UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan Harput Mahallesi, 4 bin 500 yıllık kesintisiz yerleşim izleriyle dolu Harput Kalesi’ni barındırıyor. Geçtiğimiz yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Geleceğe Miras Projesi’ne dahil edilen kale, ikinci kapısının batısında ortaya çıkarılan gizli geçidin kazı ve restorasyonu ile dikkat çekti. Yaklaşık 22 basamaktan oluşan merdivenle inilen, 15 metre uzunluğunda ve 2 metre çapında olan bu gizli geçit, Roma Dönemi mimarisinin karakteristik özelliklerini taşıyor.
‘ROMA DÖNEMİ’NE AİT ORİJİNAL TUĞLALARLA YAPILDI’
Gizli geçidin konservasyon çalışmalarını tamamladıklarını belirten Prof. Dr. İsmail Aytaç, kalede toplamda 4 gizli geçidin tespit edildiğini kaydetti. Aytaç, “Gizli geçitler, kalelerin kuşatılması durumunda içeridekilere su, gıda ve silah temin etmek amacıyla inşa edilir. Şu an bulunduğumuz yer, Roma Dönemi’nin orijinal tuğlaları ve harcıyla yapılmış. Bazı alanlarda çökmeler yaşandığı için bu bölgeyi güçlendirdik ve şu anda kısmen ziyarete açılmış durumda. Aydınlatma çalışmalarını da gerçekleştirdik. Kalenin diğer alanlarında ise Kızlar Burcu ve hamamdan kaleye giren geçitler bulunuyor. Ayrıca doğu kısmındaki Meryem Ana Kilisesi’nden Harput Kalesi’ne çıkan başka bir gizli geçit daha mevcut. Kazılar devam ettikçe gizli geçit sayısının artabileceğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
‘ÜST ÜSTE 3 TANDIR SİSTEMİ GÜN YÜZÜNE ÇIKTI’
Prof. Dr. İsmail Aytaç, alandaki çalışmaların tamamlandığını vurguladı. “Gizli geçidin kazısı zamanında büyük oranda tamamlanmıştı, fakat eksiklikler mevcuttu. Bu eksiklikleri giderdikten sonra üst kısımdaki kesitlerden tandır sistemleriyle karşılaştık. En üstten aşağıya indikçe, üst üste 3 tane tandır sistemi ortaya çıktı. Bu durum, gizli geçidin yapıldığı 1. yüzyıl Roma Dönemi’nden bu yana bu alanın sürekli bir atölye üretim merkezi olarak kullanıldığını gösteriyor. Hemen yanlarında küllükler de bulundu. Gizli geçit ve üst kısımdaki tandırlar ile atölyeler tamamen ziyaretçilere açılmış durumda. Bunun yanı sıra, 52 basamaklı su sarnıcımız ve demirci atölyeleri de var. 2025 yılı sonuna kadar kazı, restorasyon ve konservasyon çalışmaları tamamlanarak ziyaretçilere açılacak. Bahar sezonunun ardından, gezi alanlarında bilgilendirme levhaları ile daha iyi bir ziyaret deneyimi sunmayı planlıyoruz” diye belirtti.
Tekin YALÇINKAYA/ELAZIĞ, (DHA)-
GÜNCELLENME




