Tozkoparan Höyüğü’nde çeşitli uygarlıklara ait kültürel katmanların üst üste konumlandığı alanın yüzeyi ve çevresindeki incelemelerde, Neolitik döneme kadar uzanan önemli bulgulara erişildi. Yapılan çalışmalar neticesinde 2017 yılında höyük, birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi. Tunceli Müzesi’nden uzman ekip tarafından gerçekleştirilen inceleme sonucunda, yerleşim alanının hem doğal faktörler hem de insan etkisi nedeniyle büyük bir tahribata uğradığı belirlendi. Bu durum üzerine hazırlanan rapor ile Tozkoparan Höyüğü’nün kurtarma kazısının acilen yapılması gerektiği, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne iletildi. Bakanlığın onayının ardından, Tunceli’de 2021 yılında ilk kez bilimsel metotlarla arkeolojik kazı başlatıldı. İkinci etap kazı çalışmalarında ise, tarihi 6 bin 300 yıl öncesine kadar giden bir çocuk iskeletine rastlandı. Elde edilen bu iskeletin, milattan önce 5 ila 7 bin yılı kapsayan Neolitik dönemin verilerini yansıttığı ifade edildi.
YENİ DÖNEM
Bugün itibarıyla Tozkoparan Höyüğü’nde 3’üncü etap kazı çalışmaları başlamıştır. Kazı çalışmaları, davul ve zurna sesleri eşliğinde gerçekleştirildi. Etkinliğe Tunceli Valisi Şefik Aygöl, Pertek Kaymakamı Yusuf Ziya Yaktı, İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Ulaşoğlu, Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasemin Yılmaz, arkeologlar, müze çalışanları, Pertek Belediye Başkanı Recai Vural ve köylüler katıldı. Vali Aygöl, kazı alanında yetkililerden bilgi alarak temsili olarak çekiçle çalışma yaptı. Vali, Tozkoparan Höyüğü’nün Tunceli için son derece önemli bir alan olduğunu vurgulayarak, “Burada bulunan çocuk iskeleti kalıntısında laboratuvar incelemesi sonrası milattan önce 6 bin 350 yılına kadar gidebilen bir tarihin izlerine ulaşıldı. Yerel ve bakanlık desteğini artırarak bu kazıyı kesintisiz hale getirmeyi istiyoruz. Çünkü burada önemli bir tarihin gün yüzüne çıkacağına inanıyoruz. Anadolu’nun tarihinin Güneydoğu ve Ege bölgelerinde ne kadar derinlere gittiğine dair bu höyük keyif verici örnekler sunacaktır,” dedi.
‘ÇALIŞMALAR BÖLGE VE ÜLKE EKONOMİSİNE IŞIK TUTACAKTIR’
Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, kazı çalışmalarının bölge ve ülke tarihine önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Öncel, “2017 yılında Tozkoparan köy yerleşkesinde bu höyüğü tespit edip birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil ettik. 2021’de Bakanlığımızın desteği ile kurtarma kazılarına başladık. İki sezon boyunca 2021 ve 2022 yıllarında büyük tahribat olan alt kısımlarda kazı çalışmalarına odaklandık. Üst höyükte de bir açma ve sondaj yaptık; burada milattan önce birinci bin yılına tarihlendirilebilecek bir yerleşim alanı tespit ettik. Şu anda yürüttüğümüz 3’üncü sezon kazısında, milattan önce 4 bin 350 yılına tarihlenen kalıntılar elde ettik. Bir çocuk mezarı bulduk ve bu mezarda yaptığımız DNA testleri, çocuğun 4 bin 350 yıl önce yaşadığını kanıtladı. Ayrıca, anıtsal bir yapıya da rastladık. Üst üste birçok katman tespit ederken, kalkolitik çağa ait anıtsal yapı üzerine çalışmalarımız devam ediyor. Bu çalışmalar, hem bölgenin hem de ülkenin tarihine önemli veriler sunacaktır,” ifadelerini kullandı.
Serhat Ozan YILDIRIM/TUNCELİ, (DHA)
GÜNCELLENME




