Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi’nde geçen yıl gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, Aziz Nikolaos’a ait olabileceği öne sürülen bir lahit bulundu. Orta Çağ Dönemi’nde meydana gelen bir deprem ve tsunami sonrası alüvyonlarla kaplanan antik kilisenin zemininde yer alan bu lahit henüz açılmadı. Devam eden kazılarda Ayvaz yazılı Kütahya fincan parçası gibi küçük buluntulara da ulaşıldı. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık başkanlığındaki 20 kişilik ekip, 2024 yılında Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki kazı çalışmalarına devam ediyor.
DÜNYANIN EN PRESTİJLİ ARKEOLOJİK ALANLARINDAN BİRİ
Sezon çalışmaları ve gelecek hedefleri hakkında bilgi veren Doç. Dr. Fındık, “2025 yılı çalışmalarımız, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın ‘Geleceğe Miras Projesi’ desteğiyle sürdürüldü. Bu alanda kazı, koruma ve onarım çalışmaları yürütüyoruz. Programlamayı titizlikle yapıyoruz ve bu süreçte bütçe, proje ekibi, iş sağlığı ve güvenliği gibi unsurlara dikkat ediyoruz” dedi.
ORTA ÇAĞ ZEMİNİ ALÜVYON ALTINDA
Myra’nın nehir taşkınları nedeniyle oluşan yaklaşık 6 metrelik alüvyon dolgusunun çalışmaları zorlaştırdığını belirten Doç. Dr. Fındık, “Orta Çağ zeminine ulaşmak için bu yoğun toprak tabakasını dikkatlice kaldırmamız gerekiyor. 2025 yılında kilisenin kuzeydoğusunda, Aziz Nikolaos’un hastaları iyileştiren şifacı kimliğiyle ilişkili olduğu düşünülen inkübasyon mekanlarında çalıştık” diye ekledi.
KORUMA-UYGULAMA PROJESİ
Kazı çalışmaları sırasında kapalı mekanlarda çalıştıklarını ifade eden Doç. Dr. Fındık, geçen yıl hazırlıkları başlatılan koruma-uygulama projesinin hızla devreye alındığını söyledi. “Lahit ve çevresinde uygun çalışma koşullarını oluşturmak önceliklerimizdendi. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile bakanlığımızın destekleriyle gerekli koruma projelerini hazırladık” şeklinde konuştu.
KİLİSEDE JEORADAR ÇALIŞMASI YAPILDI
2025 yılında kilisenin duvar resimlerinin konsolidasyonu için bir proje hazırladıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Bu proje, iklim koşullarının yol açabileceği zararları önlemeyi amaçlıyor. Ayrıca, kilisede jeoradar ile yer altı görüntüleme çalışması gerçekleştirdik” dedi.
KAZILARDA KÜÇÜK BULUNTULARA ULAŞILDI
Kazı çalışmalarının temel amacının bilimsel sonuçlar elde etmek olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Fındık, “Bu yıl depo ve ofis çalışmalarına yoğunlaştık. Elde edilen verileri, Demre’de düzenlenen iki uluslararası kongrede sunduk. Mimari, duvar resimleri ve özellikle sikkeler üzerinde yaptığımız çalışmalar, tarih açısından önemli bilgiler sağladı” diye ekledi.
LAHİT BİLİMSEL DERGİDE YAYIMLANACAK
Bakanlık izinleriyle ‘Drive Thru History’ isimli uluslararası belgeselin Türkiye bölümünde lahdin tanıtım çekimlerine katıldıklarını belirten Doç. Dr. Fındık, “Aziz Nikolaos Kilisesi’ndeki çalışmalarımız, uluslararası bilim dünyasında yankı uyandırmaya devam ediyor. 2024’te keşfedilen lahit, Almanya’nın Archaologie in Deutschland dergisinde yer alacak. Bu yayın, kazının bilimsel değerini artıracak” dedi.
DÜNYA ‘NOEL BABA’ OLARAK BİLİYOR
Aziz Nikolaos, Likya Birliği Meclis Binası’na ev sahipliği yapan Patara’da zengin bir buğday tüccarının oğlu olarak dünyaya geldi. Kaş ilçesinden Demre’ye geçen Aziz Nikolaos, milattan sonra 4. yüzyılda piskoposluk yaptı ve burada gömüldü.
KİLİSE, ANIT MÜZEYE DÖNÜŞTÜ
365 yılı 6 Aralık’ta öldüğüne inanılan Aziz Nikolaos’un adını taşıyan kilise, Hristiyan dünyasında kutsal bir yere sahiptir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ne dönüştürülen bu kiliseyi her yıl binlerce turist ziyaret ediyor.
‘NOEL BABA’ FİGÜRÜNÜN ESİN KAYNAĞI
Aziz Nikolaos, yaşamında üç küçük çocuğu kurtarması ve ihtiyacı olanlara gizlice yardımda bulunmasıyla tanınmaktadır. Kilise duvarlarında onun freskleri yer almakta ve ona ait olduğu düşünülen lahit de burada bulunmaktadır.
MEZARI BU KİLİSEDE
Bugün mezarının bulunduğu düşünülen kilise, Demre’de yer alıyor. Bu kilisenin güneyindeki mezar odasında azizin yaşamına ait duvar resimleri Türkiye’de eşsizdir. Nikolaos, özellikle Rus Ortodoks inancında önemli bir yere sahiptir; bu nedenle her yıl binlerce turist kiliseye gelerek mezarının önünde dua ediyor.
İNANÇ TURİZMİ AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ
Hristiyan Ortodokslar için büyük öneme sahip olan kilisede, Aziz Nikolaos’un ölüm yıl dönümü 6 Aralık’ta ayinler düzenleniyor ve her yıl 500 binden fazla Ortodoks ziyaretçi geliyor. 2022 yılındaki kazılarda, 3-4. yüzyıldaki kilisenin naos kısmında Aziz Nikolaos’un yaşadığı mozaik zemin de ortaya çıkarılmıştır.




