Antalya’nın Alanya ilçesinde mikroplastik kirliliğinin kaynaklarını belirlemeye yönelik gerçekleştirilen bilimsel araştırmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı.
Alanya Belediyesi Meclis Salonu’ndaki toplantıda, Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi-Sabancı Üniversitesi araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Alanya kıyılarındaki saha çalışmasına dair bulguları aktardı.
Kirlilik 65 kata kadar yükseldi
Gündoğdu, mart ayından bu yana Adana kıyılarından başlayarak Kemer ve Fethiye’ye kadar olan bölgede mikroplastik kirliliği ile ilgili şikayetleri takip ettiklerini belirtti.
Kış ve ilkbahar aylarında yaşanan aşırı yağışların, yasadışı deşarjlar ve kaçak dökümlerle biriken mikroplastikleri denize taşıdığını vurgulayan Gündoğdu, bu akıntılar nedeniyle kirliliğin Adana ve Mersin’den Alanya ve Fethiye’ye kadar yayıldığını ifade etti.
Alanya Belediyesi’nin talebi doğrultusunda ilçede 4 günlük saha çalışması gerçekleştirdiklerini söyleyen Gündoğdu, 4 farklı istasyondan ve 2 arıtma tesisi çıkış suyundan örnekler aldıklarını aktardı.
Araştırmaya göre, arıtma tesislerinden birinde düşük düzeyde sorun kaydedildi. Ancak denizden alınan örneklerde, bazı noktaların kirliliğinin önemli ölçüde plastik geri dönüşüm tesislerinde özel olarak parçalanmış plastiklerden kaynaklandığı belirlendi.
Gündoğdu, bazı istasyonlarda denizde tespit edilen mikroplastiklerin yüzde 60, bazı istasyonlarda ise yüzde 93 oranında geri dönüşüm tesislerinden gelen parçalanmış plastiklerle bağlantılı olduğunu söyledi. Özellikle belirli yerlerde bu miktarın Akdeniz’deki mevcut kirlilik seviyesinin 60-65 katına ulaştığına dikkat çekti.
Saatte 2 milyar mikroplastik akışı
Mikroplastiklerin deniz ekosistemi için büyük tehdit oluşturduğunu belirten Gündoğdu, Adana bölgesinde kaçak deşarj yapılan bir kanaldan saatte 1 metreküp su ile yaklaşık 1,5-2 milyar mikroplastik parçacığının Akdeniz’e taşındığını tespit ettiklerini aktardı.
Plastik atık ithalatının da kirliliği artırdığını savunan Gündoğdu, Türkiye’de belediyelerin topladığı yaklaşık 3,3 milyon ton plastik atık bulunduğunu, ham madde ihtiyacının ithalat yerine bu kaynaklardan karşılanabileceğini ifade etti.
Geri dönüşüm tesislerine sıkı denetim çağrısı
Gündoğdu, geri dönüşüm tesislerinin daha sıkı bir şekilde denetlenmesi, tesislere “sıfır mikroplastik deşarjı” kriterinin getirilmesi, çıkış sularının düzenli olarak izlenmesi ve plastik atık ithalatının durdurulması gerektiğini vurguladı.
Gündoğdu, gerekli önlemler alınmadığı takdirde kirliliğin yalnızca deniz ekosistemini değil, bölgenin turizm gelirlerini de olumsuz yönde etkileyeceği konusunda uyardı.
‘Turistlerimizden yoğun şikayet aldık’
Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, denize giren vatandaşlar ve turistlerden yoğun şikayetler aldıklarını belirterek, kirliliğin bilimsel olarak ortaya konulması amacıyla Gündoğdu ve ekibiyle işbirliği yaptıklarını ifade etti.
Özçelik, Türkiye’nin 2025 yılında 60 milyar dolardan fazla turizm geliri hedeflediğini, Antalya’nın bu gelirden yaklaşık 17 milyar dolar pay alacağını hatırlattı.
Kirliliğin devam etmesi durumunda Akdeniz çanağındaki turizm bölgelerinin tercih edilmeme riskiyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çeken Özçelik, özellikle Adana ve Mersin bölgesindeki katı atık geri dönüşüm tesislerinin sıkı bir şekilde denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Özçelik, bu tesislerin denizlere atık bırakmayacak şekilde faaliyet göstermesinin sağlanması gerektiğini belirtti.
Toplantıda, Akdeniz’deki plastik kirliliğine karşı yerel değil, ulusal ölçekte bir mücadele yürütülmesi gerektiği ifade edildi.




