



Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde sürdürülen restorasyon projelerini yerinde değerlendirerek, çalışmaların geldiği son durumu aktardı. Ersoy, milletin kültürel mirasına sahip çıkmak ve bu mirası gelecek nesillere ulaştırmak için arkeoloji, restorasyon, ihya ve inşa gibi alanlarda yoğun bir çaba gösterdiklerini ifade etti. Birçok kültür varlığının, tarihlerinin en kapsamlı bakım ve onarım sürecine alındığını belirten Ersoy, Ayasofya’nın bu süreçteki önemini “Fethin nişanesi, Fatih’in emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi onlardan biri” sözleriyle vurguladı.
Ayasofya için kapsamlı bir rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlandığını aktaran Ersoy, yapısal analizlerin ardından ana kubbe ve yarım kubbeler için güçlendirme projelerinin oluşturulduğunu ve Koruma Kurulu onayının ardından uygulama çalışmalarına başlandığını bildirdi. İlk aşamada güney cephe bahçesindeki 3’üncü Mehmet, 2’nci Selim, 3’üncü Murat ve Şehzadeler Türbesi’nde restorasyon uygulamalarının gerçekleştirildiğini belirten Ersoy, türbe kubbelerinin kurşun örtülerinin yenilendiğini, iç ve dış alanlarda çeşitli düzenlemelerin yapıldığını ifade etti.
‘MİNAREDE DEPREME KARŞI GÜÇLENDİRME’
İkinci etapta kuzey, güney ve doğu cephelerinde çimento esaslı sıva raspa işlemlerinin devam ettiğini belirten Ersoy, güney cephede yapılan raspa sonrası tespitlerin ve cephe temizleme işlemlerinin sürdüğünü açıkladı. Kuzeydoğu minaresindeki imalatların, statik güçlendirme projesi kapsamında tamamlandığını aktaran Ersoy, minarenin belirli bir kotuna kadar kontrollü sökülmesine karar verildiğini kaydetti.
Bakır alemden başlayarak gövde bölümündeki altı sıra taş ve basamaklara kadar titiz bir söküm işlemi gerçekleştirildiğini belirten Ersoy, minarenin deprem etkileri altındaki yapısal performansını artırmak için paslanmaz çelik plakalar ve rod sistemleri uygulandığını ifade etti.
Yapının güçlendirme ihtiyacını belirlemek amacıyla sayısal modellemeler ve duvarlarda georadar taramaları yapıldığını belirten Ersoy, elde edilen verilere dayanarak kuzeydoğu ve güneydoğu merdiven kulelerinde onaylanan güçlendirme uygulamalarına başlandığını bildirdi. Ayasofya’nın mermer pencere elemanlarında özgün malzemenin korunması amacıyla temizlik ve onarım çalışmalarının sürdüğünü aktardı.
‘ANA KUBBE DIŞ YÜZEYDEN GÜÇLENDİRİLECEK’
Ana kubbe ve yarım kubbelerdeki güçlendirme uygulamalarının bütünsel bir şekilde gerçekleştirileceğini belirten Bakan Ersoy, iç yüzeyin mozaik kaplama olması nedeniyle kubbenin güçlendirme çalışmalarının dış yüzeyden yapılacağını açıkladı. Onarım ihtiyacı dolayısıyla tüm kurşun kaplamaların sökülmesi gerektiğini ifade eden Ersoy, kubbenin mevsimsel hava koşullarından etkilenmemesi için yüzeyin geçici olarak kapatılmasına karar verildiğini belirtti. Geçici üst örtü sisteminin kurulumu tamamlandığını ve iç mekanda platform ve iskele sistemi oluşturulduğunu kaydetti.
‘İBADET VE RESTORASYON EŞ ZAMANLI SÜRÜYOR’
Camide ibadet ile restorasyon çalışmalarının eş zamanlı olarak sürdürülebilmesi amacıyla dört ana kolon üzerine oturan çelik platform sisteminin kurulumunun tamamlandığını belirten Ersoy, buna bağlı mermer söküm, koruma ve kapatma işlemlerinin bitirildiğini açıkladı. Platform üzerine mozaik uygulamaları için iskele kurulumunun da gerçekleştirildiğini kaydetti.
Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaiklerin mevcut durumunu belgelemek amacıyla lazer tarama ve fotogrametri çalışmaları yürütüldüğünü aktaran Ersoy, bu verilerle kubbenin geçirdiği onarımların tespit edildiğini ve bulguların proje paftalarına işlendiğini bildirdi. Tüm müdahalelerin fotografik belgeleme yöntemleriyle kayıt altına alındığını belirten Ersoy, yapı izleme sisteminin kurulduğunu ve veri aktarım süreçlerinin başladığını ifade etti.
‘GALERİ KATI İÇİN ÜÇÜNCÜ ETAP TAMAMLANDI’
Tamamlanan üçüncü etapta galeri katının ziyarete açılması için gerekli çalışmaların yapıldığını belirten Ersoy, ziyaretçi güzergahının düzenlendiğini ve genel temizlik ile konservasyon işlerinin gerçekleştirildiğini bildirdi. Giriş ve iniş rampaları ile geçici giriş tüneli ve bilet gişelerinin yapıldığını, X-Ray ve turnike sistemlerinin kurulduğunu aktardı.
Niteliksiz sıva raspaları ve bölgesel onarımların yapıldığını belirten Ersoy, eski özgün korkulukların sağlamlaştırıldığını ve pencerelere kuşların girmesini önlemek için tel yerleştirildiğini ifade etti. Aydınlatma, kamera, acil anons sistemleri ve internet gibi altyapı imalatlarının da tamamlandığını ekledi.
‘4 ETAPTAN 3’Ü TAMAMLANDI’
Ayasofya’daki dört etap restorasyon uygulamasından üçünün tamamlandığını duyuran Ersoy, minare, kubbe ve mozaikler gibi titizlik gerektiren ikinci etap çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Bu süreçte ana kubbe, yarım ve çeyrek kubbeler, Fatih ve Mimar Sinan minareleri, mermer, sıva, kalem işi, mozaik, ahşap ve diğer özgün elemanların yanı sıra vaftizhane, şadırvan ve güney bahçesindeki türbeler üzerinde de çalışmalar yapılacağını aktardı.
YER ALTINDA DA RESTORASYON MESAİSİ
Ayasofya’daki restorasyon çalışmalarının yer altında da devam ettiğini belirten Bakan Ersoy, Mekan 1 ve Mekan 2 kazıları ile kuzey avludaki hipoje bölümü ve tünellerde kazı çalışmalarına başlandığını söyledi. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde yapılan temizlik çalışmalarının yüzde 90’ının tamamlandığını bildiren




