




Datça-Bozburun ÖÇKB’de gerçekleştirilen bilimsel araştırma, deniz ortamındaki mikroplastik kirliliğinin kapsamını gözler önüne serdi. Akdeniz Koruma Derneği ve Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi iş birliğiyle 2024 yılında 6 ay süresince yürütülen çalışmada, incelenen 17 istasyonda mikroplastik varlığı tespit edildi.
Yüzey suyu örneklerinde yapılan ölçümler, her bir metreküpte toplam 931 mikroplastik parçanın bulunduğunu ortaya koydu. Bu mikroplastiklerin yüzde 94’ü lif formundaki parçacıklar, yüzde 4’ü film türündeki (naylon torba ve çuval) parçalar, yüzde 2’si ise sert plastik parçalardan oluştu. Araştırmada en sık görülen mikroplastik renginin siyah olduğu, oranının ise yüzde 72 olduğu belirlendi. Ayrıca, mikroplastik yoğunluğunun mevsimsel değişiklikler gösterdiği kaydedildi.
Araştırmaya göre, en yüksek mikroplastik yoğunluğu yaz aylarında metreküpte 1,207 parçayla kaydedilirken, bunu sonbaharda 623, ilkbaharda 833 ve kış aylarında 440 parçanın izlediği belirtildi. Yaz dönemindeki artışın, turizm faaliyetleri, insan hareketliliği ve karasal kaynaklı kirliliğin denize taşınmasıyla ilişkili olduğu düşünülüyor. Tüm istasyonlarda mikroplastik tespit edilmesi, koruma statüsüne sahip olan ve ağır sanayi baskısı bulunmayan bölgelerde bile kirliliğin yaygın olduğunu göstermekte.
‘KRİTİK ÖNEME SAHİP’
Akdeniz Koruma Derneği Bilimsel İzleme Uzmanı Dr. Kerem Gökdağ, “Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde yaptığımız incelemeler, mikroplastik kirliliğinin varlığının yanı sıra yoğunluğunu ve polimer dağılımını da ortaya koyuyor. Özellikle lif formundaki mikroplastiklerin baskın olması, tekstil kaynaklı kirliliğin denize taşındığını gösteriyor. Elde ettiğimiz veriler, arazi kullanımı ve insan faaliyetlerinin mikroplastik birikimi üzerindeki etkilerini net bir şekilde ortaya koyuyor ve bu bulgular, koruma önlemleri ile deniz yönetim stratejilerinin geliştirilmesi için kritik öneme sahip” dedi.
’17 İSTASYONUN TAMAMINDA MİKROPLASTİK BULDUK’
Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, Datça-Bozburun ÖÇKB’deki mikroplastik miktarı ve türlerini belirlemek amacıyla kıyı ve plaj alanlarından da örnekleme yaptıklarını ifade etti. “Araştırdığımız 17 istasyonun tamamında mikroplastik bulduk. En düşük ölçtüğümüz değer 16 partikül olsa bile bu, o bölgede mikroplastik kirliliğinin var olduğunu gösteriyor. Burasının bir koruma bölgesi olması ve ağır sanayi baskısının bulunmaması, bu sonuçların çevresel açıdan daha dikkatle değerlendirilmesini gerektiriyor” dedi.
YARIMADANIN KUZEY KESİMİNDE KİRLİLİK SEVİYESİ DAHA DÜŞÜK
Çalışmada en yüksek mikroplastik yoğunluğunun Bozburun ve Knidos istasyonlarında, en düşük yoğunluğun ise Karaköy istasyonunda ölçüldüğü belirtildi. Yarımadanın kuzey kesiminde kirlilik seviyesinin güney kesimine göre daha düşük olduğu gözlemlendi. Ayrıca, mikroplastik kirliliğinin sadece yerel kaynaklardan değil, denizsel taşınım, turizm faaliyetleri ve günlük tüketim alışkanlıkları gibi birçok faktörden etkilendiği vurgulandı.
Proje kapsamında ayrıca, Datça Kent Konseyi iş birliği ile ‘Vatandaş Bilimi’ etkinliği düzenlendi. Katılımcılarla birlikte kıyı ve su örneklemeleri yapılarak deniz ortamındaki kirlilik yerinde incelendi. UCPA Datça Su Sporları Merkezi ile yapılan iş birliği çerçevesinde, manta trol yöntemi kullanılarak mikroplastik örneklemeleri düzenli olarak sürdürüldü.




