Türkiye’nin turizm geliri, 2023 yılının ilk dokuz ayında 50 milyar doları aştı. Yıl sonunda bu gelirin 64 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Turizm gelirlerindeki bu iyileşme, sektördeki istihdam oranlarına da olumlu yansıdı. Turizmin toplam istihdam içindeki payı, geçen yıl yüzde 3,7 seviyesine yükseldi.
2019 yılında yüzde 3,6 olan turizmin istihdam içindeki payı, Kovid-19 pandemisi nedeniyle 2020’de yüzde 2,5’e kadar gerilemişti. 2020 yılında doğrudan turizm amaçlı istihdam edilen kişi sayısı 666 bine düşerken, bu rakam geçen yıl 1 milyon 194 bine çıkarak, 2019’daki 1 milyon 22 bin seviyesini geride bıraktı.
Yurt içi arzdaki payı yüzde 3,8’e yükseldi
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan “Turizm Uydu Hesabı 2024” verilerine göre, Türkiye’de turizm amaçlı toplam tüketim değeri 2024’te 3 trilyon 822 milyar 406 milyon 973 bin lira olarak belirlendi. Geçen yıl bu rakam yine 3 trilyon 822 milyar 406 milyon 973 bin lira olarak kaydedilmişti. Turizm amaçlı toplam tüketim değerinin toplam yurt içi arzdaki payı ise yüzde 3,8 olarak hesaplandı. 2023’te doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değer 2 trilyon 21 milyar 129 milyon 805 bin lira olarak gerçekleşti.
2023 yılında turizm amaçlı toplam tüketim değeri 2 trilyon 374 milyar 645 milyon 920 bin TL olarak kaydedilirken, bu değerin toplam yurt içi arz içindeki payı yüzde 3,7 oldu. Doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değerin toplam gayrisafi katma değer içindeki oranı ise yüzde 5,1 seviyesine ulaştı. 2023’te doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değer 1 trilyon 117 milyar 479 milyon 795 bin TL olarak belirlendi ve bu değerin toplam gayrisafi katma değer içindeki payı yüzde 4,7 olarak hesaplandı.
2024 yılı itibarıyla seyahat acenteleri ve diğer rezervasyon hizmetleri tamamen turizm amaçlı gerçekleştirildi. Konaklama hizmetlerinin yüzde 98,5’i, yolcu taşımacılığı hizmetlerinin yüzde 75’i ve kültürel hizmetlerin yüzde 45,8’i turizm odaklı olarak sunuldu. 2023 yılında ise konaklama hizmetlerinin yüzde 98,8’i, yolcu taşımacılığı hizmetlerinin yüzde 59,3’ü ve kültürel hizmetlerin yüzde 45,4’ü turizm amaçlı olarak gerçekleştirildi.
2025’in kavramı: Dijital vicdan
Türk Dil Kurumu, 2025 yılının kavramını “dijital vicdan” olarak belirledi. Bu kavram, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) iş birliği ile oluşturulan 23 kişilik değerlendirme kurulu tarafından halktan gelen öneriler ve uzman görüşleri doğrultusunda seçildi. Belirlenen beş kelime/kavram, Türk Dil Kurumu’nun internet sitesinde halk oylamasına sunuldu. Oylamada en çok oy alan kelimeler arasında “dijital vicdan”, “vicdani körlük”, “çorak”, “eylemsiz merhamet” ve “tek tipleşme” yer aldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “2025 Yılının Kelimesi/Kavramı” olarak “dijital vicdan”ın seçildiğini duyurdu. Bakan Ersoy, bu kavramın dijital çağda vicdanın, sorumluluk ve eylemden uzaklaşarak yalnızca bir ‘tıklama’ya indirgenmesini düşündürücü şekilde tartışmaya açtığını ifade etti. “Dijital vicdan”, bireysel ve toplumsal duyarlılıklarımıza ayna tutan güçlü bir kavram olarak öne çıkıyor” şeklinde konuştu.




