Paul Sonne ve Nataliya Vasilyeva / New York Times
Ukrayna, Kırım’ı Kremlin için kritik bir baskı noktası haline getirmeye çalışıyor. Kiev yönetimi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in özel önem atfettiği bu bölgeye büyük zarar vererek, onu savaşı sona erdirmeye ikna etmeyi amaçlıyor.
Kırım, Rusya’nın 2014 yılında yarımadayı ilhak etmesinden önce de uzun yıllar boyunca iki ülke arasında bir gerilim kaynağıydı.
Büyük Katerina döneminden bu yana Kırım, Rusya’nın askeri bir kalesi ve Moskova’nın Karadeniz’deki gücünü yansıtan stratejik bir üs olarak işlev gördü.
Bağımsız Ukrayna döneminde bile, Rusya yarımadanın en büyük kenti olan Sivastopol’da önemli bir deniz gücü bulundurmaya devam etti. Putin’in 2014’teki askeri operasyonları, Kırım’ın işgali ile başlamıştı ve bu durum yarımadayı sembolik olarak daha da önemli kıldı.
O tarihten sonra Moskova, işgalini güçlendirdi. Yaklaşık 2,5 milyon nüfusu Rusya’ya entegre etmeye çalıştı ve bölgeyi Rusya’nın sunduğu imkanların vitrini haline getirmeyi hedefledi.
Ukrayna’nın son dönemde Kırım’ın ikmal hatları ve altyapısına yönelik saldırılarındaki artış, yarımadadaki gerilimi tırmandırdı ve savaşın diğer bölgelerde devam etmesiyle Kırım’da yeni bir belirsizlik dönemi başlattı.
Çarşambayı perşembeye bağlayan gece, Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev’e çok sayıda balistik füze ve insansız hava aracı ile saldırı düzenledi.
Bu saldırılarda en az 27 kişi hayatını kaybetti. Kremlin’in bu artan baskıya verdiği ilk yanıt olarak değerlendirilen saldırı, Putin’in geri adım atmaya niyetli olmadığına dair son bir işaret olarak görüldü.
Kırım neden savaşın yeni baskı noktası haline geldi?
Kırım’da binlerce insan uzun süreli elektrik kesintilerinden etkileniyor. Elektrikli pompalarla çalışan su tedarik sistemlerinde aksaklıklar yaşanıyor. Çocuklar için düzenlenen yaz kampları tahliye edildi ve sezon boyunca kapatıldı.
En önemlisi ise Ukrayna’nın saldırılarının yakıt tedarikini ciddi şekilde aksatması oldu.
Yerel yönetimler önce benzine kısıtlamalar getirmeye çalıştı, ardından akaryakıt satışlarının büyük ölçüde durdurulduğunu duyurdu. Yakıtın büyük bir kısmı belediye hizmetleri ve acil durum ekipleri için ayrıldı. Zaman zaman halka sınırlı miktarda ek yakıt satışı yapılmakta.
Sivastopol’da Vali, sosyal medya üzerinden yakıt durumuna ilişkin düzenli bilgilendirmeler yapıyor ve belirli aralıklarla açık olacak birkaç akaryakıt istasyonunu duyuruyor.
Putin, pazar günü verdiği röportajda Kırım’daki gelişmeler hakkında sessizliğini bozdu. Bölge halkına “tüm ihtiyaçların karşılanacağını” belirtti ve deniz ile kara yoluyla sevkiyatların artırılacağı sözünü verdi.
Ancak Moskova’nın desteklediği Kırım lideri Sergey Aksyonov, salı günü Rus sosyal medya platformu VK’da yayımladığı bir videoda, “Yakın gelecekte büyük miktarda yakıt satışa sunulmayacak.” uyarısında bulundu. Ukrayna, askeri altyapıyı, enerji santrallerini ve yakıt tedarik hatlarını hedef aldı.
Özellikle Rus askeri üslerine yakın küçük kasaba ve köylerde son dönemde gün boyu süren elektrik kesintileri yaşandı.
Sivastopol’da ise en az 100 cadde ve sokaktaki sakinler bu hafta elektrik kesintilerinden etkilendi. Yetkililer hafta sonu boyunca yarım gün süren acil elektrik kesintileri uyguladı.
Kerç Köprüsü son yaşam hattı haline geldi
Ukrayna güçleri, Karadeniz’deki gemilere ve Kırım’ı anakaradaki Rus işgali altındaki Herson bölgesine bağlayan kara koridoruna sık sık saldırılar düzenliyor.
Bu nedenle bölgeye giriş ve çıkış için fiilen yalnızca tek güzergah kaldı: Kerç Boğazı Köprüsü.
Rusya’nın ilhakından sonra inşa edilen kara ve demir yolu köprüsü, Rusya’nın Krasnodar bölgesini Kırım’ın doğusundaki Kerç kentine bağlıyor.
Ukrayna savaş boyunca köprüye birçok kez saldırı gerçekleştirdi. Savaşın ilk dönemlerinde yapılan büyük saldırılardan biri köprüde ciddi hasara yol açtı.
Rus yetkililer açısından köprü üzerinden Kırım’a yakıt taşımak oldukça riskli görülüyor. Çünkü Ukrayna güçleri geçişi tamamen yok etme amacıyla yakıt tankerlerini hedef alabilir.
2022 yılından bu yana ağır yük kamyonlarının köprüyü kullanması yasaklandı. Bu karar, Ukrayna’nın patlayıcı yüklü bir kamyonla düzenlediği saldırının ardından alınmıştı. Köprüden geçen araçlarda sık sık güvenlik kontrolleri yapılıyor.
Rusya, bu kritik geçiş noktasını korumak amacıyla insansız hava araçlarına karşı savunma sistemleri kurdu. Bu sistemler arasında görüşü engellemek amacıyla yoğun duman oluşturan mekanizmalar da bulunuyor.
Ukrayna saldırılarını daha da yoğunlaştırır ve Kiev’in vaat ettiği gibi köprüyü imha ederek Kırım’ı bir “adaya” dönüştürürse, yarımadada yaşayanların durumu çok daha ağır hale gelebilir.
Kırım’ın sembolik değeri çok büyük
Putin, Kırım’ın büyük ölçüde kansız şekilde ilhak edilmesini defalarca en önemli başarılarından biri olarak tanımladı.
Bu adımı, Sovyet yönetiminin 1954 yılında Kırım’ı Rusya Sovyet Cumhuriyeti’nden Ukrayna Sovyet Cumhuriyeti’ne devrederek yaptığı “tarihi bir yanlışı” düzeltmek olarak nitelendirdi.
Moskova’nın Kırım’ı ele geçirmesi, Putin’e önemli siyasi destek sağladı. Kamuoyu desteği iki ay içinde yüzde 60’tan yüzde 82’ye yükseldi.
Putin, 2014 yılında yaptığı açıklamada, “Kırım, Rusya için Yahudiler ve Müslümanlar açısından Kudüs’teki kutsal mekanların taşıdığı anlamla aynı derecede büyük ve kutsal bir öneme sahiptir. Buna bugün de sonsuza kadar da böyle inanacağız.” ifadelerini kullandı.
Putin ayrıca Sivastopol’un Rus donanmasının Karadeniz Filosu’na ev sahipliği yaptığını ve Ukrayna’nın NATO’ya katılmak istemesi nedeniyle Kırım’ı almak zorunda kaldığını savundu.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, Sivastopol’daki deniz üssünü Ukrayna’dan kiralamak için anlaşma yapmıştı.
Ukrayna’nın saldırıları, Rus donanmasını Karadeniz Filosu’nun büyük bölümünü Sivastopol ve genel olarak Kırım dışına taşımaya zorladı.
Ukrayna artık çok daha fazla İHA ve füze üretiyor
Rusya, geçen yıldan itibaren Ukrayna’ya hava savunmasını aşan büyük insansız hava aracı sürüleri




