Rıza Akbalış, Osmanlı döneminden bu yana cami kubbelerini süsleyen alemleri, 10 yaşında çıraklık yaparak öğrenmeye başladı. Kardeşi Sedat Akbalış (60) ile birlikte çalıştığı bu geçmişiyle, dedesi ve babasından devraldığı zanaatı devam ettirirken, Türkiye’de bu sanatı icra eden 5 alem ustasından biri olarak dikkat çekiyor. Akbalış, Marmara Bölgesi’nde bu alanda tek usta olma özelliğine de sahip. Aynı zamanda, kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin temsilcileri arasında yer alıyor.
18 FARKLI İŞLEMDEN GEÇİYOR
Bursa’daki Ulu Cami, Orhan Camisi, Muradiye ve Yeşil Camisi gibi birçok tarihi eserde ailesinin imzası bulunuyor. Akbalış, ürettiği alemleri Balkanlar, Almanya, Yunanistan ve ABD gibi ülkelere de gönderdiğini belirtti. Alemlerin üretimi, bakır, tunç ve pirinç gibi malzemelerle gerçekleştirilirken, 18 farklı işlemden geçiyor. Boyutuna göre üretim sürecinin 1,5 ile 2 gün sürdüğü, en küçük alemlerin fiyatlarının ise 4 bin liradan başladığı bilgisi paylaşıldı.
‘ÇIRAKLAR KAÇIYOR’
Geleneksel sanatlar arasında yer alan ve sabır gerektiren ustalığın, yeni başlayan çıraklar için zorlu bir öğrenim süreci olduğunu vurgulayan Akbalış, mesleğe adım atacakların ilk 1 yıl boyunca gözlem yapmaları, ardından ise 6-7 yıllık çıraklık dönemini tamamlaması gerektiğini ifade etti. Akbalış, “Babamdan devraldığım bayrağı devam ettiriyorum. Ancak çırakların bu zor meslekten kaçtığını görmek üzücü. Hem zorluk hem de ağır bir meslek nedeniyle çocukların ilgisi kalmadı. Zamanla bu mesleğin de kaybolacağı endişesi içerisindeyim” dedi.
‘1 SENE BENİ GÖZLEYECEK’
Üretim sürecinin zahmetli olduğunu vurgulayan Akbalış, “Dövme, kaynak, fırça ve sıvama gibi işlemler mevcut. Hepsini toparlamak ve ürünü meydana getirmek 1,5-2 gün alıyor. 17-18 aşamadan geçiyor. Çırakların ilk etapta beni gözlemlemesi ve daha sonrasında 6-7 yıl içinde mesleğe adapte olmaları gerekiyor” dedi.
‘İSLAM ÜLKESİNİN SEMBOLÜ BU ALEMLERDİR’
Türk-İslam sanatlarının önemli bir parçası olan alemlerin, İslamiyet’in sembolü olduğunu belirten Akbalış, “Ailem 120 yıldır bu işle meşguldür. Alem, caminin sembolüdür ve Osmanlı’dan sonra gelen bir gelenektir. Camiler yapıldığında ilk bakılan unsurlar alemlerdir. İslam ülkelerinin simgesi de bu alemlerdir” şeklinde konuştu.
‘GURUR VE ONUR DUYUYORUM’
Tarihi yapıların alemlerindeki katkılarını paylaşan Rıza Akbalış, “Dedem, babam ve şimdi de kardeşimle bu geleneği sürdürüyorum. Orhan Camisi ve Ulu Cami’nin alemlerini yaptık. Yıllar sonra, yaptığımız alemleri görünce büyük bir gurur ve onur duyuyorum; zira bu eserler uzun yıllar ayakta kalacak” dedi.
‘DEDEMİN HATIRALARINA BİR DE BEN EKLEDİM’
Dedesinden ve babasından kalma malzemeleri dükkanında saklayan Akbalış, “Bunlar benim için hatıra. Mesela dedemin kullandığı örs burada duruyor. Zaman zaman bunu da kullanıyorum. Böylece ailemizin hatıralarına bir de ben ekliyorum” ifadelerini kullandı.
‘DÜNYANIN HER TARAFINA GÖNDERİYORUZ’
Akbalış, “Alem gönderim alanlarımız Türkiye’nin yanı sıra Balkan ülkelerine, Almanya, Yunanistan, Selanik ve New York gibi yerlere de ulaşmaktadır. Türkiye’de bu işi yapan ustalar arasında yalnızca ben Bursa’da temsil ediyorum. Devlet sanatçısı unvanı almak benim için büyük bir onur ve ailemde bu unvanı alan ilk kişi oldum” dedi.




