Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, “Ecdadımızın izini sadece karada değil, denizlerde de sürüyoruz. Bakanlığımızın ‘Geleceğe Miras Projesi’ ile eşsiz mirasımızı koruyarak gelecek kuşaklara aktarıyoruz. Bu vizyonun en çarpıcı örneklerinden biri de Akdeniz’in derinliklerinde yüzyıllar sonra gün yüzüne çıkan Osmanlı batığıdır. Kızlan Osmanlı Batığı Sualtı Kazısı’nda son olarak silahlar, porselenler, satranç takımları ve tarihe ışık tutan eşsiz buluntular ortaya çıkarıldı. Türkiye’de kazısı yapılan ilk ve tek 17’nci yüzyıl Osmanlı batığında; 30’dan fazla tüfek, 50’den fazla humbara, binlerce mermi ve Osmanlı döneminin en büyük pipo koleksiyonu bulundu. Batık, Osmanlı’nın deniz gücü ve ticaretini günümüze taşıyan ilk örnek. Bu keşif, yalnızca ülkemizin değil, dünya sualtı arkeolojisinin de en çarpıcı buluntularından biri olarak tarihe geçti. Emeği geçen herkese ve özellikle ekip arkadaşlarıma teşekkür ediyorum” ifadelerine yer verdi.
AKDENİZ’DE BU TÜR MÜHİMMAT TAŞIYAN TEK ÖRNEK
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre gemi, yaklaşık 30 metre uzunluğunda ve 9 metre genişliğinde ahşap kalıntılardan oluşmaktadır. Çalışmalar sonucunda, geminin karaya oturup sancak bordasına yan yatarak battığı belirlenmiştir. Kızlan Osmanlı Batığı sualtı kazısında en dikkat çekici buluntular askeri mühimmat grubuna ait olmuştur. İlk kez bir batıkta 30’dan fazla Osmanlı tüfeği ortaya çıkarılmıştır. Bunlarla birlikte 3 binden fazla mermi, çok sayıda barutluk, tabanca, kılıç ve hançer bulunmuştur. Ayrıca, 50’den fazla humbara batığı Akdeniz’de bu tür mühimmat taşıyan tek örnek haline getirmiştir. Geminin pruva ve pupa bölümlerinde bakır kaplar, ibrikler, kazan kepçeleri, seramik çömlekler, tahta kaşıklar, şimşir taraklar, deri mataralar ve sepetler de tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, 135 adet Tophane üretimi pipo lülesi ile Osmanlı döneminin bilinen en büyük pipo koleksiyonu gün yüzüne çıkmıştır.
SATRANÇ TAKIMI VE ÇİN PORSELENİ
Kazı sırasında bulunan iki satranç takımı ile bambu paketler içinde 40’tan fazla Çin porseleni, Türkiye karasularında ilk kez tespit edilmiştir. Bu buluntular, bilinen sualtı eserleri arasında en büyük koleksiyon olma özelliği taşımaktadır. Çalışmalarda üç adet mühür de keşfedilmiştir. Okunabilen bir mühür üzerinde ‘Hüdabende Abdullah Ahmed’ adı ve Hicri 1078 (Miladi 1667-1668) tarihi yer almaktadır. Bu bulgu, batığın döneminin net olarak tarihlendirilmesini sağlamaktadır. Organik buluntular arasında en yoğun grubu oluşturan kestaneler, geminin kış aylarında battığını göstermektedir. Kızlan Osmanlı Batığı, imparatorluğun 17’nci yüzyılda Akdeniz’deki askeri varlığını ve ticari faaliyetlerini aynı anda belgeleyen ilk örnek olmuştur. Bulgular, geminin bir çatışma sonrası kıyıya sürüklenerek karaya oturduğunu ve burada yanarak battığını ortaya koymaktadır.
MİRAS MÜZEYE EMANET
Sürdürülen çalışmalarda tümüyle kazısı yapılmış ilk Osmanlı Dönemi batığı belgelenmiş olacaktır. Buluntuların tamamı Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesine teslim edilecektir. Kazı ekibi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sualtı Kültür Mirası ve Denizcilik Tarihi Araştırma Merkezinin (SUDEMER) teknik altyapısıyla çalışmalarına devam etmektedir.




