Antalya’daki örtü altı ve narenciye bahçelerinin yaygın olduğu sahil ilçelerinde deniz suyunun tatlı su kaynaklarına karışmaya başladığı tespit edildi. Prof. Dr. Karadirek, “İklim değişikliği, hızla artan nüfus ve kentleşme, tarımsal ve sanayi faaliyetleri için yer altı suyu üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Özellikle kıyı akiferlerinin bulunduğu Antalya gibi şehirlerde, deniz suyunun yer altı suyuna girişi söz konusu. Bu durum, dünyada da görülebilir. Antalya, Mersin, Muğla ve İzmir gibi kıyıya komşu bölgelerde bu sorun maalesef yaşanıyor” şeklinde konuştu.
Tuzlu su girişiminin, yer altı suyunun aşırı çekilmesiyle ilişkilendirildiğini belirten Prof. Dr. Karadirek, “İklim değişikliği ile birlikte deniz seviyesinin artması, doğal dengeyi bulmak amacıyla tuzlu suyun yer altı suyuna girmesine neden oluyor. Bu durum, tarımsal ürünlerin veriminin düşmesine yol açar. Tuzlu su çekilmeye başlar, ayrıca içme ve kullanma suyu kaynaklarında da tuzlu su kaynağına dönüşme riski oluşur. Zamanla tarımsal faaliyetlerin sürdürülemez hale gelmesi ve toprak tuzluluğunun artması kaçınılmazdır. Bu da ekosistemin yok olmasına neden olur” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Karadirek, bu sorunun özellikle Antalya gibi tarım ve turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu yerlerde belirgin hale geldiğine dikkat çekti. “Bu bölgelerde, hem tarımsal hem turizm ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yer altı suyu üzerinde büyük bir baskı oluşuyor. Gazipaşa’dan Kaş’a kadar olan bölgelerde bu durumu gözlemlemek mümkün. Tarım ve turizm faaliyetleri insan eliyle oluşturulan bir sorun. Ayrıca su potansiyeline uygun bir planlama yapmamamız ve kaçak kuyular gibi nedenlerle aşırı su çekimi söz konusu. Planlı bir yaklaşım ile tarım ve turizmin etkisi azaltılabilir” dedi.
Deniz suyunun tatlı su kaynaklarına karışımının son yıllarda arttığını ifade eden Prof. Dr. Karadirek, “Yağmur ve kar yağışlarının azalması, yer altı sularının beslenmesindeki sorunlar ve nüfus hareketliliği, yer altı suyundan çekim oranını artırdı. Geçtiğimiz yıllarda bu konu daha fazla gündeme geldi. Dünyanın birçok yerinde bu durum daha önceleri görülmüş olsa da Türkiye’nin bazı bölgelerinde deniz suyu girişimi tatlı suda belirgin hale gelmeye başladı” diye konuştu.
Prof. Dr. Karadirek, yer altı suyunda tuzlanma artarsa, bu kaynakların terk edilmeye zorlanacağını belirtti. “Elde edilen suyu arıtarak kullanmak zorunda kalacağız. Bu durumda denizden alınan su üzerinde tuzsuzlaştırma işlemi uygulamak gerekir. Aksi takdirde ekosistem alarm vermeye başlar ve buradaki sistemin ölmesi söz konusu olur. Bu durumu önlemek için yapısal çözümler almak şart” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Karadirek, tuzlu su karışımının tarım ve ekosistemi yok etme tehlikesine dikkat çekerek, “Yer altı suyunu almaya devam ederseniz, bu durumda tuzlu su girişimi olan bölgelerde, sürecin 5 yıl içinde tamamlanabileceğini öngörüyorum. Çünkü suyu daha fazla çekmeye başladığınızda, tuzlu su girişi de artar” şeklinde konuştu.
Su yönetimi konusunda bütünleşik bir planlama yapılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Karadirek, suyun dikkatli kullanılması ve israf edilmemesi gerektiğini belirtti. Türkiye’de suyun akarsu havzaları bazında yönetildiğini ifade eden Prof. Dr. Karadirek, “25 akarsu havzası var. Bu havzalardaki su potansiyeline göre tarım, turizm ve endüstri faaliyetleri planlanmalı. Aksi takdirde, her çözüm geçici olur ve gelecekteki nesiller için su kaynakları miras kalmayabilir” dedi.
Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Erkan, iklim krizinin etkilerinin yer altı su kaynakları seviyelerinde ciddi değişikliklere yol açtığını söyledi. Bu değişikliklerin, yer altı sularında EC, pH gibi birçok parametrede dalgalanmalara neden olabileceğini belirten Prof. Dr. Erkan, “Bitkisel üretim kalitesinde ve verimde olumsuz etkiler yaratabilir. Bu nedenle üreticilerin, su testleri yaptırarak gerekli önlemleri alması önemlidir” ifadelerini kullandı.
Demre’nin, biber üretiminde Türkiye’nin en büyük üçüncü üretici olduğunu belirten Prof. Dr. Erkan, “Bu bölgedeki olumsuzluklar, iç piyasa ve ihracatta sorunlara yol açabilir. Üretimdeki azalma, arz talep dengesinin bozulmasına ve biber fiyatlarının artmasına neden olabilir. Kapya biber, ihracat açısından bu bölgenin önemini artırıyor” şeklinde konuştu. (DHA)




