

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kazı çalışmaları, Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde genç bir erkeği betimleyen anıtsal mermer heykelin keşfiyle sonuçlandı.
Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, bu keşfin Anadolu arkeolojisi açısından önemine dikkat çekti:
“Sardes’teki bu eşsiz keşif, Anadolu arkeolojisine önemli bir katkı sağlıyor. Manisa’daki Sardes Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına ait yaklaşık 2 bin 500 yıllık genç erkek heykelini ortaya çıkardık. 2,2 metre yüksekliğindeki bu mermer heykel, anıtsal boyutu ve ayrıntılı yapısıyla dönemin heykeltıraşlık sanatının nadir örneklerinden biri. Roma Dönemi’nde sütunlu caddenin döşemesinde kullanılan eser, yüzü aşağıya gelecek şekilde yerleştirilmesi sayesinde yüzyıllar boyunca iyi korunmuş. Üzerindeki alışılmadık giysi detayları ise Lidya kültürünün izlerini taşıyor. Heykelin elinde tuttuğu meyve, dönemin Sardes’teki yaşamı, inançları ve kültürel etkileşimi hakkında önemli bilgiler sunacak. Bilimsel inceleme ve konservasyon çalışmalarında, eserin yüzeyinde var olabilecek boya izleri de araştırılacak. Tüm çalışmalar tamamlandıktan sonra bu değerli eser Manisa Müzesi’nde ziyaretçilerle buluşacak.”
Ersoy, bu önemli eserin gün yüzüne çıkarılmasında katkı sağlayan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, akademisyenler, uzmanlar ve kazılarda titizlikle çalışan tüm ekibe teşekkürlerini iletti.
Lidya kültürünün izlerini taşıyor
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, MÖ 470-450 yılları arasında tarihlendirilen heykelin yüksekliği 2,2 metre olarak tespit edildi.
İnsan boyutlarını aşan ölçüleriyle dönemin nadir örnekleri arasında yer alan eser, iki büyük parça halinde bulundu. Heykelin ayakları ile bazı küçük parçalarının eksik olduğu belirlendi.
Roma Dönemi’nde Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan heykelin yüzü aşağıya gelecek şekilde yerleştirildiği belirlendi. Bu durum, eserin yüz hatları ve ayrıntılarının yüzlerce yıl boyunca korunmasını sağladı.
Kazı çalışmaları sırasında çevresi titizlikle temizlenen heykel, uzman ekip tarafından bulunduğu yerden güvenli bir şekilde kaldırıldı.
Heykel, dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl örneklerini anımsatırken, yüz hatları ve anatomik ayrıntıları MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına işaret ediyor.
Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve bunların altında yatay çizgiler taşıyan farklı bir giysi bulunuyor. Anadolu ve Yunanistan’daki benzer heykellerde görülmeyen bu giysi biçimi, eserin yerel özelliklerini ve Lidya kültürü ile bağlantısını ortaya koyuyor.
Heykelin sağ elinde, bir tanrıya ya da tanrıçaya adak olarak sunulmak üzere taşıdığı düşünülen bir meyve var. Bu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruluyor.
Sardes’in seçkin kesimine ışık tutacak
Bu eser, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyaletinin satrap başkenti olduğu döneme tarihleniyor.
Anıtsal heykel, Ege’de gelişen klasik sanat anlayışıyla Lidya’nın giyim geleneklerini ve görsel dilini bir araya getirmesi bakımından dikkat çekiyor.
Akdeniz coğrafyasında erken dönemlere tarihlenen bu büyüklükte ve iyi korunmuş anıtsal heykellere nadiren rastlanması, buluntunun Anadolu arkeolojisi açısından önemini artırıyor.
Eserin, MÖ 5. yüzyılın başlarında Sardes’te yaşayan seçkin kesimin kültürü, inançları ve gündelik yaşamı hakkında yeni veriler sunması bekleniyor.
Boya izleri bilimsel yöntemlerle araştırılacak
Antik Çağ’da bu tür mermer heykellerin çoğunlukla boyalı olduğu biliniyor. Uzun yıllar toprak altında kalan Sardes heykelinin yüzeyi, kalın ve sert bir birikinti tabakasıyla kaplı bulundu.
Konservasyon ekibi, eserin üzerinde kalmış olabilecek pigmentlere zarar vermeden temizlik yapılması için kapsamlı bir bilimsel çalışma yürütecek.
Antik polikrom heykel uzmanlarının da katkı sunacağı bu çalışmalar kapsamında heykelin yüzeyindeki ve çevresindeki toprakta bulunabilecek boya izleri incelenecek.
Temizlik, bilimsel inceleme ve restorasyon işlemlerinin tamamlanmasının ardından eser, Manisa Müzesi’nde sergilenecek.
Kaynak: AA



