Loading...
tr usd
USD
0.09%
Amerikan Doları
44,73 TRY
tr euro
EURO
0.46%
Euro
52,83 TRY
tr chf
CHF
0.62%
İsviçre Frangı
57,38 TRY
tr jpy
JPY
0.01%
Japon Yeni
0,00 TRY
tr rub
RUB
0.54%
Rus Rublesi
0,59 TRY
tr cny
CNY
0.23%
Çin Yuanı
6,57 TRY
tr gbp
GBP
0.67%
İngiliz Sterlini
60,81 TRY
tr eur-usd
EURO/USD
0.35%
Euro Amerikan Doları
1,18 TRY
bist-100
BIST
0.78%
Bist 100
14.168,35 TRY
gau
GR. ALTIN
-0.66%
Gram Altın
6.915,78 TRY
tr btc
BTC
0%
Bitcoin
0,00 TRY
tr eth
ETH
0%
Ethereum
0,00 TRY
tr bch
BCH
0%
Bitcoin Cash
0,00 TRY
tr xrp
XRP
0%
Ripple
0,00 TRY
tr ltc
LTC
0%
Litecoin
0,00 TRY
tr bnb
BNB
0%
Binance Coin
0,00 TRY
tr sol
SOL
0%
Solana
0,00 TRY
tr avax
AVAX
0%
Avalanche
0,00 TRY
  1. Haberler
  2. ACENTELER
  3. Hırvatistan’da Faşizm Sembollerine Dönüşüm Yaşanıyor!

Hırvatistan’da Faşizm Sembollerine Dönüşüm Yaşanıyor!

featured
Google'da Abone Ol service
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Adriyatik kıyılarında tatil yapan milyonlarca turistin gözbebeği olan Hırvatistan, güneş, deniz ve yelkenin yanı sıra bu yaz, karanlık tarihiyle de dikkatleri üzerine çekiyor.

Hırvatistan’da aşırı sağcı düşünceleriyle bilinen şarkıcı Marko Perković, yani Thompson, her daim tartışma konusu oldu. Geçmişte bazı yerlerde sahne alması yasaklanan Thompson’ın artan popülaritesi, Nazi dönemine ait sembol ve sloganların yeniden ortaya çıkmasına sebep oldu. Bu durum yalnızca kınanmakla kalmadı; bazı siyasi figürler de toplum içindeki bu eğilimi açık bir şekilde desteklemeye başladı.

Bloomberg muhabirleri Jasmina Kuzmanovic ve Andrea Dudik, Hırvatistan’ın yüzleşmeden kaçtığı karanlık geçmişi ve faşizm symbolünün normalleşmesini ele aldı.


Geçtiğimiz ay Zagreb’de düzenlenen Thompson konserinin organizatörleri, 3,8 milyon nüfuslu bu ülkede 500 bin bilet satıldığını duyurdu. Konserde izleyenlerin bir kısmı, II. Dünya Savaşı sırasında Hırvat faşistleri tarafından kullanılan bir sloganı taşıyan siyah tişörtler giyerken, Thompson da bu sloganı sahnede yüksek sesle tekrar etti.

Hükümette önemli bir konumda yer alan Savunma Bakanı Ivan Anusic, etkinliği “Hırvatistan’ı bir araya getiren” bir organizasyon olarak tanımladı. RTL televizyonuna verdiği röportajda, “Bu yalnızca bir konser değildi. Ardından siyasette ve toplumda bazı şeyler geri dönülemez bir şekilde değişmeye başlayacak.” ifadelerini kullandı.

Milliyetçi hareketlerin Avrupa genelinde güç kazandığı bir dönemde, Hırvatistan dikkat çekici bir tehlike sinyali olarak öne çıkıyor; geçmişte makul görülen şeyler günümüzde giderek sıradanlaşıyor.

Hırvatistan, 12 yıl önce Avrupa Birliği’ne katıldığından beri kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasılasını neredeyse iki katına çıkardı. Turizm, Yunanistan ve Malta ile birlikte ülke ekonomisinin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmakta; bu oran birçok Avrupa ülkesinden daha fazla. 2023’te Euro’nun resmi para birimi olarak kullanılmaya başlanması ise bu ekonomik başarının son halkasıydı.

Ancak derinlerde bir huzursuzluk hissedilmeye başlandı. Hırvatistan, 1991’de Yugoslavya’nın dağılmasıyla bağımsızlık kazanmasından bu yana nüfusunun neredeyse beşte birini kaybetti. Ülke, “Vatan Savaşı” olarak tanımladığı çatışmalardan çıkıp yeniden yapılanma sürecine ve Avrupa Birliği üyeliğine odaklanırken, II. Dünya Savaşı’ndaki Nazi yanlısı rejimle geçmişine dair kapsamlı bir yüzleşme gerçekleştirmedi.

Avusturya’nın Graz Üniversitesi’nde Güneydoğu Avrupa tarihi ve siyaseti profesörü olan Florian Bieber, Hırvatistan’ın savaş mirasının “bulanık” olduğunu savunuyor. Bu durum seçim sonuçlarına doğrudan etki etmeyebilir, fakat milliyetçiliğin yükselişi futbol ve müzik gibi alanlarda açıkça hissedilmektedir.

“Fransa, Almanya, Avusturya ve İtalya’da aşırı sağı destekleyen yüksek oranlar göz önüne alındığında, Hırvatistan da bir istisna değil,” diyor Bieber:

“Ancak popüler kültüre bakıldığında, bu Hırvatistan için önemli bir fark olarak, bu tür semboller artık çok geniş bir kitle tarafından sosyal olarak kabul görebiliyor.”

Hırvatistan’ın faşist geçmişi bu yaz ülkede bir gölge gibi durmakta; konu medyada, barlarda ve socia odalarda yaşanan yoğun tartışmalara sebep oluyor.

Perković, Hırvatistan’ın bağımsızlık savaşı sırasında kullandığı Amerikan yapımı makineli tüfek “Thompson”dan esinlenerek bu lakabı aldı. En çok, savaşta bizzat çatıştığı köy olan Čavoglave için yazdığı 1991 tarihli “Bojna Čavoglave” (Čavoglave Muharebesi) adlı eserle tanınıyor. Bu şarkıda, Hırvatistan’ın faşist Ustaşa rejiminin Nazi Almanyası’ndaki “Sieg Heil” selamına denk gelen sloganı “Za dom, spremni!” (Vatan için hazırız!) yer almakta.

Ulusal sembollerle donatılmış bir ışık gösterisi eşliğinde, kalabalık Meryem Ana figürü altında topluca bu şarkıyı söyledi. Thompson “Za dom!” dediğinde, kalabalık da hep bir ağızdan “Spremni!” (Hazırız) yanıtını verdi.

Konserin ardından, şarkıcı uluslararası medyaya yaptığı açıklamada kendisinin ve müziğinin Nazizm’le “kesinlikle bir bağı olmadığını” belirtti; aksi yöndeki iddiaların “itibarı ve onuru bakımından derin bir hakaret” teşkil ettiğini ifade etti.

Bu hafta Thompson, Hırvatistan’ın güneyindeki Sinj kentinde yaklaşık 150.000 kişilik kalabalığa konser vererek yine Bojna Čavoglave’yi seslendirdi. Konser öncesi, polis şehirde Ustaşa rejimine ait yasaklı şarkıları söyleyen yaklaşık bir düzine kişiyi gözaltına aldı.

Temmuz ayında Adriyatik kıyısındaki turistik bölgelerde de benzer sahneler yaşandı. Korčula Adası’ndaki Lumbarda Plajı’ndaki bir barda, çalışanlar ve büyük çoğunluğu 30’lu yaşların başında olan yerel müşteriler, aynı müziğe eşlik ederken, bazı yaşlı plaj ziyaretçileri kulaklarını kapatarak olaya tepki gösterdi ve plajdan uzaklaştı.

Hırvat Parlamentosu’nun insan hakları koruma ve geliştirme komiseri Tena Šimonović Einwalter, yerel basına “Cin şişeden çıktı” dedi. Bazı kesimlerce yeniden meşrulaştırılmaya çalışılan bu sloganın, hala anayasal olarak yasak olduğunu vurguladı.

Bazı Hırvatlar için, özellikle Başbakan Andrej Plenković’in de aralarında bulunduğu kişiler, bu sloganın artık II. Dünya Savaşı’ndaki faşist rejimden bağımsız olarak, bağımsızlık mücadelesinin bir ifadesi olarak görüldüğünü düşünüyor. Plenković, bu ifadenin “çifte bir anlama sahip olduğunu”, Ustaşa rejimi mağdurları için olumsuz, son savaşta Hırvat gazileri içinse olumlu çağrışımları olduğunu belirtti.

Diğerleri içinse bu durum, ülkedeki sağa kayışı tehlikeli bir işaret olarak değerlendiriyor. Bu endişenin altı, Başbakan Plenković’in geçen yıl iktidarda kalabilmek için bir milliyetçi partisiyle koalisyon oluşturmasından bu yana daha da derinleşti. Tüm tartışma, Hırvatistan’ın 20. yüzyıl tarihini nasıl algıladığı etrafında döneiyor.

Ustaşa rejimi, yüz binlerce Sırp, Yahudi ve Romanın yanı sıra, anti-faşist Hırvat gerillaların da sürgün edilmesi ve öldürülmesiyle sorumluydu. Eski Yugoslavya döneminde bu rejime ait sembollerin kullanımı yasaklanmıştı.

Ancak komünizmin çöküşü sonrasında durum değişti. Hırvatistan’ın kanlı bağımsızlık savaşı sırasında, HOS adı verilen paramiliter grup “Za dom, spremni!” sloganını benimsedi ve Ustaşa sembolleri yavaş yavaş kamusal alana geri dönmeye başladı. Bugün bu geri dönüşün en belirgin simgesi, 58 yaşındaki Thompson. Mahkeme yasaklarıyla mücadele ederek başladığı süreçte, Hırvatistan’ın büyük bir popüler kültür figürü haline gelmiş durumda.

2018 yılında Hırvat milli futbol takımı Dünya Kupası’nda ikinci olunca, oyuncular Zagreb’in ana meydanında düzenlenen kutlamada Thompson’ı sahneye davet etti. Ancak konser yetkililer tarafından erken bir şekilde sonlandırıldı ve Thompson tartışmalı sloganı kullanamadan sahneden indirildi.

2020 yılında, mahkeme bu şarkının tamamının söylenebileceğine karar verdi; çünkü ilgili sloganın bağımsızlık savaşında olumlu bir anlama sahip olduğu öne sürüldü. Aynı yıl Anayasa Mahkemesi ise bu sloganın Hırvatistan’ın faşist rejimiyle bağlantılı olduğunu ve anayasaya aykırı olduğuna hükmetti.

Graz Üniversitesi’nden Florian Bieber, Ustaşa sembollerinin kamusal alanda bu şekilde sızmasının “faşist sembollerin normalleşmesine” yol açtığını belirtiyor. Bieber, “Thompson konserine giden birçok kişi, faşizmin anlamını bile anlamıyor,” dedi.

Bu slogan, futbol tribünlerinde uzun süredir varlığını sürdürüyor. Geçtiğimiz hafta sonu Split’teki bir maçta, yerel takım Hajduk’un bazı taraftarları “Za dom, spremni!” ve “Ajmo Ustaše” (Haydi Ustaşalar) şeklinde tezahürat yaptı. Kulüp, geçmişte bu tür söylemler nedeniyle birçok kez ceza almıştı.

Bu söylemler, siyasete de daha açık şekilde sızmaya başladı. Savunma Bakanı Ivan Anušić’in yanı sıra, Meclis Başkanı Gordan Jandroković de Zagreb’de düzenlenen Thompson konserine katıldı. Başbakan Andrej Plenković, konserden önce şarkıcıyla sohbet ederken görüntülendi. Temmuz ayının ilerleyen günlerinde, iki milletvekili meclis kürsüsünde Nazi dönemine ait sloganı kullandı.

Anušić, Thompson’ı Hristiyan demokrat değerleri savunduğu için övdü ve konserin “vatanlarını, kahramanlarını ve Vatan Savaşı’nı anlatan şarkılar söyleyen gençleri bir araya getirdiğini” söyledi. Şarkıcının Hırvatistan’ın hayatta kalmak için mücadele verdiği “en zorlu anları” yeniden hatırlattığını vurguladı.

Osijek’ten 58 yaşındaki acil servis doktoru Dragan Malosevac, bu durumu kuşaklar arası bir mesele olarak değerlendiriyor. İki yetişkin oğlu ile konsere giden Malosevac, Ustaşa rejimini “korkunç” olarak tanımladı ve “Bugünün gençleri ne Ustaşa’yı ne de partizanları pek bilmiyor” yorumunu yaptı. “Onlar için bu, çoktan geçmişte kalmış bir tarih,” diye ekledi.

Kaynak: Gazete Oksijen

Hırvatistan’da Faşizm Sembollerine Dönüşüm Yaşanıyor!
0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Turizm Gündemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin