



Antalya’da, Rölöve ve Anıtlar Müdürü ile YİKOB Kültür Varlıkları Birim Sorumlusu Cemil Karabayram, 1987’de ilçe olan Hüyük’teki Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nden kaybolan ve en az 600 yıllık olduğu tahmin edilen mihrabı, üç yıllık titiz araştırmalar sonucunda Antalya’da bulmayı başardı. Antalya’ya getirilen 600 yaşındaki mihrabı bulduktan sonra yetkililere bildirdiğini ifade eden Karabayram, “Üç yıldır bu mihrabın peşindeydim ve hiç zarar görmemiş olduğunu öğrenmek umut verici. Antalya’dan Konya’ya selam olsun” şeklinde bir paylaşımda bulundu.
Cemil Karabayram, Konya Valisi İbrahim Akın’a hitaben hazırladığı bilgi notunda, mihrabın Antalya’nın Muratpaşa ilçesindeki tarihi Kaleiçi’nde bir halıcının iş yerinde bulunan merdiven geçişine askı aparatıyla monte edildiğini, iş yeri sahibiyle yaptığı görüşmeyle mihrabın Konya’daki bir camiden getirildiğini öğrenmiş olduğunu belirtmiştir.
1970’TEKİ ONARIMDA İZİNSİZ ALINMIŞ
Karabayram, mihrabın menşei hakkında yaptığı araştırmalar sırasında Konya Selçuk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden emekli sanat tarihçisi Dr. Yaşar Erdemir ile görüştüğünü belirtti. Erdemir, “Mihrabın, Beylikler Dönemi’ne ait olup 14. yüzyıl yapısı olarak günümüze gelen, tescilli taşınmaz kültür varlığı olan Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nden alındığını düşünülmektedir. 1970 yılında yapılan restorasyonda izinsiz olarak alındığı sanılmaktadır. 1990 yılında Antalya’da bir iş yerinde dekoratif amaçlı satıldığı tespit edilmiştir,” dedi.
ZARAR GÖRMEDİĞİ DÜŞÜNÜLÜYOR
Karabayram, mevcut durumda mihrabın herhangi bir zarar görmediğini belirtirken, başka mimari parçaların durumu hakkında bilgi bulunmadığını ifade etti. “Köşk Acem Nasuh Bey Camisi’nin mihrabının orada olmaması yapının mimari tarzının incelenmesi açısından önemli bir eksikliktir. Tarihimizdeki kıymetli miras, bu mihrap, camimizin en önemli yapı elemanı olarak hak ettiği yeri bulmalıdır,” dedi.
‘MİHRABI YENİLENMİŞ, ORİJİNAL DEĞİL’
Dr. Yaşar Erdemir, Selçuk Üniversitesi’ndeki çalışmaları sırasında Konya bölgesindeki camilere dair geniş bir bilgiye sahip olduğunu vurguladı. “Köşk köyündeki caminin mihrabı eksikti ve hâlâ eksik. Bütün diğer camilerin mihrapları yerinde dururken, sadece Köşk köyünün camisinin mihrabı kayıptı,” dedi.
TAMİRAT SIRASINDA ALINMIŞ
Dr. Erdemir, mihrabın ve minberin yerlerinden alındığını ancak bu işlemi kimin gerçekleştirdiğini bilmediklerini açıkladı. “Belli ki bir tadilat sırasında alınmış. Yoksa sağlamken ibadete açıkken oradan alınıp çalınması zor. Ben 1980’li yıllarda o bölgeyi inceledim ve o zamanlarda mihrap orada yoktu,” diye ekledi. Antalya’da bulunan bu mihrabın kendine ait olduğuna inandıklarını ifade etti.
Erdemir, “Gelecek nesillere ulaştırılması, korunması milli bir görevimizdir. Köylülerin söylediğine göre, mihrapla minber yerlerinden birlikte alınmış,” dedi. Köşk Camisi’nin, ahşap bir cami olarak önemli bir miras olduğunu ve böyle bir eserin orijinal yerine konmasının kıymetli olacağını da sözlerine ekledi.
Süreçle ilgili incelemelerin tamamlanmasının ardından mihrabın ait olduğu yere götürülmesi planlanmaktadır.
YAĞMALANAN TARİHİ ESERLERİ DAHA ÖNCE DE BULDU
Öte yandan, Cemil Karabayram, Akseki, Ormana, İbradı ve Sarıhacılar bölgelerinde sahipleri başka şehirlerde bulunan boş tarihi evlerden yağmalandığı tahmin edilen eserlerin satışının yapıldığı bir iş yeri tespit etmişti. Bir ihbar üzerine Manavgat ilçesinde yaptığı araştırmalarda, Roma dönemine ait 1500 yıllık sütun başlıkları ve işlenmiş taşlara ulaşmıştı. Akseki bölgesinden yağmalandığı belirtilen Osmanlı ve Selçuklu dönemlerine ait kapı, pencere, dolap ve kilim gibi tarihi malzemeler de tespit edilmiştir. Karabayram’ın yetkililere yaptığı başvuru sonucunda tüm tarihi eserlere el konulmuş ve belgelenen eserler Side Arkeoloji Müzesi’ne taşınmıştır. Ayrıca, iş yeri sahibi hakkında Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2863 sayılı kanun çerçevesinde soruşturma başlatılmıştır.




