Girne Limanı ile Mersin Taşucu Limanı arasında sefer yapan Filo Denizcilik’e ait Filo Jet isimli yüksek hızlı deniz otobüsünün, Girne’den hareket ettikten kısa bir süre sonra su alarak batması sonucu yaşanan kazaya ilişkin kayıp 20 kişiyi arama çalışmaları devam ederken, olaya dair soruşturma da sürüyor. Soruşturma kapsamında, geminin daha önce karaya oturduğu, yamayla yüzdürüldüğü ve şiddetli fırtına uyarısına rağmen limandan çıkışına izin verildiği ortaya çıktı.
2001’de üretildi, yamayla kullanıldı
2001 yılında Fransa’da inşa edilen gemi, 2013 yılında Hatay’ın İskenderun Limanı’ndan Mısır’a düzenli yolcu ve Ro-Ro seferlerinde kullanılmak üzere Türkiye’ye getirildi. Ancak jeopolitik gerilimler nedeniyle bu seferler kısa sürede iptal edildi. Ardından gemi Antalya’da turizm amaçlı kullanılmaya başlandı ve bu süreçte karaya oturarak hasar gördü. Onarılan bölgeye yama yapıldı.
Gemiyi işleten Iris Jet isimli firmanın borçlarını ödememesi üzerine gemiye haciz konuldu ve yaklaşık 2 yıl boyunca Taşucu Limanı’na bağlanarak atıl durumda tutuldu. Sonrasında Filo Denizcilik tarafından satın alınarak kapsamlı bir bakımdan geçirildi. Uzmanlar, bakım işlemleri tamamlandığı sürece geminin hala genç sayılabileceğini belirtiyor. Daha önce Antalya’da turizm amaçlı kullanılan geminin, hizmete alınmadan önce karaya oturduğu ve onarıldığı bilgisi de mevcut.
Facianın ardından yapılan incelemelerde, Filo Denizcilik’e ait 8962034 IMO numaralı yüksek hızlı katamaranın son kapsamlı denetiminin 4 Mart 2024 tarihinde yapıldığı tespit edildi. Bu denetime dayanarak, 2 Haziran 2026 tarihinde Taşucu’nda düzenlenen Türk Loydu Klas Sertifikası’nın 3 Mart 2029’a kadar geçerli olduğu ve 25 yıllık kaptan Mustafa Öz’ün sertifikalarının tam olduğu belirlendi.
Belgelerde geminin limitleri şu şekilde belirlenmiştir:
0-2 Metre Dalga: Maksimum 32 knot hız.
2-3 Metre Dalga: Maksimum 27 knot hız.
3 Metre Üzeri Dalga: Geminin kesinlikle limandan ayrılmaması ve seferde düşük süratle sığınacak yer araması gerekiyor.
“Gemi ilk suyu yama yerinden aldı”
Soruşturma kapsamında siber ve denizcilik uzmanları, hava koşulları ile teknik hız/dalga limitlerine uyulup uyulmadığını inceledi. Kaza günü, geminin ilk olarak yama yapılan bölgeden su aldığı iddia edildi. Geminin manevra yaptığı sırada dalgaların onarılan bölgeye uyguladığı kuvvet, zayıflayan yama kısmında yeniden açılmaya yol açmış olabilir.
Su almaya başlayan gemide, dalgaların yama yapılan bölgeyi koparması sonucu yaklaşık 1,5-2 metrelik bir açıklık oluştuğu ve bu nedenle hızla su aldığı öne sürülüyor.
Sigorta soruşturmasına göre, gemiyi batıran çatlaklar kazadan önce oluştu
Hürriyet Gazetesi’nden Noyan Doğan, geminin sigorta şirketinin yürüttüğü soruşturmanın detaylarını aktardı. Sigorta eksperleri, geminin 3 metreden daha yüksek dalgalarda seyretmesinin tehlikeli olduğunu belirtti. Geminin kazadan birkaç gün önce kuvvetli bir fırtınada seyrettiği ve bu esnada 30 knot rüzgâr altında, 4 ila 4,5 metreyi bulan dalgalarda yol aldığı bilgisi sızdı.
Uzmanlar, geminin bu koşullarda dalgalara sert bir şekilde vurmasının gövdede çatlak veya kırılmalara yol açmış olabileceğini ifade etti. Eksperlerin elinde bu döneme ait görüntülerin bulunduğu ve geminin batmasına neden olduğu değerlendirilen bazı çatlakların kazadan önceki fırtına sırasında meydana geldiği iddia edildi.
Bu bağlamda, gemi personelinin söz konusu hasara rağmen yeniden sefere çıktığı iddiaları gündeme geldi.
Manevra alabora oldu
Uzmanların değerlendirmelerine göre, Filo Jet’in yolcu salonunun altında boş bir bölüm bulunuyor. Kazadan önce bu bölgeye su dolmaya başladığı, yolcu salonundaki direklerin çevresinden suyun yukarı çıkmasının da zemindeki çatlaklara işaret ettiği öne sürüldü.
Kazanın seyrine ilişkin bir diğer iddia ise kaptanın yaptığı manevranın geminin alabora olmasında etkili olduğu yönünde. Uzmanlara göre kaptan, gemiyi durdurmak yerine dümeni sert bir şekilde sancağa çevirmiş. Bu manevra ile alt bölümde biriken suyun geminin bir tarafına yüklenmesine neden olduğu ve dengenin bozulup geminin alabora olduğu öne sürülüyor.
Uzmanlar, katamaran tipi gemilerin yalnızca bir tarafının su alması halinde doğrudan batacak şekilde tasarlanmadığını, ancak sert dönüşün geminin yatmasına ve suyun aynı tarafta toplanmasına yol açabileceğini belirtiyor.
Yolcular için sigorta süreci başladı
Kazanın ardından geminin yolcu sorumluluk sigortası devreye girdi. Doğan’ın aktardığı bilgilere göre sigorta şirketi, eksperler, avukatlar ve asistans şirketleri aracılığıyla hasar ve tazminat sürecini başlattı.
Geminin, yolcuların kaza sonucu ölüm veya sakatlık gibi bedensel zararlarını kapsayan P&I sigortası bulunduğu ifade edildi. Hayatını kaybeden yolcular için kişi başına ödenebilecek en yüksek tutarın yaklaşık 15 milyon TL, yani 320 bin dolar olduğu belirtildi. Nihai tazminat miktarının ise aktüeryal hesaplamaların ardından belirleneceği kaydedildi.
Sigortanın yolcuların eşyalarında meydana gelen zararları da kapsadığı, toplam tazminat tutarının ise yaklaşık 10 milyon dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen




