Yakın tarihimiz incelendiğinde, Türkiye’nin karşılaştığı zorlu süreçler arasında terör, ekonomik yaptırımlar, 15 Temmuz hain darbe girişimi, 6 Şubat Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler, ABD-İsrail İran çatışması, Ukrayna-Rusya Savaşı, Suriye’deki iç savaş, jeopolitik riskler ve göç gibi unsurlar yer almaktadır. Bu durumlar, ülkemizin sıkıştığı cenderenin neden olduğu önemli ekonomik maliyetlerle yüzleşmesine yol açmıştır.
PKK terörünün Türkiye ekonomisine olan mali etkisi 40 yılı aşkın bir süredir hesaplanmakta olup, Cumhurbaşkanımızın belirttiğine göre bu maliyet yaklaşık 2,3 trilyon dolardır. TASAV’ın çalışmasına göre ise bu rakam 2 trilyon 170 milyar dolara ulaşmaktadır.
Asrın felaketi olarak nitelendirilen 6 Şubat depremlerinin maliyetinin 110 milyar doları aştığı tahmin edilmektedir.
ABD-İsrail-İran savaşı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda Türkiye ekonomisi üzerinde önemli bir mali yük oluşturmuştur. Piyasa müdahaleleri, rezerv etkileri, enflasyon, enerji ve akaryakıt maliyetleri ile dış ticaret ve turizm riskleri gibi unsurlar bu maliyetin bir parçasını oluşturmaktadır.
Küresel petrol arzında yaşanan kesintiler, daha önceki dönemlerdeki benzer şoklardan daha büyük etkilere yol açmıştır. Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi, doğrudan ve dolaylı etkileriyle enflasyon hedeflerinin sapmasına neden olmuştur.
Savaş, enerji piyasalarının yanı sıra, gübre ve çip üretiminde kullanılan ham maddeler gibi stratejik ürünlerde de etkili olmuş, küresel tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar finansal koşulları sıkılaştırmış ve dış ticaret dengesini olumsuz etkilemiştir.
Türkiye’nin jeopolitik konumu, savaşların yarattığı belirsizlikler nedeniyle önemli riskler taşımaktadır. Ülkemizin kalkınmasını sekteye uğratan bu gelişmeler, ekonomik istikrarı da olumsuz etkilemiştir.
Küresel ölçekte yaşanan krizlerin etkileri, Türkiye’nin yüksek kırılganlığı nedeniyle daha fazla hissedilmektedir.
Türkiye, pandemi sürecini dünya genelinde dikkat çeken bir düzenle, hiçbir vatandaşını mağdur etmeden yürütmüştür.
Uluslararası ekonomik yaptırımlar, ticaretimizi ve uygulanan ekonomik politikaları olumsuz yönde etkilemiştir.
15 Temmuz’da ülkemiz işgal edilme girişimiyle karşı karşıya kalırken, ekonomimizin de çökeceği düşünülmüştür.
Tüm bu olumsuz koşullara rağmen, Türkiye bugün milli gelirini 1,7 trilyon dolara, kişi başına düşen milli gelirini 18 bin dolara ulaştıran güçlü bir ekonomi haline gelmiştir.
Düşük işsizlik oranları, yüksek ihracat potansiyeli, sürdürülebilir cari açık ile etkili borç yönetimi ve bütçe dengesi, Türkiye’nin ekonomik başarılarını desteklemektedir.
Bankacılık ve sermaye piyasaları, güvenli ve istikrarlı bir görünüm sergilemektedir.
Ancak, toplumun farklı kesimleri, emeklilerden çiftçilere, esnaflardan çalışanlara kadar sorunlarla karşı karşıyadır ve bu sorunların hızla çözülmesi gerekmektedir.
Cumhur İttifakı olarak, küresel rekabette yerimizi almaya çalışırken, Türkiye’nin yolsuzluk ve usulsüzlüklerin ortaya çıkarıldığı bir arınma sürecinden geçtiği de gözlemlenmektedir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile patlak veren yolsuzluk ve rüşvet skandalları, ülkemizin birçok bölgesindeki belediyeleri de kapsamaktadır.
Son iki yıl içerisinde, birçok belediye hakkında rüşvet, irtikâp, ihaleye fesat karıştırma ve örgütlü yolsuzluk iddialarıyla soruşturmalar yürütülmektedir.
Dava süreçleri devam etse de, soruşturmalara konu olan iddialar ve kamuoyuna yansıyan bilgiler, olayların boyutunun büyük olduğunu ve ciddi bir şekilde ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Belediyeler, siyasi bir iktidar alanı olmanın ötesinde, kamu hizmeti olarak değerlendirilmelidir. Buraları yönetenlerin, yasal ve ahlaki sorumluluklarını içselleştirerek görevlerini yerine getirmeleri gerekmektedir.
İhale, imar, ruhsat, taşınmaz, iştirak, personel ve kamu harcamaları gibi alanlarda oluşan her türlü çıkar ilişkisi, ceza hukuku açısından ciddi bir problem olmanın yanı sıra ahlak ve yönetişim sorununa da işaret etmektedir.
Bu tarihi yolsuzluk skandalının mali tablosu da kamuoyunu yakından ilgilendirmektedir.
Yargı kararları ve Sayıştay ile ilgili denetim kurumlarının tespitleri doğrultusunda kamu zararının kesin bir şekilde ortaya konulması, yolsuzlukların faturasının kamuoyuyla paylaşılması ve toplumun vicdanının rahatlatılması açısından elzemdir.
Yolsuzluklardan doğan kamu zararı, geri alınarak emeklilere ve dar gelirli vatandaşlara aktarılmalı, bu kaynakların onların refahı için kullanılması sağlanmalıdır.
Ayrıca, son günlerde yaşanan fon soruşturması kapsamında, dar kapsamlı bir grubun yasaları ihlal ederek piyasayı manipüle ettiği yönünde gelişmeler yaşanmaktadır. Devlet kurumları ve yetkililerin açıklamaları, duruma müdahale edildiğini, suç işleyenlerin tespit edilerek mağduriyetlerin giderilmesi için bir yol haritasının belirlendiğini ortaya koymaktadır.
Türkiye ekonomisinin istikrarı, finansal istikrarla doğrudan ilişkilidir. Finans sistemi, güven üzerine inşa edilmiştir. Vatandaşlar, küçük yatırımcılar dahi, tasarruflarını bankalara veya sermaye piyasası araçlarına yatırırken, bu sistemin işleyişine duyduğu güveni de ifade etmektedir.
Bu nedenle, finansal piyasalarda meydana gelen herhangi bir manipülasyon iddiası, yalnızca yatırımcıların para kaybetmesiyle sınırlı kalmayıp, tüm piyasalara ve ekonomiye zarar verebilmektedir.
Yüksek enflasyon ortamında, vatandaşlarımız tasarruflarının satın alma gücünü koruma arayışındadır. Bunun güvence altına alınıp alınmadığını sorgulaması, meselenin ekonomik boyutunun yanına bir sistem ve yönetim sorunu, dolayısıyla toplumsal güven meselesi olarak da ele alınmasına neden olacaktır.
Finansal piyasalarda, vatandaşlarımızın tasarruflarını meşru yollarla değerlendirmek istemeleri doğaldır. Bazı yatırımcıların risk alması ise kendi tercihidir.
Esas olan, fonların yönetimi sırasında finansal sistemi ve ekonomiyi istikrarsızlaştıracak, bilgi sızdırarak piyasa bozucu işlemler, manipülasyon, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma gibi kanunsuzlukların olup olmadığını tespit etmektir.
Fon piyasası, tasarruf sahiplerinin getiri elde etmeye çalıştığı bir alan olmanın yanı sıra, genel ekonomik piyasalarda da güven ve istikrarı yakından etkilemektedir.
Türkiye’deki sorunların çoğunun uygulama eksikliklerinden kaynaklandığı anlaşılmakta, gözetim ve denetim konusundaki yetersizlikler bu sorunları derinleştirmektedir.
Bu noktada, yatırımcıların güven duyacağı bir finansal sistemin oluşturulması ve sürekliliğinin sağlanması için hukuki, idari ve yapısal tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Kamuoyuna yansıyan itiraflar, belediyelerde açık bir yolsuzluk ve rüşvet çarkının varlığını göstermektedir.
Fon piyasasındaki gelişmeler ise, yapılan manipülasyonlar hariç, isteğe bağlı bir tasarruf alan




