




Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü ile iş birliği içinde gerçekleştirdiği kazılarda önemli bulgular elde edildi. Kültepe-Kaniş’te yapılan çalışmalarda, yerleşimin Helenistik Dönemi’ne dair veriler gün yüzüne çıkarıldı. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nun liderliğindeki kazılarda ortaya çıkan mozaik döşemeli yapı, Kültepe’nin 78 yıllık kazı geçmişinde benzeri görülmemiş ilk örnek olarak kaydedildi. Bu yapı ile birlikte tespit edilen dört ayrı Helenistik kültür tabakası, antik yerleşimin bu dönemdeki evrimine dair yeni bilgiler sağladı.
ORTAK KAZILARIN İKİNCİ SEZONU
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ile Güney Kore Kültür Mirası İdaresi’ne bağlı Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü arasında imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde, 2025 yılında Warşama Sarayı’nın doğusunda ortak kazı çalışmalarına başlanmıştır. Bu yıl yürütülen ikinci sezon kazılarında, üst üste yer alan dört Helenistik kültür tabakası ve mozaik döşemeli yapı kalıntıları tespit edilmiştir. Milattan önce 323-30 yıllarına tarihlenen yapının mozaik döşemesi, doğu-batı yönünde 163, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre ölçülmüştür. Yapı kalıntılarının çevresinde döşemeye ait başka parçaların bulunması, mozaiğin daha geniş bir alana yayıldığını göstermektedir.
YAPIM TEKNİĞİ ARAŞTIRILDI
Kazı çalışmaları sırasında, mozaik döşemenin hazırlanma sürecine dair detaylar da gün ışığına çıkmıştır. Zeminin düzgünleştirilmesinin ardından, kırma taş ve ince topraktan oluşan bir temel oluşturulmuş, bunun üzerine küçük dere çakıllarından bir tabaka serilmiştir. Döşemenin yapımında seramik parçaları, kireç ve diğer malzemelerin kullanıldığı belirlenmiştir. Bu bulgular, Kültepe’de Helenistik Dönem’in yapı ve döşeme tekniklerinin daha derinlemesine incelenmesine olanak tanıyacaktır. İlk kez tespit edilen dört Helenistik kültür tabakası, yerleşimin bu dönemdeki gelişim ve dönüşüm süreçlerinin katmanlar üzerinden takip edilmesine imkân sağlamaktadır. Her tabakadan elde edilen buluntuların mimari kalıntılardaki değişimlerle birlikte incelenmesi, Kültepe’nin Helenistik Dönem kronolojisinin daha kapsamlı bir şekilde ortaya konulmasını hedeflemektedir. Daha önce büyük ölçüde Tunç Çağı’na odaklanan kazı ve araştırmalar nedeniyle sınırlı bilgiye sahip olunan Helenistik Dönem hakkında elde edilen yeni veriler, yerleşimdeki mekânsal kullanım biçimlerinin anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
23 BİN 500 TABLET DÜNYA BELLEĞİNDE
Milattan önce 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar varlığını sürdüren Kültepe-Kaniş, Anadolu’nun önemli siyasi, ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Hitit İmparatorluğu’nun yükselişinden önce Kaniş (Neşa) Krallığı’na başkentlik yapan bu yerleşim, Hitit kültürünün doğduğu önemli merkezlerden biri olarak kabul edilmektedir. Yukarı Şehir bölümünde kraliyet sarayları ve tapınaklar, Aşağı Şehir’de ise ticaret merkezi ve yerleşim alanı niteliğindeki karum bulunmaktadır. Özellikle Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarlara ait buluntularla tanınan Kültepe’de bulunan yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet, UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer almaktadır. 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınan Kültepe’nin toplam alanının bugüne kadar yaklaşık yüzde 5’i kazılmıştır.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDECEK
Ortak proje çerçevesinde, Helenistik kültür tabakalarına yönelik araştırmaların ardından Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan arkeolojik kalıntıların bulunduğu daha alt tabakalarda sistematik incelemeler yapılması planlanmaktadır. Ortak kazılar ve çok disiplinli araştırmalar sayesinde, Kültepe’nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin zenginleştirilmesi ve Türkiye ile Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki akademik iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
BAKAN ERSOY, GÜNEY KORELİ PAYDAŞLARA TEŞEKKÜR ETTİ
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu keşfi sosyal medya hesabından ‘Kültepe’de 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk’ ifadeleriyle duyurdu. Ersoy, “Bakanlığımız, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz bu keşif, Türkiye ile dost ve kardeş ülke Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin değerli bir sonucudur. Kazı Başkanımız Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nu ve Türk-Güney Kore ortak araştırma ekibini tebrik ediyor, Güney Koreli paydaşlarımıza katkıları için teşekkür ediyorum. Anadolu’nun zengin mirasını bilimsel çalışmalarla gün yüzüne çıkarmaya devam ediyoruz” şeklinde açıklamada bulundu.




