Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Haydarpaşa Gar Sahası’nda devam eden restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında elde edilen yeni verileri ve ilk etabın açılış tarihini kamuoyuyla paylaştı.
Ersoy, “Haydarpaşa’yı geleceğe taşırken tarihi gar binasının temellerine ilişkin önemli bir bulguya ulaştık” diyerek, yapının orijinal projeleri üzerinden yürütülen araştırmanın sonuçlarını aktardı.
Ersoy, “Orijinal projelerde yer alan yaklaşık 1000 ahşap kazığa yönelik jeoradar incelemelerinde, yalnızca 200 kazığın yerinde olduğu belirlendi. Bu incelemeler, ahşap kazıkların yaklaşık yüzde 80’inin zamanla yok olduğunu ortaya koydu” ifadelerini kullandı.
Zemin araştırmalarında, gevşek ve suya doygun zeminlerde sıvılaşma riski tespit edildiğini ve bu riskin gerçekleşmesi durumunda yapıda oturma ve yana doğru hareketler olabileceğini belirten Ersoy, bu durumun önemine dikkat çekti.
Uzmanların projeleriyle temel ve zemin güçlendirildi
Tarihi yapıyı belirlenen risklere karşı korumak için bilimsel değerlendirmelere göre hareket ettiklerini vurgulayan Ersoy, şunları ifade etti:
“Tarihi yapıyı bu risklerden koruma amacıyla, uzman mühendisler tarafından hazırlanan, akademik heyetlerce incelenen ve Danışma Kurulumuzun onayladığı proje doğrultusunda yapı çevresinde fore kazık ve zemin güçlendirme enjeksiyon uygulamaları gerçekleştirdik. Her aşamada teknik cihazlarla yapının davranışını izleyerek kontrollü bir şekilde ilerledik.”
İlk etabın daha önce İstanbul Kültür Yolu Festivali’nin başlangıcında açılması planlandığını hatırlatan Ersoy, hassas güçlendirme uygulamaları ile bilimsel analizler nedeniyle çalışma takviminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini bildirdi. Ayrıca, arkeopark alanında ortaya çıkan yeni kalıntıların korunması amacıyla altyapı ve ziyaretçi güzergahlarına ilişkin projelerin de güncellendiğini aktardı.
Orijinal projelerdeki yaklaşık 1000 ahşap kazık incelendi
Haydarpaşa Garı’na ilişkin tarihsel araştırmalarda yapının orijinal projeleri incelendi. Bu incelemeler sonucunda, ilk inşaat sırasında temel altına yerleştirilen 8 ila 21 metre uzunluğunda ve 50 ila 90 santimetre çapında yaklaşık 1000 ahşap kazık bulunduğu ortaya çıktı.
Kazıkların durumunu belirlemek için yapılan jeoradar çalışmasında, yalnızca 200 kazığın yerinde olduğu, 800 kazığın ise bulunamadığı tespit edildi. Bu durum, ahşap kazıkların inşaat tarihinden itibaren yaklaşık yüzde 80’inin yok olduğunu gösteren bir bulgu olarak kaydedildi.
Sıvılaşma, oturma ve yanal yayılma risklerine karşı mühendislik uygulamaları
Mevcut zemin koşullarını belirlemek ve yapı çevresindeki deformasyonları incelemek amacıyla çeşitli testler ve gözlem çalışmaları gerçekleştirildi.
İncelemeler sonucunda, ZF sınıfında olduğu belirlenen zemin heterojen dolgu ve sıvılaşabilir kumdan oluşuyor ve suya doygun bir yapı taşıyor. Bu durum, sıvılaşmanın gerçekleşmesi halinde yapıda oturma ve yanal yayılma hareketlerine yol açabileceği anlamına geliyor.
Bu bulgular doğrultusunda uzman mühendisler tarafından hazırlanan zemin iyileştirme projesi, akademik ekiplerce incelenerek Danışma Kurulunca onaylandı.
Proje kapsamında yanal yayılmanın önlenmesi amacıyla yapı çevresinde fore kazık imalatı yapıldı. Yapı içinde ve dışında ise zemin güçlendirme uygulamaları gerçekleştirildi.
Uygulama sürecinde toplanan deneysel veriler ile gözlemsel veriler düzenli olarak değerlendirildi ve projelerde gerekli revizyonlar yapıldı. Bu süreçler, iş programının yeniden gözden geçirilmesine ve uygulama süresinin uzamasına sebep oldu.
Tarihi yapı teknik cihazlarla sürekli izlendi
Haydarpaşa Garı’ndaki zemin güçlendirme çalışmalarından önce, yapının davranışını takip etmek amacıyla teknik izleme cihazları yerleştirildi.
Güçlendirme uygulamaları, bu cihazlardan elde edilen veriler doğrultusunda sürekli izlenerek kontrollü bir şekilde ilerletildi.
Bodrum katındaki sınırlı çalışma koşulları nedeniyle hassas uygulamalar yapılması gerekti. Tarihi yapının mevcut taşıyıcı sistemine zarar vermeden ve üstyapı imalatlarıyla uyum içinde ilerlenmesi, ilave süre gerektirdi.
“İlk etabı 2027 yılı içinde tamamlamayı hedefliyoruz”
1909 yılında resmi açılışı yapılan tarihi gar binası ve çevresindeki kültürel mirası kapsayan restorasyon çalışmalarının en kapsamlısını gerçekleştirdiklerini belirten Ersoy, alanın müze, kütüphane ve sanat mekanlarıyla İstanbul’un kültür hayatına kazandırılacağını ifade etti.
Ersoy, “Amacımız, bu eşsiz mirası tüm değerleriyle koruyarak geleceğe taşımaktır. Çalışmalarımızın ilk etabını 2027 yılı içinde tamamlayarak vatandaşlarımızla buluşturmayı planlıyoruz” diye ekledi.
Arkeoparkta yeni buluntular için projeler yenilendi
Haydarpaşa Arkeopark alanında mevcut kalıntıların korunması surasıyla altyapı, drenaj ve ziyaretçi güzergahlarına yönelik kazılarda yeni arkeolojik kalıntılar keşfedildi.
Altyapı ve drenaj hatları ile ziyaretçi güzergahları, mevcut ve yeni bulunan kalıntıların konumları göz önünde bulundurularak yeniden düzenlendi. Yeni buluntuların korunması için gerekli ilave çalışmalar da uygulama takvimini etkiledi.
Haydarpaşa Gar Sahası’nda farklı kurumlara ait yapı, tesis, ekipman ve kullanım alanlarının taşınma süreçleri de uygulama sıralamasını etkileyen bir diğer unsur oldu.
Taşınma işlemlerinin tamamlanmasını beklemek nedeniyle bazı bölümlerde planlanan imalatlara zamanında başlanamadı. Boşaltılan alanların uygulamaya hazır hale getirilmesi ve gerekli saha düzenlemelerinin yapılması da ek süre gerektirdi.
Kaynak: Gazete Oksijen




