Loading...
tr usd
USD
0.09%
Amerikan Doları
44,73 TRY
tr euro
EURO
0.46%
Euro
52,83 TRY
tr chf
CHF
0.62%
İsviçre Frangı
57,38 TRY
tr jpy
JPY
0.01%
Japon Yeni
0,00 TRY
tr rub
RUB
0.54%
Rus Rublesi
0,59 TRY
tr cny
CNY
0.23%
Çin Yuanı
6,57 TRY
tr gbp
GBP
0.67%
İngiliz Sterlini
60,81 TRY
tr eur-usd
EURO/USD
0.35%
Euro Amerikan Doları
1,18 TRY
bist-100
BIST
0.78%
Bist 100
14.168,35 TRY
gau
GR. ALTIN
-0.66%
Gram Altın
6.915,78 TRY
tr btc
BTC
0%
Bitcoin
0,00 TRY
tr eth
ETH
0%
Ethereum
0,00 TRY
tr bch
BCH
0%
Bitcoin Cash
0,00 TRY
tr xrp
XRP
0%
Ripple
0,00 TRY
tr ltc
LTC
0%
Litecoin
0,00 TRY
tr bnb
BNB
0%
Binance Coin
0,00 TRY
tr sol
SOL
0%
Solana
0,00 TRY
tr avax
AVAX
0%
Avalanche
0,00 TRY
  1. Haberler
  2. ACENTELER
  3. İklim Krisisi: Şehirleri Sarmalayan Böcek İstilasısı

İklim Krisisi: Şehirleri Sarmalayan Böcek İstilasısı

featured
Google'da Abone Ol service
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Bu yaz, dünya bir kez daha iklim krizinin etkileriyle yüzleşiyor. Her akşam, söndürülmemiş orman yangınlarının alevlerinin içine dalıyor, bu duruma alışmış bir şekilde yenileriyle karşılaşıyoruz. Artan sıcaklıklar, yüksek nem seviyeleri ve kuraklık koşulları, özellikle agresif böcek türlerinin davranışlarını değiştiriyor ve bu durum, şehir merkezlerine doğru kayma eğiliminde.

Alışılmışın dışında olan bu durum, Covid-19 döneminde ortaya çıkan “Yeni Normal” anlayışı ile geçiştirilmeye çalışılıyor. Ancak, yaşananların gerçekliği pek de böyle görünmüyor.

2025 yazına dair Avrupa’daki tablo, iklim krizi nedeniyle yaşanan ‘Böcek Patlamaları’ ile dolu. Bu durum, sadece ekosistemleri değil, aynı zamanda halk sağlığını ve günlük yaşamı da derinden etkiliyor. Güney kasabalarındaki insanlar, “kışın bile denize girebiliyoruz” coşkusu içinde, fakat bu hafif geçen kış, bazı böceklerin hayatta kalmasına zemin hazırlıyor. Şubat ayında bir sivrisineğin gece yarısında kulaklarımızın dibinde vızıldadığını duyuyoruz.

Afrika ve Asya’dan gelen yeni istilacı türler, Avrupa’daki ekosistemlerde etkili bir şekilde yayılmaya devam ediyor. Kentleşme ve tarımsal değişimler, doğanın var olan dengesini bozarak bu türlerin çoğalmasına katkı sağlıyor.

Örneğin, Karadeniz’deki fındık bahçelerinde meydana gelen kahverengi kokarca, bitkilerin köklerini kurutarak çiftçilere büyük zararlar veriyor. Fransa’da, deniz çamı ağaçlarına yönelik parazit saldırıları tespit edildi ve bu sebeple 250 yıllık ağaçlar kesilerek enfeksiyon riski azaltılmaya çalışıldı. 2025 yazında Provence ve Occitanie bölgelerinde ise karınca istilası normal seviyelerin iki katına ulaştı.

İstila eden türler arasında, tarımı ve altyapıyı tehdit eden ateş karıncaları önemli bir yer tutuyor. Güney Fransa’da dev keneler hızla yayılıyor ve bu tür, Crimean‑Congo Hemorajik Ateşi (CCHF) riski taşıyor. Ülkede 11 bölgede bu tür vakalar görüldü. Ayrıca, Fransa’daki keneler nedeniyle bulaşan ensefalit vakalarının da artış gösterdiği belirtiliyor.

Örneğin, Haute‑Savoie bölgesinde 2021–2023 arasında 71 vaka bildirilmiş. Paris çevresinde, artan nem ile birlikte Asya kaplan sivrisineğinin yayılması da dikkat çekiyor. Bu tür, Zika ve Deng humması gibi hastalıkların taşıyıcısı olarak kaydediliyor. Kentlerdeki metrolar, parklar ve restoran çevreleri sıçan sorunları ile karşı karşıya kalıyor.

Sıçan istilası, halk sağlığı ve temizlik açısından ciddi bir risk oluştururken, alternatif ve ekolojik çözümler de araştırılıyor. Marsilya’da, zehirsiz yöntemler olarak sürüngen fare avcıları (ferret) kullanılmaya başlanmış. Böylelikle, 30-60 fare yakalanarak potansiyel 75.000 yavru doğumunun önüne geçiliyor.

İtalya’nın Lombardiya ve Toskana bölgelerinde ise bu yaz sivrisinek yoğunluğunda %40’lık bir artış gözlemlenmiş. Özellikle Venedik çevresinde, hem turistler hem de yerel halkın ısırık şikayetleri nedeniyle sağlık merkezlerine sıkça başvurduğu bildiriliyor.

Güney İtalya’da zeytin sinekleri nedeniyle zeytin rekoltesinde ciddi düşüşler bekleniyor. Atina ve Selanik gibi bölgelerde ise aşırı sıcakların etkisiyle böcek popülasyonu kontrol edilemez bir şekilde yükseliyor. Termit ve karınca sorunları, özellikle eski binalarda yapısal zararlar oluşturuyor.

Bataklık alanlarda ise sivrisinek kaynaklı hastalıkların artışı dikkat çekiyor. Fransa’nın Tarn-et-Garonne bölgesindeki Varen köyünde, çok sayıda ateş karıncası elektrik panosuna saldırarak sokak lambalarına kısa devre yaptırdı ve köy aydınlatmasız kaldı. Çöl çekirgeleri Moritanya’nın Kiffa bölgesine kadar ulaştı ve bu sürüler, bazı köylerde mahsul bırakmayarak halkın evlerini terk etmesine neden oldu.

Mayıs 2022’de Sardinya’da da son 30 yılın en büyük çekirge istilası yaşandı, bu olay 60.000 hektar tarım alanını etkiledi ve bazı çiftçiler kendi çiftliklerini terk etmek zorunda kaldı.

Hindistan, Kenya, Somali ve Etiyopya gibi bölgelerde, çöl çekirgeleri nedeniyle milyonlarca insan yer değiştirmek zorunda kaldı. Bu olaylar, böcek istilalarının artık sadece tarımsal sorunlar yaratmadığını; aynı zamanda altyapılara zarar vererek insanların yaşam alanlarını terk etmeye zorladığını gösteriyor.

2023–2024 yıllarında Akdeniz’in güney kıyısında mavi ve beyaz köpekbalığı gözlemleri artış gösterdi. Normandiya’da ise North Sea kıyısında birkaç kez köpekbalığı görülmesi sebebiyle plajların kapatılması durumu yaşandı. Marmara Denizi’ndeki kıyalarda mahmuzlu camgöz, dikenli vatoz ve çivili köpek balığı gibi türlerin görülmesi ise sıkça gündeme geliyor. Bu artış, deniz sıcaklıklarının yükselmesi ve av kaynaklarının geri dönmesi ile ilişkili.

Bu durumm ise turizm sektöründe açık hava etkinliklerini ve konaklamaları olumsuz etkiliyor. Tarımda yaşanan ürün kayıpları, maliyetleri artırırken, halk sağlığı açısından sivrisinek kaynaklı hastalık riskleri de yükseliyor. Kent yaşamında, park ve yeşil alan kullanımı giderek azalıyor.

Avrupa Çevre Ajansı’nın 2025 raporunda, iklim değişikliği kaynaklı böcek vakalarının önümüzdeki 10 yıl içerisinde en az iki katına çıkacağı öngörülüyor. Bazı bilim insanları bu durumu “yeni normal” olarak tanımlasa da, bu “normalin” ne anlama geldiğini sorgulamak gerekiyor. Şu an karşılaştığımız sorunlar, sadece yazın bunaltıcı sıcaklıklarıyla değil, böcek ve hayvan istilasıyla da boğuşmak zorunda kaldığımızı gösteriyor.

Karıncalar evlerde, sivrisinekler her an karşımızda, yaban hayvanları şehirlerde dolaşıyor. Oksijensiz denizlerin kıyıları, ölü balıklarla dolup taşıyor. Bu, bozulan ekolojik dengenin açık belirtilerinden biri. Uzun zaman geçirdiğim Bodrum’daki bahçemde, bu yıl Haziran ayının ilk günlerinde aşırı sıcak ve sivrisinek sürülerine sadece dört gece dayanabildim.

Kafka’nın “Dönüşüm” adlı eserinde Gregor Samsa’nın neden bir “böceğe” dönüştüğü hakkında net bir açıklama bulunmuyor. Ancak, bir internet sitesinde yapılan bir yoruma göre, orijinal Almanca metinde Gregor’un tam olarak bir ‘böcek’ değil, ‘ucube haşere’ye dönüştüğü ifade ediliyor. Bu durum, Kafka’nın belki de kelimeleri büyük bir özenle seçtiğini ve çevirmenlerin “Ungeziefer” kelimesini doğru bir şekilde çevirmeye çalıştıklarını ortaya koyuyor.

Amatör bir böcekbilimci olan ve Almanca’ya hâkim olmayan Vladimir Nabokov’un, Gregor’un belirli bir böcek türü olduğuna dair bir görüşü var. Ancak bu bakış açısı, metnin kendisiyle desteklenmemektedir. Gregor’un durumu, Kafka’nın kullandığı “Ungeziefer” kelimesinin tüm olumsuz çağrışımları üzerinden değerlendirilmelidir. Bu önerme, bana biraz fazla rahatlıkla tanımlanan “Yeni Normal Soğukkanlılığı”na da bir gönderme gibi geliyor.

Bülent Korman
Temmuz 2025

Kaynak: Gazete Oksijen

İklim Krisisi: Şehirleri Sarmalayan Böcek İstilasısı
0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Turizm Gündemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin