Foça ilçesinde denizle iç içe büyüyen dalış eğitmeni, endüstriyel tasarımcı ve girişimci Nermin Sena Özger, Yaşar Üniversitesi’nde tamamladığı doktora çalışmasında “Simbiyosentrik yapay resif tasarımında atık midye kabuklarını yapay resiflerde kullandı.” ifadesini kullandı.
Özger, midye dolma işletmeleri ve ihracat yapan firmaların tesislerinden çıkan midye kabuklarını toplayarak projelerine start verdi. İlk aşamada yaklaşık 3 ton midye kabuğunu ileri dönüştüren Özger, bu kabuklardan 4 yapay resif prototipi üretti. Prototipler, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki İZDENİZ AŞ tarafından satın alınarak Seferihisar ilçesi Sığacık Mahallesi’ndeki Telgraf Koyu’na yerleştirildi.
Yapay resiflerin deniz ekosistemine sağladığı faydaları gözlemlemek için belirli aralıklarla kontrol dalışları gerçekleştirilmektedir. Anadolu Ajansı (AA) fotomuhabiri de ekibin su altındaki çalışmalarına eşlik ederek resiflerdeki canlılığı kayda aldı.
Beton yerine atık midye kabuğu
Özger, AA muhabirine yapay resif tasarımı üzerinde çalışırken midye kabuklarının suya dayanıklı bir malzemeye dönüştürülebileceğini fark ettiğini aktardı.
Kabukları, midye dolma satan işletmelerden ve ihracat firmalarının işleme tesislerinden topladığını belirten Özger, TÜBİTAK BİGG kapsamında ilk aşamada 3 ton midye kabuğunu ileri dönüştürdüklerini ifade etti.
Özger, dünyada yapay resiflerde genellikle beton kullanıldığını, midye kabuklarını atık olmaktan çıkararak yeniden değerlendirmek istediklerini dile getirdi. Ege Bölgesi’nde ayda 40 tondan fazla midye kabuğunun çöpe gittiğine dikkat çeken Özger, bu atıkların hem azaltılması hem de yaşam alanlarına dönüştürülmesi fikrini benimsediklerini vurguladı.
Resif yuvasında ahtapot sürprizi
Yapay resiflerin su altındaki yaşamı desteklemek ve yaşamın azaldığı alanlarda yeni yaşam alanları oluşturmak amacıyla kullanıldığını belirten Özger, prototiplerde canlılık oluşumunun beton resiflere göre daha hızlı başladığını gözlemlediklerini söyledi.
Resiflerdeki alg canlılığının diğer deniz canlılarını da alana çektiğini ifade eden Özger, “Bizim su altına yerleştirdiğimiz bu prototiplerde en çok dikkat çeken nokta, normalde rakibi olan çimentodan yapılan resiflere göre daha hızlı üzerinde yaşamın başlaması.” şeklinde konuştu.
Özger, ilk prototiplerin yerleştirildiği Telgraf Koyu’nun dalış turizm potansiyeli nedeniyle seçildiğini açıkladı.
Son kontrol dalışında ise resiflerden birinin yuvasında ahtopot gördüklerini belirten Özger, bu durumun kendileri için önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Özger, “Bugün yaptığımız kontrol dalışında çok sevindirici bir gelişme gördük. İlk defa, yaptığımız prototiplerin yuvalarının içlerinde ahtopot gördük. Bu, bizim için tarihi bir dönüm noktası.” dedi.
Küçük balıkların da bu resifleri korunma ve sığınma alanı olarak kullandığını gözlemlediklerini aktaran Özger, “Özellikle Karagöz, Gün ve Gelin balıklarının bu resiflerin etrafında, burayı bir kalkan gibi kullandıklarına şahit olduk.” şeklinde bilgi verdi.
Özger, TÜBİTAK projesi kapsamında Telgraf Koyu’na 35 yeni resif daha yerleştireceklerini belirterek, amaçlarının burada atıkları azaltmak ve burayı dalgıçlar ile su altı fotoğrafçıları için yeni bir cazibe noktası haline getirmek olduğunu vurguladı.
Kaynak: AA




