

Yaklaşık üç hafta önce Bianca Adler, sosyal medya platformlarında bir video yayınladı. Dağcılık kıyafetleriyle göründüğü videoda, solgun yüzü ve dudaklarındaki çatlaklarla birlikte ekrana bakıyordu. Nefes almakta güçlük çektiği için videonun altına yaşadığı durumu anlatan bir yazı eklemek zorunda kaldı. Videonun açıklamasında ise “Birçok nedenden dolayı çok kötü hissediyorum.” ifadelerine yer verdi. Adler, Everest Dağı’na tırmanmaya çalışan birçok kişiden biriydi.
“Everest Ana Kampı’ndaydım ve kendimi korkunç hissediyorum. Boynum, boğazım, ciğerlerim çok ağrıyor. Nefesim tükeniyor. Dün 8000 metreydim.”
Adler’in yaşadıkları ne yazık ki bir istisna değil. 2025 baharında, Everest’te zirveye ulaşmaya çalışan yaklaşık 850 kişi vardı; bu tırmanış sırasında üst kesimde üç, toplamda beş kişi hayatını kaybetti. Hava penceresi daralınca Camp 3’ten halatla yapılan helikopter tahliyeleri bazı hayatları kurtardı, ancak bu bölge helikopterle bile erişilemeyecek bir basınca sahip ve bu nedenle Everest Dağı’nda yaşamını yitiren yüzlerce kişinin cesetleri hâlâ dağda kalıyor.
Adler’ın videoları, hem Instagram hem de TikTok’ta Everest Dağı’na tırmanış ve bununla bağlantılı turizm konularında tartışmaları artırdı. Kullanıcılar, bu tırmanışlar için harcanan bütçeleri ve Sherpa olarak bilinen yerel halkın bu turizmden dolayı yaşadığı zorlukları paylaşmaya ve tartışmaya başladı.
1953’te Hillary ve Tenzing’in zirveye ulaşmasının ardından ticarî tırmanışlar, özellikle 1990’lardan itibaren büyük bir artış gösterdi ve hâlâ popülerliğini sürdürüyor. Günümüzde bir Everest tırmanış paketi yaklaşık 45-75 bin dolar arasında değişiyor. Lüks hizmetlerin eklenmesiyle bu ücret 200 bin doları da aşabiliyor. Ücretler; rota, rehberlik seviyesi, hizmet kapsamı, kamp düzeni ve konaklama süresine göre farklılık gösteriyor.
‘Death zone’ gerçeği: Yaşarsınız ama beden çözülür
Everest’te en çok tartışılan konulardan biri, 8 bin metreden itibaren başlayan “ölüm bölgesi”dir. Bu bölge adı boşuna değil; ölümlerin büyük bir kısmı burada gerçekleşiyor, çünkü insan bedeni bu irtifada sürdürülebilir olmaktan çıkıyor.
Oksijen seviyeleri deniz seviyesinin yaklaşık üçte birine düşerken, beyin ve akciğerler zorlanıyor, kaslar hızla tükeniyor ve karar verme yetisi bulanıklaşıyor. En basit eylemler bile zorluk çıkarıyor; bir ipi çekmek veya montun fermuarını açmak bile işkence haline geliyor.
Üstelik, -30°C’ye kadar düşen sıcaklıklar, ani fırtınalar ve sert rüzgarlar eklendiğinde, “iyi hazırlanmış olmak” tek başına yeterli olmuyor.
Bu yükseklikte helikopterlerin güvenle çalışamadığı için kurtarma operasyonları neredeyse imkânsız hale geliyor. Uzmanlar, 16-20 saat kuralını hatırlatıyor; çünkü bu bölgede kalış süresi ne kadar azalırsa ölüm riski o kadar azalıyor.
@grace.mitscherlich #deathzone #mounteverest #mountainclimbing #scaryplaces #horror ♬ Horror and creepy music box(1556498) – Noru
Himalaya Veri Tabanı’na göre 1922’den bu yana Everest Dağı’nda en az 322 ölüm kaydedildi. Dağcı topluluğunun sıkça atıfta bulunduğu verilere göre, dağda 200’den fazla cansız beden hâlâ yerinde. Yüksek irtifada kurtarma veya indirme operasyonları çoğu zaman mümkün olmadığından durum böyle.
Kağıt üzerinde ölüm oranı %1 civarında görünse de Everest’te hata payı yoktur: Bir fırtına veya küçük bir aksaklık, bu “düşük” yüzdeleri aniden anlamsız kılabiliyor.
Peki insanlar neden ölüyor?
Climbing Kilimanjaro
Grafik, Everest’te ölümlerin hem aşamalara hem de nedenlere göre dağılımını gözler önüne seriyor: Zirve denemesi sırasında çıkışta 20, inişte 90 ölüm kaydedilirken; sefer tahliyesinde 11, rota hazırlığında 120, ana kampta 36 ve ana kampa gidişte 6 kayıp yaşanıyor.
Bu ölümlerin nedenlerine baktığımızda, istatistikler en yaygın nedenleri çığ, düşme, hipotermi, akut dağ hastalığı (HACE/HAPE dahil) ve yorgunluk olarak özetliyor.




