü şokların etkisiyle bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımaları sınırlı kaldı. Savaşın etkilerinin belirginleştiği mart-haziran döneminde enflasyonun ana eğiliminde bir yükseliş yaşanmıştı. Fakat temmuz ayından itibaren ana eğilimde yeniden bir gerileme gözlemledik. Şokların etkisi hafifledikçe, sıkı para politikası duruşumuzun katkısıyla dezenflasyon sürecinin yeniden ivme kazanmasını öngörüyoruz. Önümüzdeki dönemde enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyonun seyri açısından kritik önem taşıyacaktır. Bu çerçevede fiyat istikrarı hedefimiz doğrultusunda tüm araçlarımızı kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz” dedi.
‘KÜRESEL BÜYÜMENİN İVME KAYBETMESİ BEKLENİYOR’
Karahan, ABD-İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin sürdüğünü ve savaşın küresel arz zincirinde aksamalara yol açtığını belirtti. “Küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar devam ediyor. Hürmüz Boğazı gibi enerji arzı açısından kritik öneme sahip alanlara alternatif ticaret yollarındaki risklerin son dönemde arttığını görüyoruz. Bu durum, ticaret rotalarının uzaması ve sigorta maliyetlerindeki artışlarla birlikte navlun maliyetlerinin keskin bir şekilde yükselmesine neden oldu. Enerji fiyatları üzerindeki yukarı yönlü risklerin sürdüğünü değerlendiriyoruz. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, enerji ve enerji dışı emtia fiyatlarının savaş öncesine kıyasla yüksek düzeylerini koruduğunu görüyoruz. Enerji dışındaki alanlarda El Nino iklim olayı tarımsal emtia fiyatlarını olumsuz etkilerken, değerli metal fiyatları dalgalı bir seyir izliyor. Tüm bu gelişmeler neticesinde ithalat fiyatlarının savaş sonrasında belirgin şekilde arttığını gözlemledik. Küresel büyümenin 2026 yılında ivme kaybetmesi bekleniyor ve 2027 yılında baz etkileriyle birlikte büyüme görünümünde bir toparlanma öngörülüyor” şeklinde konuştu.

‘GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ORANI YÜKSEK SEVİYESİNİ KORUYOR’
Karahan, savaş nedeniyle Türkiye’nin dış ticaretinin olumsuz etkilendiğini ve yüksek seyreden enerji fiyatları dolayısıyla küresel enflasyon ve enflasyon beklentilerinin yükseldiğini vurguladı. Manşet enflasyonun küresel ölçekte arttığını belirten Karahan, Türkiye’deki makroekonomik gelişmelere de değindi. “2026 yılının ikinci çeyreğinde sanayi üretiminde meydana gelen güçlü artış, temmuz itibarıyla üçüncü çeyrekte azalmıştır. Oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında da benzer bir gerileme göze çarpmaktadır. Diğer yandan, hizmet üretiminin temmuz ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte arttığını izlemekteyiz. Kapasite kullanım oranı tarihi ortalamasının altında kalmaya devam etmektedir. Yılın ikinci çeyreğinde sınırlı bir artış gösterdikten sonra üçüncü çeyrekte geriledi. Üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yatay bir seyir izlediğini görmekteyiz. İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında kalmasına rağmen, geniş tanımlı göstergeler yüksek seviyesini korumaktadır. Ayrıca ilan başına başvurulara dair derlediğimiz veriler de yüksek seyretmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
CARİ AÇIĞIN MİLLİ GELİRE ORANI
Karahan, cari açığın ikinci çeyrekte olumsuz dış koşullara rağmen gerilediğini ifade ederek, “İkinci çeyrekte cari açık milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında bir seyir izledi. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen, enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşme, bu dönemde 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı olarak gerilemesinde rol oynadı. Üçüncü çeyrekte cari açıktaki artışın daha sınırlı düzeyde olmasını bekliyoruz. Bu görünümde, ılımlı seyrini sürdüren dış ticaret açığı ve turizm gelirlerindeki toparlanma etkili olacak. Ancak jeopolitik risklerin devam etmesi nedeniyle enerji fiyatları yüksek seyirini sürdürüyor ve bu durum, artan enerji ithalatı ile zayıflayan dış talep görünümü üzerinden dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıyor” dedi.
‘DÖVİZ KURU OYNAKLIĞINDA SINIRLI ARTIŞ YAŞANDI’
Dezenflasyon sürecinin jeopolitik gelişmeler nedeniyle yavaşladığına dikkat çeken Karahan, ancak buna rağmen enflasyonun yüzde 2,6 seviyesinde gerilediğini aktardı. Sıkı para politikasının enflasyon beklentilerindeki bozulmayı sınırlı tuttuğunu belirten Karahan, “Son dönem verileri sıkı para politikasının etkisiyle enflasyon görünümünün iyileştiğini gösteriyor. Ancak jeopolitik gelişmeler yukarı yönlü riskleri canlı tutmaya devam ediyor. Bu nedenle dezenflasyon konusundaki kazanımlarımızın devamını sağlamak amacıyla ihtiyatlı olmaya devam edeceğiz. Fiyat istikrarı sağlanana kadar gerekli sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğiz. Kalıcı fiyat istikrarının sağlanması, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur”




