




Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde devam eden restorasyon çalışmaları çerçevesinde, yapının yer altındaki tarihi tünel ve mekanlarında temizlik, kazı, belgeleme ve güçlendirme işlemlerine hız kesmeden devam ediyor. 420 metre uzunluğundaki tünel hattının temizliği gerçekleştirilirken, yer altındaki tarihi su altyapısının yanı sıra farklı dönemlere ait yapı kalıntılarına yönelik incelemeler de sürmekte. Ayasofya Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
‘BURANIN BİR AYASOFYA’NIN YA DA ROMA DÖNEMİNDEKİ ALTYAPILARINDAN BİRİ OLDUĞUNU SÖYLEYEBİLİYORUZ’
Prof. Dr. Ahmet Güleç, “Altyapı olarak hipoje, mezar yapısı, Ayasofya’nın kuzeydoğu köşesinde bulunan yapı; buranın temizliği yaklaşık iki yıl önce başladı. İlk etap tamamlandı, geçen yıl ikinci etap çalışmalarına geçildi ve bu süreç halen devam ediyor. Alanın toprak dolu olduğu görülüyor; üst kısmı yıkık durumdaydı. Bu nedenle topraklar boşaltıldı, mekanlar açığa çıkarıldı ve bu işlem devam ediyor. Şu anda 6 mekan ve 9 tünelimiz mevcut. Tünellere ve mekanların bazılarına baktığımızda, kesin olmamakla birlikte Roma dönemine ait olduğunu düşündüğümüz kalıntılarla karşılaşıyoruz. Şu an iki numaralı tüneldeyiz, en son açılan tünel. Burada yaptığımız analizlerle buranın tarihi hakkında daha fazla bilgi edineceğiz” şeklinde konuştu.
‘HALEN AYASOFYA’NIN ALTINDAN GELEN SUYUMUZ VAR’
Güleç, “Ulaştığımız nokta Yerebatan Sarnıcı’na giden kısım. Sınırlarımızda durduk ve kuzey yönünde ilerleyen, ardından batıya dönen bir tünelimiz var. Bu alanları şu anda biliyoruz. Yerebatan Sarnıcı’nın içinde ayrıca At Meydanı’na doğru giden bir tünel olduğu bilgisini edindik. İlk açtığımız tünel ise Ayasofya’ya en yakın olan tünel; bu tünel doğrudan Yerebatan Sarnıcı’na yönleniyor. İçindeki birikintileri boşalttıktan sonra tüneli takip ettik. Burada yaklaşık yüzde üç eğimi olan bir tünel mevcut ve halen Ayasofya’nın altından su akmakta. Bu su, tünel vasıtasıyla Yerebatan Sarnıcı’na doğru devam ediyor; muhtemelen buradan çıkan bir kaynak ya da Bozdoğan Kemeri’nden gelen su olabilir” ifadelerini kullandı.
‘3 BİN TONA YAKIN TOPRAK ÇIKTI’
Prof. Dr. Güleç, “Toplamda 3 bin tona yakın toprak çıkarıldı. Metreküp olarak, bin metreküpün üstünde bir miktar. Bu miktarı yoğunluğuyla çarptığımızda yaklaşık 3 bin ton atık elde edildi. Yıllar içinde biriken çamur ve yukarıdan atılan molozlar buraya dolmuştu. Üst kısım yeni onarıldı. Bu alanlarda kırılarak içerisi doldurulmuş ve düzleştirilmiş. Biz bu işlemleri gerçekleştirdikten sonra mekanlar açığa çıktı. Buranın ziyaretçilere açılması için daha birçok çalışmanın yapılması gerekiyor. Ancak henüz bu konuda kesin bir karar alınmış değil. Bakanımız da bu durumu istiyor, bizler de istiyoruz ama burada gezdireceğimiz ziyaretçilerin sağlığı ve güvenliği önemli. Bu konudaki çalışmalarımız sürüyor; ulaştığımız bir tünel, yaptığımız analizler sonucunda Roma dönemine ait olduğu düşünülüyor” dedi.




