Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eşel mobil sisteminin devreye alınmaması durumunda enflasyonun çok daha yüksek seviyelere ulaşacağını ifade etti. Şimşek, “İlk iki ayda bu sistemin bize maliyeti 90 milyar lira, yani yaklaşık 2 milyar dolar. Eğer yıl boyunca benzer bir durum devam ederse, etki yaklaşık 600 milyar lira civarında olacak. Bugünkü fiyatlarla bu, 13-14 milyar dolara denk geliyor.” şeklinde konuştu. Şimşek, TRT Haber’de katıldığı canlı yayında çeşitli konulara ilişkin soruları yanıtladı.
Küresel ekonomide yaşanan büyük enerji şokunun etkilerine dikkat çeken Şimşek, Türkiye’nin enerji arzı açısından bir sorununun bulunmadığını belirtti.
“Ayrı bir gezegende değiliz”
Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığının oldukça düşük olduğunu vurgulayan Şimşek, “Petrol fiyatlarındaki artış, dış dengede ek bir açığa yol açacak. Bu durumun enflasyonist etkisi de var. Tüm bunlar gerçek. Biz ayrı bir gezegende yaşamıyoruz; dünyada büyük bir arz şoku var ve bu Türkiye’yi de etkileyecek.” dedi. Akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemini devreye alarak, “Akaryakıt ürünlerinde maktu ÖTV’miz var. Eşel mobil sistemi sayesinde ÖTV’den feragat ederek, vatandaşlara bu şokun etkisini sınırladık.” ifadesini kullandı. Şimşek, “Eşel mobil olmasaydı, bugün 90 lira olması gereken bir litre mazotun fiyatı şu anda 73 liranın altında. Benzinin litre fiyatı da eşel mobil olmasaydı yaklaşık 79 lira olacaktı, şu anda ise yaklaşık 65 lira.” değerlendirmesinde bulundu.
“Eşel mobille enflasyondaki artışı sınırlamış olduk”
Şimşek, vatandaşların alım gücünü korumayı hedeflediklerinin altını çizerek, büyük küresel şoklara rağmen bütçede bir alan bulunduğunu ve bu şokun etkisini sınırlamak istediklerini açıkladı.
Enflasyondaki geçici yükselişin farkında olduklarını belirten Şimşek, “Eşel mobil sistemini devreye almasaydık, enflasyondaki artış çok daha dramatik olacaktı. Şu andaki yansıma, üçte bir oranında bile değil.” şeklinde konuştu. Eşel mobil uygulamasının iş dünyasının rekabet gücünü artırdığını vurgulayan Şimşek, bu fedakarlığın, vatandaşların alım gücünü ve ülkenin rekabet gücünü önemli ölçüde korumak amacıyla yapıldığını belirtti.
“İlk iki ayda bize maliyeti 90 milyar lira”
Şimşek, eşel mobil uygulamasının bütçeye etkisini de değerlendirdi. “İlk iki aylık maliyetimiz 90 milyar lira. Bu ciddi bir rakam, yaklaşık 2 milyar dolar. Eğer benzer bir durum yıl boyunca devam ederse, etki yaklaşık 600 milyar lira civarında olacak.” dedi. Bütçede disiplin sağlanmadığı takdirde bu uygulamayı hayata geçirmenin mümkün olmayacağını vurguladı.
“İmalat sanayisinde, hizmetlerde uzun bir süredir önemli bir üs olduk”
Türkiye’nin güçlü bir savunma sanayisine sahip olduğunu belirten Şimşek, bunun ülkenin istikrarına katkı sağladığını ifade etti. Ayrıca, Türkiye’nin uzun süredir imalat sanayisi ve hizmet sektöründe önemli bir merkez haline geldiğini kaydetti. Meclise sunulan teklifin, ihracatı ve doğrudan yatırımları teşvik etmeyi amaçladığını belirtti.
Finansmanın kalitesinin artırılması gerektiğine dikkat çeken Şimşek, İstanbul Finans Merkezi’nin bu konuda önemli bir rol oynadığını söyledi.
“Uzun vadede Türkiye’yi önemli bir ticaret merkezi yapar”
Düzenlemenin transit ticaret konusunu da kapsadığını belirten Şimşek, “İstanbul Finans Merkezi’nde transit ticaret yapan firmalara yüzde 100 kurumlar vergisi muafiyeti sağlanacak.” dedi. Bu teşviklerin orta ve uzun vadede Türkiye’yi önemli bir ticaret merkezi haline getireceğini belirtti.
“Amacımız, ihracata dayalı imalat sanayi yatırımlarını çekmek”
Şimşek, bu düzenlemenin ihracat ve imalat sanayisini teşvik ettiğini vurguladı. Genel kurumlar vergisi oranının yüzde 25 olduğunu hatırlatan Şimşek, bunu imalatçı ihracatçılar için yüzde 9’a, diğer ihracatçılar için yüzde 14’e indirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Öte yandan, nitelikli hizmet merkezlerinin Türkiye’ye çekilmesini teşvik etmek için büyük teknoloji firmalarıyla iletişim halinde olduklarını belirtti.
Şimşek, “Hizmet merkezlerini Türkiye’ye taşıyan firmalara İstanbul Finans Merkezi’nde 20 yıl süreyle kurumlar vergisini sıfırlıyoruz.” diye ekledi.
“Düzenleme, geçmiştekilerden farkı olacak”
Yurt dışından sermaye çekmek için yeni düzenlemeler yapılacağını belirten Şimşek, “Yurt dışından elde edilen gelirlerin Türkiye’ye getirilmesi durumunda 20 yıl süreyle vergi muafiyeti sağlanacak.” ifadelerini kullandı.
Geçmişte yapılan varlık barışının ardından mevcut düzenlemelerin farklı olacağını vurgulayan Şimşek, yeni düzenlemelerin yüce Meclis’in takdirine bırakılacağını belirtti.
Şimşek, vergi muafiyetinden yararlanmak için yurt dışından getirilen sermayenin sistemde bir süre tutulmasını şart koşacaklarını açıkladı.
“Af niteliğinde olmayacak”
Vergi borçlarının yapılandırılmasına ilişkin Meclisten yetki talebinde bulunan Şimşek, bu konuda esnaflara ve KOBİ’lere yönelik kolaylıklar sağlanacağını ifade etti. “Şu anda 36 aya kadar vade yapılabiliyor, bunu uzatmak için yetki istiyoruz.” dedi.
Hayat pahalılığıyla mücadele konusunun en büyük öncelikleri olduğunu söyleyen Şimşek, enflasyonla mücadelede kararlılık vurgusu yaptı. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyona etkisini azaltmak için yaz aylarında yeni bir değerlendirme yapılacağına işaret etti.
Eşel mobil sistemi
Akaryakıt fiyatlarındaki artışı kontrol altına almak amacıyla eşel mobil sistemi 5 Mart’ta devreye alındı. Bu sistem, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişimlerden kaynaklanan artışların akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı olarak yansımasını sağlamak amacıyla uygulandı.
Uzun süre uygulanmıştı
Türkiye’de uzun bir süre kullanılan eşel mobil sistemi, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki aşırı hareketlilik nedeniyle kaldırılmıştı. Ancak 2026’nın ilk aylarında yaşanan jeopolitik gelişmeler, bu sistemin yeniden devreye alınmasına neden oldu.
Kaynak: AA




