

Geleceğe Miras Projesi çerçevesinde Aspendos Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda, sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros’u bir arada temsil eden yaklaşık 2,20 metre yüksekliğinde bir mermer heykel grubu ortaya çıkarıldı.
Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait olan bu esere, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı kısmında bulunan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadındaki kalıntılar arasında ulaşılmıştır.
MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu, sanatsal özellikleri ve detaylı işçiliği ile dikkat çekmekte; hastalık tedavisinden tam iyileşmeye kadar giden süreci simgeleyen ikonografik anlatımıyla da ön plana çıkmaktadır.
Bakan Ersoy, keşfi “şifanın 1800 yıllık sembolü” olarak duyurdu
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Aspendos’ta bulunan heykel grubuna dair sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Aspendos’ta şifanın yaklaşık 1800 yıllık sembolü gün yüzüne çıktı! Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Antik kentte yürüttüğümüz kazı çalışmalarında, sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros’un birlikte betimlendiği 2,20 metre boyundaki mermer heykel grubuna ulaştık. Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde yer alan Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu. MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios’un yüz tipi ile saç ve sakalındaki yoğun işçilikle dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıtıyor. Antik Çağ’da Asklepios hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını; uzun ve kapüşonlu giysisiyle betimlenen Telesphoros ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgeliyordu. Bu nedenle eser, hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine uzanan şifa sürecini bütüncül biçimde anlatan güçlü bir sembol niteliği taşıyor. Aspendos’un sağlık kültlerine, inanç dünyasına ve toplumsal yaşamına yeni veriler sunan bu önemli keşif dolayısıyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze, kazı heyetimize ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum.”
Aspendos’ta şifanın yaklaşık 1.800 yıllık sembolü gün yüzüne çıktı!
Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Antik kentte yürüttüğümüz kazı çalışmalarında, sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros’un birlikte betimlendiği 2,20 metre boyundaki mermer heykel grubuna… pic.twitter.com/1WGSn52bGd
— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) August 6, 2026
Heykel grubunun ana figürü olan Asklepios, ayakta, cepheden, olgun yaşta, uzun ve gür saçlı, sakallı bir erkek olarak tasvir edilmiştir. Vücut ağırlığını sol bacağı üzerine veren figür, sağ bacağını hafif bükerek öne ve yana doğru uzatmaktadır.
Asklepios’un üst kısmı büyük ölçüde çıplak bırakılırken, himationu sol omzunun üzerinden geçirilerek bel ve bacaklarının etrafında yoğun kıvrımlar oluşturacak şekilde düzenlenmiştir. Figür, sol eliyle himation kıvrımlarını tutmaktadır.
Büyük kısmı günümüze ulaşmayan sağ kolu, tanrının en önemli sembolü olan yılan sarılı asaya dayanacak biçimde tasarlanmıştır. Olgun, sakallı ve ağırbaşlı yüzü, Asklepios’un Roma Dönemi’ndeki yerleşik ikonografik özelliklerini yansıtmaktadır.
Asklepios’un sol ayağının önünde, ana figüre göre oldukça küçük boyutlarda betimlenen Telesphoros yer almaktadır.
Antik Çağ’da Asklepios, hekimliği ve sağlığın korunmasını temsil ederken; oğlu ve yardımcısı Telesphoros, tedavi sürecinin tamamlanması ve iyileşme döneminin başarıyla sonuçlanmasıyla ilişkilendirilmiştir.
İki figürün aynı kompozisyonda yer alması, sağlık kavramının yanı sıra hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine kadar uzanan şifa sürecini de simgelemektedir.
Telesphoros’un Asklepios’un ayağının önünde konumlandırılması, iki figür arasındaki kült bağını ortaya koyarken, heykelin ikonografik anlatımını da tamamlamaktadır.
Heykel grubunun Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin kentin kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilendiğini göstermektedir.
Bu eser, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığını ve sağlık inancının kent yaşamındaki yerini belgeleyen önemli arkeolojik veriler arasında yer almaktadır. Asklepios’un Telesphoros ile birlikte betimlenmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının kentte gelişmiş bir ikonografik anlatımla ele alındığını ortaya koymaktadır.
Kaynak: Gazete Oksijen



