25 yıl kamu kurumunda çalışmasının ardından emekli olan Rezzan Gökalp, boş zamanlarını değerlendirmek için geleneksel el sanatları arasında yer alan kırkyama ile ilgilenmeye başladı. Mesleğini öğrenip kendisini geliştirdikten sonra, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı’ belgesiyle onurlandırıldı. Gökalp, 20 yıl önce öğrendiği kırkyama tekniğini yaşatarak bu bilgi ve deneyimi genç nesillere aktarmak istediğini ifade etti.
Kırkyama sanatının, geçmişte yoksul bireylerin ihtiyaçlarının karşılanması için çeşitli bez parçalarının bir araya getirilerek dikilmesiyle meydana geldiğini vurgulayan Gökalp, “Kırkyama, adı üstünde kırk kumaşın birleşiminden oluşan bir eserdir. ‘Yamalı bohça’ olarak da adlandırılabilir ama ben kırkyama terimini tercih ediyorum. Yokluk dönemlerinde, eski elbiselerin, kıyafetlerin yıpranmamış parçaları veya biçki artıklarının güzel bir şekilde bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bu kumaştan yastık, yorgan, namazlıklar, seccadeler, giyimler ve çocuk hırkaları gibi pek çok ürün dikilmiştir. Böylece bu kumaşlar yeniden kullanılma fırsatı bulmuştur.” şeklinde konuştu.
Gökalp, çalışmalarında genellikle belirli bir tema çerçevesinde ilerlediğini ifade ederek, “Benim projelerim biraz daha farklı. Minyatür ve granül havası taşıyan hikaye odaklı çalışmalar yapmayı seviyorum. Örneğin, başkentlerimizi ele aldım; önce Bursa, ardından sırasıyla Edirne, İstanbul, Ankara üzerine yoğunlaştım. Bu çalışmaları gelecek nesillere tarihi yapılarıyla tanıtmak amacıyla gerçekleştirdim. El işi ve nakış kullandığım için minik parçalarla yapılan çalışmalar zaman alıcı olabiliyor; bazıları 6-7 ayda, bazıları ise 1 ayda tamamlanabiliyor.” dedi.
Rezzan Gökalp, kırkyama sanatını gençlerle buluşturma çabasında olduğunu belirterek, “Gençlerden mümkün olan en iyi şekilde bu sanatı aktarmaya çalışıyorum. Ancak gençlerin çoğu, yaşamlarını sürdürebilmek adına daha maddi getirisi olan işlere yöneliyor. Bu işin maddi olarak fazla bir getirisi olmadığından dolayı, gençler tarafından pek ilgi görmüyor. Şu anda Türkiye genelinde çalışanların ve yurt dışında görev yapanların çoğu belirli bir yaş grubunun üzerinde. Bu nedenle kırkyama, hobi amacıyla yapılan bir etkinlik olarak kalıyor.” dedi.
Gökalp, Cumhuriyet’in 100’üncü yılına özel bir çalışma gerçekleştirdiğini de sözlerine ekleyerek, “Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin kazanımlarını gelecek nesillere anlatmayı hedefledim. Türkiye’nin sanayileşmesi, eğitimdeki ilerlemesi, sosyalleşmesi ve altyapı geliştirmeleri gibi konuları tek bir parçada birleştirdim. Aynı zamanda folklorcu gençlere de yer vererek onların bu çalışmada temsil edilmesini sağladım. Bu sanatın geçmişten günümüze dek taşındığını biliyorum. Gördüğüm, bildiğim ve çevremdeki tarihi değerleri aktarabilmek için temalı çalışmalar yapmayı tercih ediyorum. Bu şekilde sadece şekil veya çiçek değil, anlam dolu hikayelerle gençlere iletmek istiyorum.” ifadelerini kullandı. (DHA)




