Konya Ovası’ndaki Çatalhöyük’te, insanlığın şehir hayatına geçiş yaptığı ve tarıma yöneldiği 9 bin yıllık geçmişiyle yapılan yeni dönem kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Geleceğe Miras Projesi’ ile devam ettiriliyor. Doç. Dr. Ali Ozan başkanlığındaki ekip, eş zamanlı olarak doğu ve batı Çatalhöyük’te yürütülen kazılarla Neolitik insanların göçünün nedenlerini irdelemeye devam ediyor. Batı Çatalhöyük’te yapılan çalışmalarda, Bizans Dönemi’ne tarihlenen mezarların bulunduğunu belirten Ozan, bu mezarların Çatalhöyük’ün prehistorik dönemleriyle doğrudan ilişkili olmasa da içerdikleri çeşitlilik bakımından oldukça ilgi çekici bulduğunu vurguladı. Ayrıca, doğu Çatalhöyük’ten buraya göç eden insanların neden bu alanı yerleşim yeri olarak seçtiklerini araştırdıklarını aktardı.
Ozan, toplumsal yapıdaki dönüşümün yavaş yavaş ilerlediğine dair elde edilen bulgular ışığında, mimarinin düzeninin değiştiğini ifade etti. Mimarinin gelişimi ve tasarımının, insan toplumunun yapısıyla doğrudan ilişkili olduğunu, bu nedenle arkeologların toplumsal yapıdaki ayrışmanın bir göstergesi olarak kabul ettiğini belirtti.
EN ÖNEMLİ KEŞİF
Doğu Çatalhöyük’te Polonya ekibi tarafından yürütülen kazının sorumlusunu, Polonya’daki Poznan Üniversitesi Prehistorya Enstitüsü’nden Prof. Dr. Arkadiusz Marciniak üstleniyor. Prof. Dr. Marciniak, burada bir avlunun etrafında düzenlenmiş yapı grupları keşfettiklerini, çoğu yapının günlük kullanım işlevine sahip olmadığını açıkladı. Önemli keşiflerin arasında, içinde 20 insan iskeletine ait parçaların bulunduğu bir ‘Ruhani ev’ olarak adlandırılan yapı yer alıyor. Bu yapı, farklı yerlerde ölmüş insanların kalıntılarının buraya getirilip gömüldüğünü tahmin ettikleri bir alan olarak dikkat çekiyor. Bunun yanı sıra, içerisinde 14 platform bulunan ve duvarları çeşitli desenlerle boyalı büyük bir ritüel yapısının da bulundukları alanı kazmayı düşündüklerini açıkladı. Ayrıca, günlük kullanım işlevi taşımayan, iyi sıvanmış ve uzun süre iskân edilmiş küçük bir yapının da kazıldığını, burada 3 insan gömüsünün olduğu en eski yerleşim yapılarından biri üzerinde çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Ancak, henüz kesin tarihlere ulaşamadıkları için bu yapının yaşı hakkında kesin bir bilgi veremediklerini sözlerine ekledi.




