

Her yıl düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi taraflar konferansları, 196 ülkenin katılımıyla gerçekleşiyor. Bu oturumlar, sera gazı azaltım hedefleri, uyum politikaları, iklim finansmanı, kayıp zarar mekanizmaları ve karbon piyasalarının kurallarının belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahip. Ayrıca Paris Anlaşması’nın uygulanmasına dair kurallar da bu COP toplantılarında şekilleniyor. Türkiye’nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Türkiye’nin COP31 başkanlığına giden süreçte iklim değişikliği ile mücadelede attığı adımları paylaştı. Kurum, “21 yılda hayata geçirdiğimiz devrim niteliğindeki kararlar sonrasında, iklim değişikliği ile mücadelemiz COP31 Taraflar Konferansı’na ev sahipliğiyle taçlandı. Bu tarihi adımlarla Türkiye, dünyadaki çevre politikalarını belirleyen en büyük platformlardan birinin direksiyonuna geçmiş; iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca takip eden değil, yol gösteren küresel bir aktör haline gelmiştir.” ifadelerine yer verdi.
2004’TE BMİDÇS’YE TARAF OLUNDU
Bakan Kurum’un açıklamasına göre, Türkiye’nin iklim kriziyle mücadele konusundaki kararlılığı 2004 yılına kadar uzanıyor. Türkiye, 21 Mart 1994 tarihinde yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (BMİDÇS) 4 Mayıs 2004 tarihinde taraf oldu. 2009 yılında Kyoto Protokolü’ne katılan Türkiye, Paris İklim Anlaşması’nı ise 22 Nisan 2016’da New York’ta düzenlenen Yüksek Düzeyli İmza Töreni’nde 175 ülke temsilcisiyle birlikte ‘gelişmekte olan bir ülke’ olarak imzaladı. Paris Anlaşması, 2020 sonrası iklim değişikliği rejimini düzenlemeyi hedefliyor ve bugüne kadar dünya genelinde 195 taraf (194 devlet ve Avrupa Birliği) tarafından kabul edildi. Küresel ortalama sıcaklık artışını sanayileşme öncesi döneme göre 2 derecenin altında tutma amacı taşıyan bu anlaşma, yasal olarak bağlayıcı bir uluslararası düzenleme haline gelmiştir. Ülkeler, her 5 yılda bir Ulusal Katkı Beyanları (NDC) sunmakla yükümlüdür.
2053 NET SIFIR EMİSYON HEDEFİ VE İKLİM ŞURASI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ni açıklamasının ardından, Türkiye’nin uzun dönemli yol haritası belirlenmek üzere ilk İklim Şurası, 21-25 Şubat 2022 tarihlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirildi. Şuraya, kamu, özel sektör, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve öğrenciler gibi yaklaşık 5 bin kişi katıldı. Şura sonrası, 76’sı öncelikli olmak üzere toplam 217 tavsiye kararı alındı ve bu kararlar Türkiye’nin uzun dönemli iklim politikalarına yön verecek bir yol haritası oluşturdu. Bu yol haritası, İklim Kanunu, NDC ve İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi gibi belgelerin hazırlanmasında temel teşkil etti.
BAKANLIĞIN İSMİNE ‘İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ’ EKLENDİ
12’nci Kalkınma Planı (2024-2028) çerçevesinde ‘Çevrenin Korunması’ başlığı altında, Paris Anlaşması ve Türkiye’nin Ulusal Katkı Beyanı doğrultusunda sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum eylemlerinin güçlendirilmesine yönelik tedbirler belirlendi. Orta Vadeli Program (OVP) 2024-2026’da ‘Yeşil Dönüşüm’ başlığı altında 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi doğrultusunda hedefler belirlendi. Ayrıca, bu alandaki koordinasyon İklim Değişikliği Başkanlığı’na devredildi. Bu karar kapsamında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ismi, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak değiştirildi. İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu, İklim Değişikliği ve Uyum Koordinasyon Kurulu ile yer değiştirdi.
ULUSAL KATKI BEYANLARI SUNULDU
Bakan Murat Kurum, 6-18 Kasım 2022 tarihlerinde Mısır’ın Şarm El Şeyh kentinde gerçekleşen 27’nci Taraflar Konferansı’nda Türkiye’nin Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı’nı (NDC) sundu. Türkiye, 2015 yılında belirlediği yüzde 21 olan hedefini, 2030 yılı için yüzde 41 oranında azaltım hedefine yükseltti. Ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 24 Eylül 2025 tarihinde New York’ta düzenlenen İklim Zirvesi’nde Türkiye’nin İkinci Ulusal Katkı Beyanı’nı (NDC 3.0) BMİDÇS Sekretaryası’na sundu. Yeni beyan kapsamında, 2035 yılı itibarıyla sera gazı emisyonlarının referans senaryoya kıyasla 466 milyon ton CO2 eşdeğeri azaltılması ve emisyonların 643 milyon ton CO2 eşdeğeri seviyesinde sınırlandırılması taahhüt edildi.
TÜRKİYE’NİN İLK İKLİM KANUNU
Ulusal Katkı Beyanları ve 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi çerçevesinde Türkiye, önemli bir adım atarak İklim Kanunu’nu hazırladı. 9 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe giren bu kanun, 20 madde ve 2 geçici maddeden oluşuyor. İklim Kanunu, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerini düzenleyen planlama ve uygulama araçlarını, gelirleri, izin ve denetim süreçlerini kapsıyor. Bu düzenleme ile Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadeledeki kararlılığını göstermiş ve COP Taraflar Konferansı’na başkanlık yapma hedefine ulaşmayı hedeflemiştir.
COP BAŞKANLIK SERÜVENİ İÇİN İLK ADIM 2022’DE ATILDI
Türkiye, 2022 yılında Şarm El-Şeyh’te düzenlenen COP27’de COP31 adaylığını duyurdu.




