




Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa’da bulunan Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri için yeni bir Hava İzleme ve Güvenlik Merkezi’nin açılışını yaptı. Açılışa Manisa Valisi Vahdettin Özkan, Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, Sardis Kazı Başkanı Prof. Nicholas Cahill ve çeşitli milletvekilleri katılım gösterdi. Pilot uygulama olarak başlatılan sistemin amacı, kaçak kazı ve şüpheli faaliyetlerin erken tespitini sağlamak, güvenlik birimleriyle anlık iletişim kurmak ve kültürel mirası daha etkili bir şekilde korumaktır. Açılışta konuşan Bakan Ersoy, “Bir kültür varlığını yıllar süren bir mücadelenin ardından geri getirmek büyük bir başarıdır. Asıl hedefimiz ise o eserin ait olduğu topraklardan hiç kopmamasını sağlamaktır. Bugün Bintepeler’de, tam da bu anlayışla bir aradayız. Lidya’nın başkenti Sardis’in yanı başında, binlerce yıldır bu coğrafyanın siluetini süsleyen tümülüsler arasında kültürel mirasımızı korumak için yeni ve önemli bir adım atıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘TEHDİDİ MÜMKÜN OLDUĞUNCA ERKEN GÖRMELİYİZ’
Bakan Ersoy, “Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarının bulunduğu Bintepeler, yaklaşık 75 kilometrekarelik bir alana yayılmakta ve 120’den fazla anıt mezara ev sahipliği yapmaktadır. 2025 yılında Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınacak olması, uzun yıllardır korumak için titizlikle çalıştığımız bu eşsiz mirasın uluslararası alanda da değerinin tescillenmesini sağlayacaktır. Dünya Mirası statüsü bize büyük bir gurur vermekle birlikte sorumluluğumuzu da artırıyor. Ne yazık ki bu miras, geçmişte kaçak kazıların hedefi haline geldi. Bazı tümülüslerimizin define aramak amacıyla ağır iş makineleriyle tahrip edildiğine şahit olduk. Bu olaylar, geniş bir coğrafyayı korumak için tehdidi mümkün olduğunca erken görme ve önleme gerekliliğini ortaya koyuyor. Bu nedenle Bintepeler’deki önleyici tedbirlerimizi zamanla artırdık. Bugün attığımız adım, bu kararlılığımızda önemli bir aşamadır” dedi.
‘ESKİ KAZI EVİNİ HAVADAN İZLEME VE GÜVENLİK MERKEZİNE DÖNÜŞTÜRDÜK’
Bakan Ersoy, “İlk adım olarak, Bintepeler’e hakim bir konumda bulunan eski kazı evini modern bir ‘havadan izleme ve güvenlik merkezine’ dönüştürdük” diyerek sözlerine devam etti:
“Merkezimizi uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip iki insansız hava aracı sistemiyle donattık. Üç anten sistemiyle kapsama alanını güçlendirdik. Merkezde, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameralarıyla sahayı etkin bir şekilde izleyebilecek bir altyapı oluşturduk. Vardiyalı görev yapacak güvenlik personelimizin İHA pilotluğu eğitimlerini tamamladık. Şu anda havadan izleme sırasında şüpheli bir hareket ya da kaçak kazı girişimi tespit edildiğinde, bilgi hızla jandarma birimlerimizle paylaşılıyor ve gerekli müdahale gerçekleştiriliyor. Yani teknolojiyi, kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken görmek ve önlemek için kullanıyoruz.”
‘KÜLTÜR VARLIĞI KAÇAKÇILIĞI SİNİR AŞAN BİR SUÇTUR’
Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadeledeki yaklaşımlarının üç temel yapı taşı üzerine kurulduğunu belirten Bakan Ersoy, “Önleme, uluslararası iş birliği ve iade. Bugün Bintepeler’de attığımız adım, bu önleyici korumanın güçlü ve somut bir örneğidir. 75 kilometrekareye yayılan böylesine büyük bir alanı ve yüzlerce tümülüsü sadece geleneksel yöntemlerle sürekli gözetim altında tutmak zordur. Bu nedenle teknolojiyi kültürel mirasın korunmasına sunuyoruz. Mücadelemizin ikinci temel yapı taşı uluslararası iş birliğidir. Kültür varlığı kaçakçılığı sınır aşan bir suçtur. UNESCO, INTERPOL, Dünya Gümrük Örgütü ve Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi gibi uluslararası kuruluşlarla yakın iş birliği yürütüyoruz.
ABD ile yürüttüğümüz iş birliği bunun önemli örneklerinden biri. 2021 yılında ABD ile imzalanan kültür varlıklarına yönelik ithalat kısıtlamalarını düzenleyen Mutabakat Zaptı, arkeolojik ve etnolojik kültür varlıklarımızın yasa dışı ticaretinin önlenmesi açısından kritik bir hukuki çerçeve oluşturdu. Bu Mutabakat Zaptını 2026 yılına kadar yeni bir beş yıllık dönem için uzattık. Ayrıca, Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi HSI ile yürütülen iş birliği de önemli sonuçlar vermeye devam ediyor” şeklinde konuştu.
‘ÜLKEMİZE 13 BİN 474 KÜLTÜR VARLIĞININ DÖNÜŞÜNÜ SAĞLADIK’
Bakan Ersoy, mücadelenin üçüncü temel yapı taşının iade olduğunu belirterek, “Yurt dışına yasa dışı yollarla çıkarılmış eserlerimizin izini dünyanın neresinde olursa olsun sürüyoruz




