Yapılan bir rapora göre, 2024 yılı itibarıyla küresel düzeyde birleşme ve satın alma hacminin 3,5 trilyon dolar seviyelerinde kalması beklenirken, bu rakam 2021’deki tarihi zirvenin altında kalacağı öngörülüyor. Ancak, 5 milyar dolar ve üzeri büyüklüğe sahip ‘mega’ işlemler, 2024’te yıllık bazda yüzde 17 artış göstererek 1,2 trilyon dolara ulaşacak. İlk on işlemin toplam işlem hacminin yüzde 7’sini oluşturduğu belirtilirken, küresel alandaki en büyük işlem ise 35,9 milyar dolarlık hacmiyle perakende ve tüketici ürünleri segmentinde Mars’ın Kellanova’yı satın alması oldu. Branchout Türkiye Kurumsal Finansman ve Strateji Lideri Kürşat Doğan, bu artışın büyük şirketlerin belirgin sinerjiler arayışında olduğunu ve risk alma konusunda hem seçici hem de cesur olduklarını ifade etti.

FİNANSAL YATIRIMCILAR SEÇİCİ DAVRANDI
Rapor, finansal yatırımcıların toplam işlem hacmi içindeki payının yüzde 34, işlem adedi içindeki payının ise yüzde 27 olduğunu ortaya koydu. Stratejik yatırımcıların piyasadaki baskın konumları devam ederken, finansal yatırımcıların temkinli bir duruş sergilediği gözlemlendi.
Doğan, artan faiz oranları ve sıkılaşan finansman koşullarının finansal yatırımcıları daha seçici hale getirdiğini vurgulayarak, “Bu durum, risk almaktan kaçınan finansal yatırımcıların yatırımlarını sınırlandırmalarına neden oldu. 2021’in zirve döneminden sonra finansal yatırımcıların işlem hacimlerindeki düşüş devam etti ve 2024’teki toparlanma sınırlı kaldı. Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla işlem hacminin 4,9 milyar dolarlık kısmı stratejik, 1,6 milyar dolarlık kısmı ise finansal yatırımcı işlemlerine dayanmaktadır. 2024 yılında finansal yatırımcıların Türkiye’deki en büyük on işlemin toplam değeri 1,2 milyar ABD doları olarak gerçekleşti, bu ilk on işlem toplam hacmin yüzde 75’ini oluşturdu” dedi.
Branchout Türkiye’nin raporu, geçen yıl dünya genelinde yaklaşık 40,2 bin adet birleşme ve satın alma işleminin gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla hafif bir artış belirtirken, teknoloji, medya ve telekomünikasyon (TMT) sektörü hem işlem hacmi hem de sayı açısından liderliğini sürdürdü. Özellikle yapay zeka tabanlı çözümler ve hizmet olarak yazılım şirketleri, stratejik ve finansal yatırımcıların ilgi alanında kalmaya devam ediyor.
Türkiye’de yılın dikkat çeken anlaşmaları, teknoloji sektörü yanında lojistik ve enerji gibi geleneksel sektörlerde de gerçekleşti. Getir’in Mubadala’dan aldığı 250 milyon dolarlık yatırım, Kaspi.kz’nin Hepsiburada’nın çoğunluk hisselerini 1,1 milyar dolara edinmesi gibi işlemler, Türkiye’nin fintek ve e-ticaret alanında sunduğu potansiyeli gözler önüne serdi. General Atlantic’in Insider’a yaptığı 500 milyon dolarlık Seri E yatırımı ise Türkiye’den çıkan SaaS oyuncularının uluslararası alandaki fırsatlarını gösteren önemli bir anlaşma olarak öne çıktı. Ayrıca, Quexco’nun Mutlu Akü’yü satın alması ve DFDS’in Ekol Lojistik’in uluslararası taşımacılık operasyonunu devralması, Türkiye’nin enerji dönüşümü ve lojistik zincirindeki küresel entegrasyona açıklığını simgeliyor. TMT sektörü, Türkiye’de 2,6 milyar dolarlık hacim ve 238 işlem ile global eğilimlerle uyumlu bir tablo çizmektedir.
GAYRİMENKUL VE ENERJİ SEKTÖRLERİNDE DİKKAT ÇEKEN ANLAŞMALAR YAPILDI
Geçtiğimiz yıl, gayrimenkul, inşaat, turizm, enerji, maden ve petrol sektörlerinde önemli anlaşmalara imza atıldı. 1,3 milyar dolarlık işlem hacmine sahip gayrimenkul ve inşaat sektöründe, Doğuş Holding’in 418 milyon dolar ile Galataport’un yüzde 19 hissesini satın alması ve Orjin Grup’un İstinyePark AVM’nin yüzde 42 hissesini 500 milyon dolara edinmesi, sektör hacminin yüzde 71’ini oluşturdu. Birleşik Krallık merkezli ACG, Polimetal Madencilik hisselerinin tamamını 290 milyon dolara, Palmet Enerji’nin Zorlu Enerji Dağıtım hisselerinin tamamını 200 milyon dolara, CVK Maden İşletmeleri’nin Virtus Mining hisselerinin yüzde 70’ini 159 milyon dolara ve Doğan Holding’in Gümüştaş Madencilik hisselerinin yüzde 75’ini 123 milyon dolara satın alarak enerji, maden ve petrol sektöründeki önemli gelişmelere katkı sağladı.
BİRLEŞME VE SATIN ALMALARIN AMACI BÜYÜME DEĞİL, DÖNÜŞÜM
2024 yılı boyunca Türkiye’de 465 birleşme ve satın alma işleminin gerçekleştirildiği ve toplam hacmin 6,5 milyar dolar olduğu bildirildi. Doğan, “Geride bıraktığımız yıl içinde Türkiye’de gerçekleştirilen bu anlaşmalar, Türk şirketlerinin M&A işlemlerinde dönüşüm odaklı bir yaklaşım sergileyeceğine işaret ediyor. Zira bu anlaşmalar, teknolojik gelişmeler, dijitalleşme ve çevresel, sosyal ve yönetişim kriterleri gibi trendlerin etkisiyle şekillenmektedir. 2024 yılı itibarıyla birleşme ve satın alma işlemleri artık yalnızca bir finansal araç olmaktan çıkıp, dijitalleşme, organizasyonel yenilenme ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda stratejik bir dönüşüm süreci olarak değerlendirilmektedir. Kurumsal hedeflerde büyümenin ötesinde çeviklik kazanma, yetkinlik edinme ve uzun vadeli değer yaratma gibi çeşitli amaçlar öne çıkıyor” şeklinde açıklamalarda bulundu.
YABANCI YATIRIMCILARIN KATILDIĞI İŞLEMLER ARTTI
2024 yılı itibarıyla Türkiye’de gerçekleştirilen birleşme ve satın alma anlaşmalarında TMT sektörünü, gayrimenkul, inşaat ve turizm ile enerji, maden ve petrol sektörleri takip ediyor. Rapor, 2024’de yabancı yatırımcıların katılımıyla 101 işlemin 3,6 milyar dolarlık hacim elde ettiğini ortaya koydu. Bir önceki yıl bu rakam 1,9 milyar dolardı; bu durum, yabancı yatırımcıların birleşme ve satın alma işlemlerindeki katılımında bir artış trendine işaret ediyor. En büyük üç yabancı işlem, Kazakistan, ABD ve Birleşik Krallık gibi ülkelerden geldi.
‘ORTA ÖLÇEKLİ, YÜKSEK POTANSİYELLİ ŞİRKETLER ÖNE ÇIKACAK’
Rapor, 2024 yılında Türk şirketlerin yurtdışında yaptığı önemli satın almalara ve Türkiye’deki işlemlerin detaylarına da yer vererek 2024 birleşme ve satın alma görünümüne geniş bir perspektif sunuyor. 2025 ve sonrası için ise, büyümenin ötesinde stratejik dönüşüm amacı gütmesi beklenen birleşme ve satın alma süreçlerinin güçleneceğine vurgu yapılıyor. Doğan, bu konuda şu yorumda bulundu: “Yapay zeka ve ileri teknoloji odaklı girişimlere yönelik stratejik ortaklıklar ve yetenek transferine dayalı modellerin yaygınlaşması bekleniyor. ÇSY kriterlerinin daha net çerçevelerle belirlenmesi ve yeşil enerji, karbon yönetimi ile döngüsel ekonomi gibi alanlarda birleşme ve satın alma faaliyetlerinin artacağı yeni bir dönemin yaklaştığını öngörüyoruz. Bu yeni dönemde, özellikle orta ölçekli ancak yüksek potansiyele sahip şirketlerin hem yerel hem de uluslararası yatırımcıların dikkatini çekeceğini düşünüyoruz. Birleşme ve satın alma süreçleri, artık yalnızca büyümeyi değil, aynı zamanda yeniden yapılanmayı, pazara erişimi ve rekabet avantajı sağlamayı da ifade etmektedir.”




