Hollanda’nın başkenti Amsterdam, iklim politikaları doğrultusunda dikkat çekici bir uygulamayı hayata geçirdi. Şehirde artık billboardlar, tramvay durakları ve metro istasyonlarında et ürünleri ile fosil yakıtlara bağlı reklamlar yer almayacak. Bu doğrultuda hamburger, uçak bileti, kruvaziyer turları ve benzinli araç reklamları kamusal alanlardan kaldırıldı.
Uygulamanın ardından şehirdeki reklam alanlarının içerikleri de değişim gösterdi. Daha önce fast food ürünleri ve uygun fiyatlı tatil kampanyalarının yer aldığı alanlarda, artık müze etkinlikleri, kültür-sanat organizasyonları ve yerel faaliyetlere ilişkin duyurular öne çıkıyor.
Amaç: İklim hedefleriyle uyum
Amsterdam yönetimi, bu adımın 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, kentte kişi başı et tüketiminin aynı dönemde yarıya indirilmesi planlanıyor. Yetkililer, kamu alanlarının belediyenin çevre politikalarıyla çelişen reklamlar için kullanılmasının önüne geçmek istediklerini vurguluyor.
Kararı destekleyen yerel siyasetçiler, “iklim krizinin aciliyeti”ne dikkat çekerek, tüketim alışkanlıklarının reklamlar aracılığıyla şekillendiğini ve bu nedenle kamusal alanlardaki görsel yönlendirmelerin sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor.
Et ve uçuşlar artık “iklim meselesi”
Yeni düzenleme, et tüketimini yalnızca bireysel bir tercih olmaktan çıkararak iklim politikalarının bir parçası haline getiriyor. Uzmanlar, et ve fosil yakıtların aynı kategori altında değerlendirilmesinin, bu alanların çevresel etkilerine dikkat çekmeyi amaçladığını belirtiyor.
Verilere göre, et reklamları Amsterdam’daki açık hava reklam pazarının yalnızca yüzde 0,1’ini oluştururken, fosil yakıt bağlantılı reklamların payı yaklaşık yüzde 4 seviyesinde bulunuyor. Ancak alınan kararın sembolik ve politik etkisinin yüksek olduğu değerlendiriliyor.
Sektörden tepki geldi
Karar, et ve turizm sektöründen eleştiriler aldı. Et endüstrisi temsilcileri, uygulamanın tüketici davranışlarını yönlendirmeye yönelik “istenmeyen bir müdahale” olduğunu savunurken, seyahat sektörü de uçuş içeren tatil reklamlarının yasaklanmasını ticari özgürlükler açısından orantısız buluyor.
Küresel yayılma potansiyeli
Amsterdam bu alanda ilk başkent olurken, daha önce Hollanda’daki Haarlem kenti benzer bir yasağı 2024’te uygulamaya koymuştu. Utrecht ve Nijmegen gibi şehirler de et ve fosil yakıt reklamlarına kısıtlamalar getiren düzenlemeler gerçekleştirdi.
Dünya genelinde ise Edinburgh, Stockholm ve Floransa gibi birçok şehir fosil yakıt reklamlarını sınırlamaya başladı. Fransa’da ise bu alanda ülke çapında bir yasak uygulanıyor.
Etkisi ne olacak?
Uzmanlar, kamusal alandaki reklamların kaldırılmasının tüketim alışkanlıklarını nasıl etkileyeceğinin zamanla netleşeceğini ifade ediyor. Ancak bazı araştırmalar, benzer yasakların hızlı tüketim ürünlerine olan talebi azaltabildiğini gösteriyor.
Diğer yandan, dijital platformlarda bu tür reklamların devam etmesi, uygulamanın etkisinin sınırlı kalabileceği yönünde tartışmalara neden oluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen




