


Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar’da gerçekleştirilen kazılar, Eski Asur ve Hitit kaynaklarında ‘Šamuḫa’ olarak bilinen yerleşim alanında Hitit tarihine dair önemli bulgular ortaya koydu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Sivas Kayalıpınar’da Hititlerin devlet hafızasına ışık tutan kritik bir keşif gerçekleştirdiklerini ifade etti. Ersoy, “2026 yılı kazılarında antik Šamuḫa’da, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasını gün yüzüne çıkardık. Geçen yıl bulunanlarla birlikte toplam sayı 184’e ulaştı” şeklinde konuştu.
BEBEK PRENSESİNİN VEFATI TABLETLERDE
Ersoy, Kayalıpınar’daki kraliyet arşivinin, 21’inci yüzyılda ortaya çıkan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak tarihteki yerini aldığını belirtti. “Hititçe ve Hurrice yazılan bu belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinin devlet yönetimini, askeri gelişmeleri, inanç sistemini ve kraliyet ailesinin yaşamını günümüze taşıyor. Tabletlerde, şehirler arasında yayılan yüksek ateşli bir salgının izleri görülüyor. Özellikle hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumu ve vefatıyla ilgili cenaze ritüeli kayıtlara geçmiştir. Ayrıca, Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin krala, düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası talep ettiği mektuplar da yer alıyor. Kuş falcılarının gözlemledikleri güzergahlar ve kayıtları, Hititlerin kehanet uygulamaları hakkında yeni bilgiler sunuyor. Bu eşsiz arşiv, Hitit tarihinden dini uygulamalara, dilin gelişiminden katiplik kültürüne kadar birçok alanda yeni kapılar aralıyor” dedi.
3 BİN 400 YIL ÖNCESİNİN SALGINI VAR
Bakanlıktan yapılan açıklamada, arşivde kehanet, fal, mektup, ritüel ve dua kategorilerinde metinler bulunduğu belirtildi. Özellikle dikkat çeken belgeler, şehirden şehre yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatmakta. Tabletlerde, çocukları ve bebekleri etkileyen hastalık nedeniyle küçük prens ve prenseslerin sağlık durumları fal sorgulamalarıyla takip edilmekte. Metinlerde, salgının Hitit kraliyet ailesinde yarattığı kaygı da açıkça gözlemleniyor. Henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumu, belgelerde büyük bir endişe ile ele alınıyor. Diğer bir tablette, bebek prensesin hayatını kaybettiği ve onun için gerçekleştirilen cenaze ritüeli kayıt altına alınıyor. Ayrıca, bebek prensesin hastalandığı Ziulila kentinin yeri henüz tespit edilememiştir.
BATI ANADOLU’DAN KRALA SAVAŞ ALARMI
Kraliyet arşivinden elde edilen belgeler, Hitit devletinin askeri tehditlerle karşılaştığını da gözler önüne seriyor. Batı Anadolu’daki Hitit generalleri tarafından Šamuḫa’da bulunan Hitit kralına gönderilen bir mektupta, düşmanların bölgeyi kuşattığı belirtiliyor. Generaller, düşmanı yenebilmek için asker, at ve savaş arabası talep ediyor. Mektupta, istenen desteğin ulaşmaması durumunda Hitit ordusunun yok olabileceği yönündeki uyarılar da yer almakta. Generaller ayrıca, gerekli desteğin gönderilmemesi halinde sorumluluğu üstlenmeyeceklerini krala bildiriyor.
KUŞ FALCILARININ GÖZLEMLERİ KAYITLARDA
Arşiv, Hititlerin inanç ve kehanet dünyasıyla ilgili daha önce bilinmeyen bilgileri de içeriyor. Bir tablette, kuş falcılarının Šamuḫa’nın dışına çıkarak farklı bölgelerde yaptıkları gözlemler detaylı bir şekilde kaydedilmiş. Falcıların konakladıkları kentler, izledikleri rotalar ve gözlemledikleri kuşlar belgelerde ayrıntılı olarak yer alıyor. Çivi yazılı metinler, kuş falının nasıl değerlendirildiği ve yorumlandığına dair daha önce bilinmeyen bilgileri de gün yüzüne çıkarıyor.
‘EN KAPSAMLI HİTİTÇE ARŞİV’
Kayalıpınar’da 2025 yılında ele geçirilen 53 çivi yazılı tablet ve parçasının da bu arşive ait olduğu değerlendiriliyor. 2026 yılı kazılarında elde edilen 131 yeni buluntuyla birlikte arşivdeki tablet ve parça sayısı 184’e ulaştı. Kazı ekibinin değerlendirmelerine göre Kayalıpınar’daki kraliyet arşivi, 21’inci yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv niteliğini taşıyor. Kral II. Tudhaliya dönemine tarihlenen metinler; Hitit tarihi, dini uygulamaları ve dönemin Hitit dilinin gelişimi hakkında önemli bilgiler içeriyor.
VALİ YILMAZ DETAYLARI PAYLAŞTI
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Kayalıpınar kazı çalışmalarıyla ilgili bilgiler verdi. Vali Şimşek, kazılarda binlerce yıllık geçmişin izlerini gün yüzüne çıkaran önemli bulgulara ulaşıldığını ifade etti. “Kayalıpınar’da, 3 bin 800 yıllık geçmişe sahip antik bir Hitit şehri olan Samuha’da, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın desteğiyle 2005 yılından bu yana yürütülen kazı çalışmalarında çok kıymetli eserler gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu bağlamda, toplamda 184 çivi yazılı tablet ve parça ortaya çıkarılmıştır. Geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen ‘Geleceğe Miras’ sergisinde bu eserlerden 4’ü sergilendi ve bizleri gururlandırdı” şeklinde konuştu.
‘PEK ÇOK KONUDA ÖNEMLİ Bİ




