ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştireceği üçlü zirve, birçok belirsizliği barındırıyor. Bu durum, ABD’nin müttefikleri arasında endişe yaratıyor.
Axios’un bildirdiğine göre, bu zirve tarihsel bir ilk olma özelliği taşıyor ve Trump’ın hedefi, nükleer silahsızlanma konusunda müzakerelere başlamak.
Birçok Avrupa yetkilisi ve Batılı diplomat, Trump’ın beklenmedik bir şekilde Ukrayna veya Tayvan konularında müttefiklerin çıkarlarına zarar verecek tutumlar sergilemesinden endişe ediyor.
Axios’a konuşan bir Avrupalı diplomat, “Trump’ın Putin ile her görüşmesi, Ukrayna ve Avrupa için kötü haber demek. Her şeye hazırlıklı olmalıyız.” diyerek kaygılarını dile getirdi.
Batılı diplomatlar ayrıca, Trump’ın iki otoriter liderle yan yana geleceği görüntüden de rahatsızlık duyuyor.
Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile olası bir görüşmenin de sinyalini verdi.
Reuters’a göre, Kuzey Kore lideri Kim, bu zirveye henüz katılmamış durumda ve en son ülkesinin bir turizm bölgesinde görüldü.
President Trump arrived in the Philippines Tuesday to start a multiday swing in Asia, where he’s scheduled to meet with Russian President Vladimir Putin and China’s President Xi Jinping for a highly anticipated summit later this week. Ahead of his departure from Washington Monday, Mr. Trump called it a “big trip” and said he may also meet with North Korean leader Kim Jong Un in China.
— CBS News (@CBSNews) November 17, 2026
Trump, gündem maddelerini açıkladı
Pazartesi günü Filipinler’e gitmeden önce Trump, zirvedeki ana amacının nükleer silahsızlanma konusunu görüşmek olduğunu vurguladı. “Bu zor bir konu çünkü herhangi birimizin ‘nükleer silahlarımızdan kurtulacağız’ demesi çok güç, değil mi?” ifadelerini kullandı.
Trump, zirvede başka konuların da ele alınacağını belirtti:
“İran hakkında konuşacağız. İran konusunda iyi bir noktadayız ama onu da gündeme alacağız. Ayrıca en sevdiğim konu olan Ukrayna’yı da konuşacağız.”
Trump’ın bu açıklamaları, ABD’li yetkililerin Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada zirvede Ukrayna savaşının ele alınmayacağını belirtmesinin ardından geldi. Çinli yetkililer de benzer açıklamalar yapmıştı.
Arka planda ise ne Çin ne de Rusya nükleer silahsızlanma konusunu ele almak istemiyordu. Ancak Rusya’nın lobi faaliyetleri sonrasında Pekin, görüşmeye onay verdi. Putin ise bu zirveyi, Ukrayna konusunda Trump üzerinde etki sağlamak için bir fırsat olarak görüyor.
Korkular kapalı kapılar ardında
Bir Avrupalı diplomat, Trump-Şi-Putin zirvesinin, geçen hafta Dublin’deki Avrupa liderlerinin kapalı kapılar ardındaki toplantılarında da gündem maddesi olduğunu aktardı. Bazı liderlerin Trump’ın Ukrayna savaşına dair olası açıklamalarından duyduğu endişeyi açıkça dile getirdiği ifade ediliyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, “Trump, Putin ile görüşmeden önce ABD’ye şu mesajı verelim: Lütfen sürpriz olmasın.” dedi. Ukraynalı yetkililer de Washington’a benzer endişelerini iletti.
Konuya hakim bir kaynağa göre Japon yetkililer de zirvenin Washington’un Tayvan ve genel olarak Asya’ya yönelik tutumuna ilişkin endişelerini Amerikalı muhataplarına özel kanallardan aktardı.
Trump ile Kim Jong Un arasında olası bir kamuoyuna açık görüşme ise Tokyo açısından daha büyük bir endişe kaynağı oluşturuyor.
Avrupalı diplomatlar, ABD’li yetkililerin zirvenin önemini küçümsemeye ve somut sonuç beklentilerini düşürmeye çalıştığını belirtiyor. Yine de, müttefiklerin büyük bir kısmı, toplantının üç liderin dünyayı nüfuz alanlarına ayırarak pazarlık yaptığı bir tablo çizeceğinden kaygılı. Bazı diplomatlar bu durumu, İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa’nın şekillenmesinde etkili olan 1945 tarihli ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği zirvesine atıfla “İkinci Yalta” olarak nitelendiriyor.
Kaynak: Gazete Oksijen




