Küllüoba kazı çalışmaları, Seyitgazi ilçesine bağlı Yenikent Mahallesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle 1996 yılından bu yana sürdürülmektedir. Bu süre zarfında, erken Tunç Çağı’na ait kültürel objelerin yanı sıra, hayvan kemikleri, M.Ö. 3000 tarihli taş sandukalar ve şehirleşmeye dair yapıların keşfi gerçekleştirilmiştir. Geçen yılda da, pişirilmiş 5 bin yıllık ekmek bulundu. Kazılar, Prof. Dr. Murat Türkteki liderliğinde ekmeğin keşfedildiği bölgeye yoğunlaşmış durumda.
Küllüoba Höyüğü, bölgedeki en eski yerleşim olarak planlı bir yapı sergileyerek inşa edilmiştir. Prof. Dr. Türkteki, bu yılki çalışmaların iki noktada yoğunlaştığını belirtmektedir; batı koni ve doğu koni. Batı koni, M.Ö. 3200 yılına tarihlenen örgütsel yapılarla dikkat çekmektedir. Kazı alanında yapılan incelemeler, yapıların yan yana sistematik bir şekilde inşa edildiğini ve dışarıya kapalı bir düzen oluşturduğunu göstermektedir.
Kazılarla elde edilen verilere göre, yaşam alanlarının 100 metre yakınında yer alan mezarlık bölgesinin de planlanarak oluşturulduğunu kaydeden Prof. Dr. Türkteki, burada farklı mezar tiplerinin bir arada yer almasının, döneminin kültürel çeşitliliğini gözler önüne serdiğini ifade etti. Bu durum, yerleşim alanına farklı bölgelerden grupların gelmiş olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Bu yılki kazılarda, kafasına darbe alarak ölen bireylere rastlandığını belirten Türkteki, Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü ile işbirliği yaparak, kemikler üzerinde detaylı incelemeler gerçekleştirildiğini dile getirdi. Küllüoba’da daha önce bulunan iki bireyin de kurban olarak öldürüldüğünün altını çizen Türkteki, bu bulguların yerleşimdeki sosyal çatışmalara işaret ettiğini ifade etti.
Prof. Dr. Murat Türkteki, Küllüoba’nın en erken dönemlerinde yaklaşık 500-700 kişilik bir nüfus tahmin ettiklerini söylerken, yerleşmenin değerlendirilmesiyle bu sayının artacağına inandıklarını belirtti. Tarımsal üretimdeki artışın, yerleşimlerin büyümesini sağladığını vurgulayan Türkteki, bölgedeki su kaynaklarının verimliliği ve tarımsal faaliyetlerin yoğunluğunun popülasyon artışına zemin hazırladığını dile getirdi.
Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Araştırma Görevlisi Demet Delibaş, mezar incelemeleri sırasında 5 bin yıl öncesine ait insanların ortalama yaşam süresinin bebek ve çocuklar hariç 35-40 yıl olarak belirlediğini belirtti. Toplamda 30 mezar açtıklarını ifade eden Delibaş, bazı mezarların içinde birden fazla birey bulunmasının dikkat çekici olduğunu aktardı.
Önceki kazı çalışmalarıyla tespit edilen iskeletlerden bazıların verem hastalığından, bazılarının ise şiddetle öldüğünü açıklayan Delibaş, kemiklerdeki izlerin bu bilgileri sağladığını dile getirdi. Verem hastalığının, bireylerin hastalığa ne kadar direndiğine bağlı olarak kemiğe yansıdığını belirten Delibaş, bu bilgilerin mezarlıkların kültürel çeşitliliği hakkında önemli ipuçları sunduğunu vurguladı.
Küllüoba kazılarında gönüllü olarak görev alan Özge Halfeoğullar, buradaki deneyimlerinin kendisi için büyük bir heyecan kaynağı olduğunu belirtti. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nde Arkeoloji bölümüne kabul edildiğini dile getirerek, kazı süreçlerinden aldığı ilhamı aktardı.




