




MESAM Başkanı Recep Ergül, Erzurum’da düzenlenen ‘Türkiye’de Fikri Mülkiyetin Tarihçesi ve Günümüzdeki Durumu’ konulu konferansa katıldı. Atatürk Üniversitesi Türk Musikisi Konservatuvarı’nda sanatçılarla bir araya gelen Ergül, son günlerde gündeme gelen telif haklarıyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Ergül, 74 yıldır yürürlükte olan bir kanunun uygulandığını belirterek, şunları ifade etti:
“Türkiye’nin milli otomobil fabrikası Togg’un yılda 15 bin araç ürettiğini ancak bunun 10 bininin hırsızlar tarafından çalındığını düşünün. ‘Türkiye’nin milli arabasına para mı vereceğim?’ diyenler var. O fabrikanın ayakta kalması mümkün mü? Üretim bir süreçtir. Mülkiyet dendiğinde iki şey akla gelir: biri maddi mülkiyet, diğeri ise fikri mülkiyet. Fikri mülkiyet, toplumumuzda genellikle önemsiz gibi görülüyor. ‘Bir saz tıngırdattı’ deniliyor. Eğer bu kadar kolaysa tıngırdatmayı sen yap,” şeklinde konuştu.
Ergül, klasik müzik eserlerinin yüzyıllar boyunca ifade bulduğunu ifade ederek, “Ülkemizdeki en büyük sorun, fikri mülkiyetin yeterince değer görmemesidir. Fikri Mülkiyet Kanunu 1951 yılında kabul edilse de 1986’da yürürlüğe girmiştir. MESAM, 1986 yılında kurulmasına rağmen 2000’li yıllara kadar etkili bir varlık gösteremedi. O dönemde müzikte kaset ve CD satışı yaygındı; ancak artık dijital müzik devreye girdi. Bugün, dizi ve film müziği, pop ve rap müziği büyük telif gelirleri elde ediyor. Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği ise geride kalmış durumda. Görevi devraldığımızda bütçemiz 86 milyon liraydı ama şu anda 1,5 milyar lira civarında telif topluyoruz. Ancak bu, gerçek potansiyelimizin çok gerisinde,” dedi.
‘GELEN PARANIN YÜZDE 95’İ YABANCI MÜZİĞE GİDİYOR’
Ergül, Türkiye’deki 21 bin otelin çoğunun yabancı müzik çaldığını vurgulayarak, “Bizim yasal bir yaptırım yetkimiz yok. Kültür ve Turizm Bakanı ile bu konuda görüşmelerim oldu, kendisi de bu durumu değiştiremediklerini söyledi. Türkiye’ye yılda milyonlarca döviz girişi sağlanıyor, ancak kendi sanatımızı ve müziğimizi tanıtmakta zorluk yaşıyoruz. Her şehir kendi kimliğini yansıtan müziklerle anılmalıdır. İnsanların Erzurum gibi illerde geleneksel müziği dinlemesi gereklidir. Kültürel zenginliğimizi yansıtmalıyız. Ancak zihniyet değişikliği şart,” diye belirtti.
‘TOPLUMU DOĞRU BİLGİLENDİRMEK LAZIM’
Telif ücretleriyle ilgili değerlendirmede bulunan Ergül, düğün salonları, kuaförler ve güzellik merkezlerinin de bu sisteme dahil edilmesi gerektiğini ifade etti. Bazı işletmelerin beden önlem olarak yükseklik belirttiğini belirten Ergül, şu noktaları aktardı: “Bir berberin günlük ödemesi 16 lira, güzellik merkezinin ödemesi 20-25 lira arasında, düğün salonlarının günlük ödemesi 30 ve 40 lira arasında değişiyor. Dolayısıyla herkes bu ücretleri ödeyebilir. Profeyonel müzisyenler düğün salonlarında performans sergiliyorlar. Uygulamanın ilk tepkilerinin yarısı olumlu, diğer yarısı ise olumsuz. Olumsuz görüşlerin çoğu, tüketiciler ve ilgili meslek odası başkanları tarafından gelmektedir. Bu konuda kamuoyunu bilinçlendirmek gerekiyor. Şu ana kadar 500’e yakın kuaför ve yaklaşık 400 düğün salonu teliflerini ödedi,” ifadelerini kullandı.
ÖNCE İHTAR, SONRA MAHKEME
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı bir kuruluş olduklarını hatırlatan Ergül, telif konusunda yasal yetkilere bağlı olarak hareket ettiklerini ifade etti. MESAM’ın denetim için yüzlerce hukukçusu bulunduğunu kaydeden Ergül, “Bu hukukçular denetimleri yaparak gerekli tespitleri gerçekleştiriyor. Lisans sözleşmelerinin yapılması konusunda ikazda bulunarak ihtar ediyorlar. Eğer ilgili kişi dinlemezse, maalesef yasal işlem başlatıyoruz.” dedi.




