Kayseri’nin Yamula Barajı kıyısında keşfedilen ve yaklaşık 7,5-7,7 milyon yıllık olduğu değerlendirilen gergedan fosili, antropologlar tarafından 3D yazıcılarla aslına uygun kalıplar halinde çıkarılarak ayaklandırma sürecine tabi tutuluyor. Uzman antropolog Ömer Dağ, “Bölgedeki iki ayrı gergedan türü mevcut. Bu fosil, günümüz boynuzlu gergedanının atası niteliğinde. Omuz yüksekliği 1,60-1,70 metre civarında. Morfolojisini ve fiziksel özelliklerini daha iyi anlayabilmek için 3D ile ayaklandırma işlemini gerçekleştiriyoruz. Şu an boyama aşamasındayız,” şeklinde bilgi verdi.
Kocasinan ilçesinde çobanlık yapan Murat Adıyaman, 2017 yılında Taşhan Mahallesi’ndeki Yamula Barajı kıyısında bir kemik parçası buldu. Yapılan incelemelerde bu kemiklerin 6 ile 7,5 milyon yıl öncesine ait olduğu tespit edildi. 2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ile bölgede kazı çalışmaları başlatıldı. Şimdiye kadar Kayseri’de birçok farklı fosil ortaya çıkarıldı. Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin sponsorluğunda gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda, 7,5 ile 7,7 milyon yıl arasında tarihlendirilen hayvan fosilleri için Kayseri Bilim Merkezi’nde laboratuvar çalışmaları başlatıldı. Temizlenen ve ayna yöntemiyle bulunan orijinal parçalar, 3D yazıcılarla aslına uygun kalıplar halinde çıkarılarak ayaklandırma sürecine alındı. Bu zamana kadar 9 fosilin ayaklandırılması tamamlandı ve şimdi de gergedan fosilinin ayaklandırma işlemleri sürdürülüyor. 3D yazıcılarla hazırlanan parçalar birleştirilerek boyama aşamasına geçildi.
‘HER SENE ÇEŞİTLİLİĞİMİZİ ARTIRMAYA ÇALIŞIYORUZ’
Uzman antropolog Ömer Dağ, “2026 yılı çalışmaları, baraj suyu yükseldiği için çok verimli geçmedi. Suyun yüksekliği nedeniyle ekibimizi iki gruba ayırmak zorunda kaldık. Bir grup arazide çalışırken diğer grup laboratuvarda ayaklandırma işlemlerini sürdürdü. Su seviyesinin yükselmesi çalışmalarımızı aksattı. Genel olarak her yıl aynı tür buluntulara rastlıyoruz; 3 toynaklı atlar, gergedanlar, zürafalar ve probozit adı verilen fil grubuna ait örnekler mevcut. Önceki yıllarda domuz fosilleri bulunmuştu. Bu yıl karnivor (etçil) gruptan örnekler de elde ettik. Her yıl çeşitliliğimizi artırmaya gayret ediyoruz. Fosillerin korunumu için uygun bir ortamda çalışıyoruz. Temizlik ve akademik çalışmalar burada gerçekleştiriliyor. İleride açılması planlanan paleontoloji müzesinde sergilenecek örnekler de mevcut. Çalışmalarımız bu şekilde devam ediyor,” diye açıkladı.
‘GÜNÜMÜZ BOYNUZLU GERGEDANLARIN ATASI’
Ayaklandırma sürecinde olan gergedan hakkında daha fazla bilgi veren Dağ, “Arkamızdaki gergedana ait bir örneği ayaklandırıyoruz. Lokalitemizde iki ayrı gergedan türü var. Bu fosil, günümüz boynuzlu gergedanlarının atası niteliğinde. 1,60-1,70 metre civarında bir omuz yüksekliğine sahip. 3D teknolojisini kullanarak bu canlının morfolojisini ve fiziksel özelliklerini daha iyi anlayabilmesi için ayaklandırma işlemini gerçekleştiriyoruz. Şu an montajdan sonraki boyama aşamasındayız. O dönemdeki morfoloji ve renklere uygun olarak çalışmalarımızı yapıyoruz,” ifadelerini kullandı.
‘9’UNU AYAKLANDIRDIK’
3D teknolojisinin ayaklandırma çalışmalarını kolaylaştırdığını belirten Dağ, “Bu zamana kadar farklı örneklerle birlikte toplamda 9 tane fosili ayaklandırdık. Üç yıl önce bu çalışmalara başladık. İlk başta kalıp alma yöntemiyle ilerliyorduk. Silikonla kalıp alarak polyester dökümü ile ayaklandırmalarımızı gerçekleştiriyorduk. Ancak şimdi 3D teknolojisi ile bu süreci hızlandırdık ve profesyonelleştirdik. Bulunan örnekleri tarayarak programlar aracılığıyla 3D ortamda eksik parçaları tamamlayarak tüm parçaları bir araya getiriyoruz. Eksiksiz bir şekilde ayaklandırmayı gerçekleştiriyoruz,” dedi.




