Amasra, M.Ö. 7’nci yüzyıla kadar uzanan tarihiyle, Helenistik dönemde kraliçe Amastris tarafından yeniden inşa edilmiştir. Roma, Bizans ve Cenova gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu bölgenin tarihi, devam eden kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmaktadır. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılan Amasra’da, toprak altında kalan tarihi eserler kazı çalışmalarıyla gün ışığına çıkarılıyor. Kum Mahallesi’nde 2014 yılında okul inşaatı esnasında bulunan sütun parçaları, 2017’de Amasra Müze Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kurtarma kazısında 2 dönümlük arazide ortaya çıkarıldı. 2022’de başlayan ‘Amastris Antik Kenti’ projesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izniyle ‘Geleceğe Miras’ projesi kapsamında Amasra Müze Müdürlüğü liderliğinde ve Bartın Üniversitesi danışmanlığında devam etti. Kazılar Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın sponsorluğunda yürütülmekte olup, alan 2024 yılında Cumhurbaşkanı kararnamesi ile bilimsel kazı alanı olarak ilan edildi.
Kazı çalışmalarında birçok eser gün yüzüne çıkarıldı. Amastris Antik Kenti kazısında, sütunlu yapı ve Roma hamamı olarak bilinen bedesten alanlarında yürütülen kurtarma kazılarında, Büyük İskender başı, Nymphe (su perisi), Lares (ev tanrısı) heykelleri, amulet (tılsımlı muska), farklı dönemlere ait 1000’in üzerinde sikke, 6 metre uzunluğa sahip 7 mermer sütun ve yazıt parçaları bulundu. 2025 yılında kazı alanında 4 yazıt parçası, 65 sikke, 1 anahtar yüzük, 1 bronz iğne, 13 mermer heykel ve mimari dekorasyon parçası Amasra Müzesi’ne teslim edilecektir.
Bulunan mermer sütun parçaları, iş makineleri yardımıyla aslına uygun bir şekilde bir araya getirilerek alana yerleştiriliyor. Bu yıl sonuna kadar Roma dönemine ait 7 sütunun birleştirilmesi ve üst yapı bloklarının yerleştirilmesi planlanıyor. Alanın 2026 yılı içerisinde ören yeri olarak ilan edilip ziyarete açılması hedefleniyor.
‘ROMA DÖNEMİ’NE AİT ANITSAL BİR YAPI OLDUĞUNU BELİRTİYORUZ’
Kazı Başkanlığı’nı yürüten Prof. Dr. Fatma Bağdatlı Çam, konuyla ilgili şunları ifade etti:
“Okul inşaatının temel açma çalışmaları sırasında mermer sütunların bulunmasıyla beraber bu bölgedeki kazı çalışmaları başladı. 2022 yılında Amasra Müze Müdürlüğü’nün kurtarma kazısının ardından 2024 yılında Cumhurbaşkanlığı kararı ile bu alan bilimsel kazı alanı ilan edildi. 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı Müzeler Genel Müdürlüğü’nün ‘Geleceğe Miras’ projesi kapsamındaki çalışmalarımız devam etmekte. 2022’de başlayan kurtarma kazısında amacımız Roma dönemine ait, tamamı mermer sütunlardan oluşan stoa yapısını ortaya çıkarmaktı. 2024 yılında yapının 3 sütunu ayağa kaldırıldı. 2025 yılında ise yapının batı tarafındaki tüm sütun parçaları ve mimari üst yapı blokları alandan çıkarılarak birleştirilme aşamasına geçildi. Bu eserler, M.S. 2’nci yüzyılın ortalarına tarihlenen görkemli bir Roma portikası olduğunu göstermektedir. 2025 yılında bulunan eserler sergileme alanına yerleştirilecek. 2026 yılında alanın ören yeri ilan edilmesini takiben, yerli ve yabancı ziyaretçilere açılması planlanıyor. Alanın turizme kazandırılması, Batı Karadeniz Bölgesi’nde önemli bir turizm noktası haline gelmesine katkı sağlayacaktır. Bu süreçte desteklerini esirgemeyen Bartın Valisi Nurtaç Arslan’a, Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya’ya, Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne, Amasra Kaymakamlığı’na, Amasra Belediyesi’ne ve kazımızın maddi destekçisi olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na teşekkürlerimizi sunarız.”




