Fransa’da hükümet, geçtiğimiz hafta sonu gerçekleşen protestolar sırasında yaşanan şiddet ve yağma olaylarının tekrar yaşanmaması adına bugün ülke genelinde 70 bin polis ve jandarmayı görevlendiriyor. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez’in verdiği bilgiye göre, bu sayı 17 Ekim’deki eylemlerde görevlendirilen personelden 10 bin fazla. Güvenlik tedbirleri çerçevesinde 15 tazyikli su aracı, 20 jandarma zırhlı aracı, helikopterler, insansız hava araçları ve özel birlikler de devreye girecek.
Le Monde’un haberine göre, hükümet, güvenlik önlemlerinin yetersiz kalması nedeniyle 3 binden fazla işyerinin zarar gördüğü veya yağmalandığı olayların tekrar etmemesi için çaba sarf ediyor. Ancak gazete, bugünkü güvenlik planının olağanüstü boyutlarda olmadığını, 14 Temmuz kutlamaları ve Fransa-İspanya Dünya Kupası yarı finalinin aynı güne denk geldiği dönemde benzer bir operasyon yürütüldüğünü belirtiyor. Eylül 2025’teki “Her şeyi durduralım” eyleminin en yoğun gününde ise 80 bin güvenlik görevlisi sahaya çıkmıştı.
Sarı Yelekliler 700’den fazla eylem düzenleyecek
Hükümetin verilerine göre, geçtiğimiz hafta sonu ülke genelinde 550 bin kişinin gösterilere katıldığı bildirildi. Sarı Yelekliler hareketi, bugün için 700’den fazla eylem planlarken, bu eylemlerden 500’ünün gösteri olması bekleniyor. Hareket tarafından yayımlanan plana göre, 86 kavşak, 21 akaryakıt istasyonu, iki petrol deposu, 33 tren istasyonu, üç liman, 17 köprü ve 17 ücretli otoyol geçiş noktasında eylemler yapılması öngörülüyor.
Başbakan Sébastien Lecornu, cuma günü yaptığı açıklamada şiddet tehdidinin yüksek olduğunu ifade etti. Hükümet, aşırı sol grupların yanı sıra protestoları fırsat bilerek yağma yapabilecek kişilere karşı da önlemler alacaklarını duyurdu.
Paris’te sendikalar güzergâh yasağına itiraz ediyor
Güvenlik önlemleri, gösterilerin nerede gerçekleştirileceği konusunda hükümet ile sendikaları karşı karşıya getirdi. Paris Emniyet Müdürlüğü, sendikalarla geçtiğimiz perşembe üzerinde uzlaşıldığı belirtilen Bastille ile Nation meydanları arasındaki yürüyüş güzergâhını cuma günü yasakladı. Yetkililer, geçtiğimiz hafta sonu yağmanın hedefi olan işyerlerinin bulunduğu bölgelerde kamu düzeninin bozulabileceğini savunuyor.
Polis bunun yerine başkentin çeperinde, Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasında bir güzergâh önerdi. Ancak sendikalar bu değişikliği kabul etmedi. CGT sendikasının Paris eş sekreteri Karl Ghazi, önerilen güzergâhın güvenliğinin sağlanamayacağını belirtti. Sendikalar, karara idare mahkemesinde itiraz ederken, yürüyüşü planlandığı gibi Bastille’den başlatma kararını korudu.
CFDT sendika konfederasyonu genel sekreteri Marylise Léon, gösteri yasaklarının toplumsal öfkeyi artırabileceğini söyleyerek Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u yetkilerini kötüye kullanmakla eleştirdi. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisi de yasakların daha fazla kaosa yol açabileceğini savundu.
Kısıtlamalar, ülkenin diğer şehirlerinde de uygulanıyor. Lyon’un merkezinde geniş bir bölge gösterilere kapatılırken, geçtiğimiz hafta 150’den fazla işyerinin zarar gördüğü ve turizm ofisinin ateşe verildiği bildirildi. Marsilya’da ise başlangıçta tüm gösteriler yasaklandı, ancak sendikaların düzenleyeceği yürüyüşe istisnai izin verildi. Nîmes’de de cuma günü gösteri yasağı getirildi. Bazı şehirlerde ise yasaklar idare mahkemelerinin kararlarıyla askıya alındı.
Öğrenciler eğitim sistemine karşı çıkıyor
Yaklaşık bir ay önce Créteil’de bir lisede başlayan öğrenci eylemleri, öğretmen eksikliği ve kötü durumdaki okul binalarına yönelik tepkilerle ortaya çıktı. Bu hareket, zamanla hayat pahalılığına karşı daha geniş protestolarla birleşti.
Macron, cuma günü öğrenci örgütlerinin yaklaşık 20 temsilcisiyle Élysée Sarayı’nda iki buçuk saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanının çevresinden yapılan açıklamaya göre, Macron, yükseköğretime yerleştirmede kullanılan Parcoursup sisteminin kapsamlı bir biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Öğrenciler, okulların yenilenmesini, daha iyi eğitim koşullarını ve Parcoursup sisteminin kaldırılmasını talep ediyor. Eylemlerine devam etme kararı alan öğrenci temsilcilerinin pazartesi günü Başbakan Lecornu ile görüşmesi bekleniyor.
Macron üzerindeki siyasi baskı artıyor
Macron ve hükümeti, cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşık altı ay kala büyüyen kriz karşısında kontrolü yeniden sağlama çabasına girdi. Geçtiğimiz haftaki olayların ardından güvenlik politikaları yeniden tartışmaya açılırken, hükümetin istihbarat birimleri de şiddetin boyutunu önceden öngöremedikleri gerekçesiyle eleştiriliyor.
Le Monde’un haberine göre, Paris polisinin istihbarat birimi, başkentteki yürüyüşe 60 bin ila 120 bin kişinin katılabileceğini tahmin ediyor. Raporda, 300 ila 600 aşırı sol militanın yanı sıra banliyölerden ve yoksul mahallelerden yüzlerce gencin eylemlerde yer alabileceği belirtiliyor.
Macron, şiddet olaylarından organize aşırı sol grupları sorumlu tutuyor. Ancak Le Monde’un analizinde, bu grupların mevcut protesto hareketini yönlendirecek kapasiteye sahip olduğu iddiasının tartışmalı olduğu vurgulanıyor. LFI ise aşırı sol bir örgüt olmamakla birlikte farklı protesto çevreleri arasında siyasi bir çatı işlevi görüyor. Parti, yaklaşan seçimler öncesinde toplumsal muhalefetle bağını korumaya çalışırken, şiddet olayları karşısında da siyasi bir denge sağlamak zorunda.
Orléans’da aşırı sağa karşı gösteri
Cumartesi gününün bir diğer kritik adresi, aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin kongresine ev sahipliği yapan Orléans. Kongreye pazar gününe kadar 10 bin kişinin katılması bekleniyor. Buna karşılık, yaklaşık 50 örgütün çağrısıyla düzenlenen ırkçılık, faşizm ve emperyalizm karşıtı gösteriye 20 bin ila 30 bin kişinin katılacağı tahmin ediliyor. Kentte yaklaşık 3 bin güvenlik görevlisi konuşlandırılacak.
Fransa’daki protestolar, kamu hizmetlerindeki gerileme, konut maliyetleri, kamu harcamalarındaki kesintiler ve hayat pahalılığına karşı daha geniş toplumsal hoşnutsuzluğun bir parçası olarak değerlendiriliyor. Benzer taleplerle, hafta sonu İtalya, Avusturya, İspanya, Portekiz, İrlanda ve Arnavutluk’ta da gösteriler düzenlenmesi bekleniyor.
Kaynak: Gazete Oksijen




