Bursa’nın İznik ilçesinde gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda, göl kenarındaki bazilikadan önce inşa edilen ve Birinci Konsil’in yapıldığı Aziz Neophytos Kilisesi’ne ait duvar ve zemin döşemesi kalıntıları ile bir sütun kaidesi bulundu.
325 yılında Hristiyanlık ile ilgili önemli dini konuların tartışıldığı Birinci Konsil’in yapıldığı alanda, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle ve Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle 2015 yılından bu yana süren arkeolojik kazı ve araştırmalar devam ediyor.
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin’in liderliğindeki araştırma ekibi, 2014 yılında Amerikan Arkeoloji Enstitüsü tarafından dünya çapında en önemli 10 keşiften biri olarak değerlendirilen bazilika hakkında önemli bulgulara ulaştı.
İtalya’dan Gelen Ekipler de Çalışıyor
Kazı Başkanı Şahin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çalışmaların 11. yılında antropologlar, restoratörler, arkeologlar ve sanat tarihçilerinden oluşan bir ekip ile aralıksız devam ettiğini belirtti.
Bu sezon ekiplerini uluslararası hale getirdiklerini ifade eden Şahin, “Calabria Üniversitesinden ve Catanzaro Magna Graecia Üniversitesinden İtalya’dan gelen bir grup ekibimize katıldı. Onlarla ortak çalışmalar yürütüyoruz” dedi.
Kazı sezonunun başlamasıyla birlikte Birinci Konsil’in yapıldığı küçük kiliseyi arama çalışmalarına devam ettiklerini kaydeden Şahin, şu bilgileri verdi:
“Daha önce prothesis (kutsal eşyaların saklandığı yer) odasında zemin döşemesi olduğunu düşündüğümüz bir kaplama vardı. Bunun kilisenin dışında devam edip etmediğini bilemiyorduk. Bu seneki kazı programında, en önemli sorumuz buydu. Prothesis odasının doğusunda, beden duvarının dışında bir kazı çalışması başlattık ve ilk haftanın sonuçları beklediğimiz gibi zemin döşemesinin mevcut kilisenin dışında da devam ettiğini gösterdi. Bu durum, kilisenin birinci evresinin olduğunu ve büyük ihtimalle Neophytos Kilisesi’nin mevcut kilisenin altında yer aldığını ortaya koyuyor. Ayrıca, zemin döşemesi üzerinden yapılan tespitler, 368 depreminde yıkılan Aziz Neophytos Kilisesi’nin, Birinci Konsil’e katılan din adamlarının anısına inşa edilen Kutsal Pederler Kilisesi’nin kesinlikle burada olduğunu göstermektedir.”

Bir Altın Yüzük de Bulundu
Kazı çalışmaları sırasında bir altın yüzük ve bir yüksük bulunduğunu belirten Şahin, altın yüzüğün üzerinde hurma ağacı ve kılıç bezemesi bulunduğunu aktardı.
Yüksük ve yüzüğün benzer örneklerinin Emeviler ve Abbasiler dönemlerine ait olduğunu söyleyen Şahin, “Bunların burada bulunmuş olması, araştırmalarımız ve hipotezlerimiz açısından oldukça önemli. Emevilerin 729 yılında İznik’i kuşattığını biliyoruz. Kuşatma sırasında İznik’in fethedilemediğini ancak Emevi emirinin Kutsal Pederler Kilisesi’ne girdiğini de kaydediyoruz. Bu durum, Kutsal Pederler Kilisesi’nin sur duvarlarının dışında yer aldığını gösteriyor ve bulduğumuz yüksük ve yüzük üzerindeki ilk değerlendirmeler, Emevilerin bulunduğumuz kiliseyi ziyaret ettiklerini göstermesi açısından kritik bir öneme sahip.” dedi.
İtalya’dan gelen ekibe Catanzaro Üniversitesinden Prof. Dr. Francesco Cuteri’nin başkanlık ettiğini aktaran Şahin, ekibin bazilikanın orta nefinde (koridor) çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
Orta nefteki bema duvarının önünde daha önce 8 mezar bulduklarını hatırlatan Şahin, “Bunlardan 2’si çok önemliydi çünkü bema duvarının tam altında yer alıyordu. Ayrıca iskeletlerde harç izleri bulunması, bu mezarların kilise inşa edilirken orada bulunduğuna dair önemli işaretlerdir. Önemli 2 mezar içerisinde bulduğumuz sikkeler ise Valens ve Valentianus dönemlerine ait. Böylece bu kilisenin 380 yılında yapıldığını bu bulgularla öğrenmiş olduk. Şimdi orta nefte İtalyanlar araştırma yapıyor. Bakalım bu yıl sonuç ne olacak? Biz de merakla bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
Kaynak: AA




