ABD istihbaratının yayımladığı gizli değerlendirmeler, Küba ekonomisinin son yıllarda en ciddi krizlerinden birini yaşadığını gözler önüne seriyor. Ancak, Washington’daki siyasi söylemlerin aksine, bu durumun Havana yönetiminin kısa vadede çökmesine neden olacağına dair kesin bir görüş mevcut değil.
Reuters’a konuşan ve değerlendirmelere erişimi olan üç kaynağa göre, CIA, Küba’daki enerji sektörünün “son derece kritik” bir durumda olduğunu vurguladı. Tarım ve turizm gibi önemli sektörler, uzun süreli elektrik kesintileri, ticaret yaptırımları ve sürekli kaynak yetersizliği sebebiyle ciddi zorluklarla karşı karşıya. Ülke genelinde, özellikle Havana dışındaki bölgelerde elektrik kesintilerinin günde ortalama 20 saate kadar çıktığı bildiriliyor.
Trump: Küba düşmeye hazır
Bu değerlendirmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz hafta sonu Venezuela’da gerçekleştirilen bir operasyon sonrası yaptığı açıklamalarla çelişiyor. Trump, Air Force One’da gazetecilere, “Küba düşmeye hazır görünüyor. Gelirlerinin neredeyse tamamını Venezuela petrolünden sağlıyorlardı” şeklinde ifadelerde bulundu.
Washington’daki bazı yetkililer, Venezuela yönetiminin devrilmesiyle birlikte Küba’ya petrol akışının kesilmesinin, Havana’daki yönetimi zayıflatacağı görüşünü savunuyor. Marco Rubio gibi isimler için bu senaryo, uzun süredir hedeflenmiş bir durum olarak öne çıkıyor.
Ancak Reuters’a konuşan kaynaklara göre, CIA’in son analizleri bu varsayımı kesin biçimde desteklemiyor. Ekonomik koşulların zorlaştığı kabul edilse de, bunun otomatik olarak bir rejim değişikliğine yol açacağı sonucuna varılmıyor.
Venezuela petrolü kritik ama tek belirleyici değil
Küba’nın en büyük petrol tedarikçisi olan Venezuela’dan gelen sevkiyatların durma noktasına gelmesi, ekonomideki kırılganlığı daha da artırıyor. ABD’nin, geçici Venezuela yönetimini petrol sevkiyatlarını büyük ölçüde ABD’ye yönlendirmeye ikna ettiği iddia ediliyor. Bağımsız analistlere göre, bu durum Küba ekonomisi üzerinde “kaçınılmaz ve ağır” bir baskı yaratacak.
Yine de istihbarat raporları, mevcut krizin 1990’larda Sovyetler Birliği’nin çöküşü sonrası yaşanan ve “Özel Dönem” olarak adlandırılan dönemden henüz daha derin olmadığı görüşünü de içeriyor.
Genç nüfus göç ediyor
ABD’li yetkililere göre, Küba’da son yıllarda önemli bir demografik değişim gözlemleniyor. Özellikle 50 yaş altındaki nüfusun büyük bir kısmı ülkeyi terk etti. Resmi verilere göre, 2023’te 10 milyonun üzerinde olan nüfusun bugün 9 milyonun altına düşmüş olabileceği tahmin ediliyor.
Bu durumun, siyasi değişim ihtimalini zayıflatabileceği ve farklı bir yönü tetikleyebileceği belirtiliyor. Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan emekli profesör Richard Feinberg, ekonomik koşulların “son derece kötü” olduğunu ancak bunun her zaman siyasi sonuç doğurmadığını ifade ediyor.
Feinberg, “İnsanlar açken öncelikleri siyaset olmaz, hayatta kalmaya odaklanırlar” derken, umutsuzluğun bazı durumlarda korku eşiğini aşarak sokak protestolarına yol açabileceğini de hatırlatıyor.
Çöküş derin, gelecek belirsiz
CIA’in değerlendirmeleri, Küba’nın ekonomik açıdan ciddi bir darboğazda olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Ancak Washington’da dile getirilen “rejim çöküşü” beklentisinin istihbarat kurumları tarafından kesin bir olasılık olarak görülmediği anlaşılıyor. Küba’nın geleceği, ekonomik baskıların toplumda nasıl bir karşılık bulacağına bağlı olarak belirsizliğini koruyor.
Kaynak: Gazete Oksijen




