TEMA Vakfı, 17 Haziran Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, Türkiye’nin son 65 yılda mera varlığının yarısından fazlasını kaybettiğini vurguladı. Vakıf, meraların yalnızca hayvancılık için değil, aynı zamanda toprak, su, gıda güvenliği ve biyolojik çeşitlilik açısından da hayati bir öneme sahip olduğunu belirtti.
Birleşmiş Milletler, 2026 yılını “Uluslararası Meralar ve Çobanlık Yılı” olarak ilan etmesiyle bu yıl meraların korunması ve iyileştirilmesi konusunun önemi daha da arttı. TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, doğal meraların çölleşme ve kuraklıkla mücadelede en güçlü doğal kalkanlardan biri olduğunu ifade ederek, “Doğal meralar; toprağı koruyan, suyun toprağa süzülmesini sağlayan, karbon depolayan ve birçok canlıya yaşam alanı sunan ekosistemlerdir” dedi.
Mera alanı 29 milyon hektardan 13 milyon hektara düştü
Ataç, Türkiye’deki çayır ve mera alanlarının 1960 yılında yaklaşık 29 milyon hektar olduğunu, bugün ise bu rakamın 13 milyon hektara gerilediğini belirtti. Bu durum, Türkiye’nin son 65 yılda mera varlığının yüzde 54’ünü kaybettiği anlamına geliyor. TEMA Vakfı’nın verilerine göre, kaybedilen mera alanı, Marmara Bölgesi’nin iki katını aşan bir büyüklüğe denk geliyor.
Meraların tahrip edilmesinin erozyonu artırdığını, toprak kaybını hızlandırdığını ve kuraklığın etkilerini derinleştirdiğini ifade eden Ataç, “Doğal meralar azalırken, var olan alanlar üzerindeki baskı da artıyor. Bu durum, hem ekosistem bütünlüğü hem de gıda güvenliği açısından ciddi riskler doğuruyor” şeklinde konuştu.
TEMA Vakfı, mera kaybının başlıca nedenleri arasında tarım arazisine dönüştürme, kentleşme, madencilik faaliyetleri ve arazi kullanımındaki değişiklikleri sıraladı.
‘Meraların yüzde 70’i düşük verimli’
Meraların hayvancılık ve kırsal yaşam için kritik öneme sahip olduğunu belirten Ataç, Türkiye’deki meraların yüzde 70’inin düşük verimli, yeterli bitki örtüsünden yoksun ve bozulmuş vaziyette olduğunu aktardı. Bu durum, hayvancılıkta verim düşüklüğüne, beslenme yetersizliklerine ve kaba yem açığının artmasına neden oluyor.
Ataç, meraların iyileştirilmesinin üreticilere destek olacağını ve kaba yem açığının azaltılmasına katkı sağlayacağını belirtti. Meraların korunmasının kırsal yaşamın sürdürülmesi açısından da hayati bir önem taşıdığına dikkat çekti.
Biyolojik çeşitlilik için kritik alanlar
TEMA Vakfı, meraların sadece hayvancılık alanı olarak değerlendirilmemesi gerektiğine vurgu yaptı. Açıklamada, birkaç metrekarelik bir mera alanında birçok farklı bitki türünün bir arada bulunabileceği ve meraların böcekler, kuşlar ve memeliler için yaşam alanı sağladığı ifade edildi.
Ataç, biyolojik çeşitlilik açısından önemli alanların büyük bir kısmının doğal mera ekosistemleri ile ilişkili olduğunu belirterek, “Buna rağmen meralar, çoğu zaman ormanlar kadar ilgi görmemekte ve yeterince korunmamaktadır” dedi.
‘Meraları korumak geleceği korumaktır’
TEMA Vakfı, 4342 Sayılı Mera Kanunu’nun mera alanlarının korunması açısından önemli bir yasal çerçeve sağladığını ancak enerji, madencilik, turizm ve farklı arazi kullanım taleplerinin meralar üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Ataç, son yıllarda yapılan bazı yasal düzenlemelerin doğal alanlar üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekerek, “Zeytinliklerden ormanlara, tarım alanlarından mera ekosistemlerine kadar birçok doğal varlık kısa vadeli kullanım baskılarıyla karşı karşıya kalıyor. Çölleşme ve kuraklık riskinin giderek artmakta olduğu bir dönemde doğal alanları korumak, ülkemizin geleceğini korumaktır” dedi.
TEMA Vakfı, karar vericileri, yerel yönetimleri ve toplumu, meraların korunması, tahrip olmuş alanların iyileştirilmesi ve sürdürülebilir mera yönetiminin yaygınlaştırılması için ortak hareket etmeye davet etti.
Kaynak: Gazete Oksijen




