Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz, yüksek yoğun sezonun sona ermesiyle birlikte 2024 yılında dünya genelinde rekorları kıran 2019 verilerine ulaşan turist sayısının, 2025’te 1,5 milyarın üzerine çıkmasının öngörüldüğünü aktardı. 2025 yaz sezonu sonu itibarıyla turizm ülkelerinin çoğunda gözle görülür bir artış yaşanacağını kaydeden Yavuz, klasik destinasyonların yanı sıra Yunanistan, Fas, Brezilya, Şili, Meksika, Japonya, Güney Kore, Malta ve Mısır gibi ülkelerin de pandemi öncesine göre ciddi artışlar gösterdiğini vurguladı. Tek dikkat çeken düşüşün ise ABD’de yaşandığını söyleyen Yavuz, “Trump yönetimine tepkili olan Kanadalılar, Amerika’ya seyahat kısıtlaması uyguladı. Türkiye’nin ise, yılı geçen yıla göre pek değişmeden kapatmaya hazırlandığını” belirtti.
Yavuz, bu yıl dünyanın her yerinde tatil yapan turistler arasında en sık dile getirilen konunun pahalılık olduğunu ifade ederek, “Tatilde her şeyin maliyeti önemli ölçüde yükseldi. Havalimanında yediği kruvasandan başlayarak, uçuş ücretine, otel konaklama bedelinden transfer ücretlerine kadar her şey tatilcilerin cebini etkiliyor. Yine, yediği dondurmadır, alışverişidir, şezlong kiralama ücretleridir… Her kalemde ciddi fiyat artışları yaşandı. Bu durum, böylelikle tüm tatil ülkelerinde geçerlilik kazandı. Turistler, bu fiyat artışını ya doğrudan ya da dolaylı şekilde deneyimledi; doğrudan artışlar etiketler üzerindeyken, dolaylı artışlar konaklama vergileri, giriş ücretleri ve benzeri kalemlerde görüldü” dedi.
‘TATİLİN EN PAHALI OLDUĞU YILDA REKOR KIRILIYOR’
Her yandan fiyat artışlarının yaşandığını vurgulayan Yavuz, “2025 yılı, 1950’lerden bu yana kitle turizminin tarihindeki en pahalı yıl olarak kayıtlara geçiyor. Uçak biletlerinden konaklamaya, yeme içmeden gezme masraflarına kadar her alanda fiyatlar yükseldi. Bu artışların temel nedenleri arasında artan talep ve maliyetler bulunuyor. Talep arttıkça fiyatlar da yükseldi. İnsanlar tatil yaptıkça bunun maliyeti de sürekli olarak arttı. İlginç bir şekilde, tatilin en pahalı olduğu yıl, turist sayısında rekor kırılmakta” şeklinde konuştu.
‘TALEP DÜŞERSE TURİZM KABUK DEĞİŞTİRİR’
Artan talebin fiyatları yukarı çektiğini ve devam etmenin sürdürülebilir olmadığını belirten Yavuz, “Talep bir düşerse, turizm sektörü hemen değişime uğrar ve her şeyi mevcut fiyatların yarısına sunmaya başlarlar. Artıştaki diğer bir faktör de artan maliyetlerdir. Fiyatlar her gün değişebildiği için sağlıklı bir bütçeleme yapmak zorlaşıyor. Sahil kenarında yemek yiyen bir aile düşünün; yemeğin masasına kadar hiçbir şeyin fiyatı artmıyor. Dolayısıyla, bu durum masanın da maliyetini etkiliyor” dedi.
Turistlerin tatilden vazgeçmemek için alternatif çözümler geliştirdiğini ifade eden Yavuz, “Destinasyonlar gözden geçirildi ve bütçeye göre seçim yapılmaya başlandı. Konaklama süreleri kısaldı, çok gerekiyorsa birkaç gün tatilden feragat edildi. Ekstra harcamalar kesildi; tur, SPA, araba kiralama ve alışveriş gibi aktivitelerden uzak duruldu. Ekonomik tatil yapmanın yolları arandı. Türkiye’deki turistler ‘her şey dahil’ konseptine sıkı sıkıya sarıldılar. Şu an ise böyle bir sezonu geride bırakma aşamasındayız. 2025, hem tatilciler hem turizmciler hem de destinasyonlar için zorlu bir yıl olacak. 2026 yılına hazırlıklı olmak önemli” ifadelerini kullandı.
ÜLKELERE GÖRE FİYATLARDAKİ DEĞİŞİM
Recep Yavuz, İspanya, Yunanistan, İtalya, Fransa, Türkiye ve Portekiz’deki fiyat artışlarına örnekler verdi:
“Yunan halkı, artan fiyatlar sebebiyle kendi adalarında tatil yapamaz hale geldi. Bir haftalık ada tatilinin maliyeti 3.500 avro civarında. Aylık gelirleri 1.000-2.000 avro arasında değişiyor ki, bu nedenle tatil onlar için hayal oldu. Burada dikkat çeken noktalar arasında konaklama vergilerinin artışı yer alıyor. Beş yıldızlı otellerde bir odanın gece başı konaklama vergisi 10 avroya çıktı. Müze ve ören yerleri giriş ücretleri ise %66’lık bir artış gösterdi. Atina Akropolü’nün bileti 30 avroya yükseldi. Bazı adalara cruise gemileriyle gelmek isteyenler, 20 avro kişi başı ücret ödemekte. Yunanistan’da şezlong ve şemsiye fiyatları 50 avrodan başlayarak 300 avroya kadar çıkmakta. İşte bu sebeple bu yıl Yunan halkının %46’sı tatil yapmadı; tatil yapamayan 5 milyon Yunanlıdan doğan açığı büyük ölçüde Türk turistler kapattı.”
“İspanya’da, 2025’te 100 milyon turistle yeni bir rekor bekleniyor, ancak son 3 yılda otel fiyatları %23 arttı. Ortalama geceleme maliyeti 136 avroya ulaştı. İspanyol halkı, ‘Turist git’ diyor, fakat buna rağmen ülkeye gelen turist sayısı artıyor. Kiralık ev fiyatları ise %20 artmış durumda. Restoranlarda fiyat artışları sınırlı kaldı (yüzde 5-8). En büyük artış vergilerde gözlemlendi. Örneğin, Barcelona’daki lüks otellerde geceleme vergisi 7 avroya kadar çıkmışken, Mayorka, İbiza ve Menorca’da bu rakam 6 avro civarında. Ayrıca, Katalonya’da eko vergi gibi yeni vergilerin uygulanması gündeme geldi. Meşhur La Sagrada Familia’ya giriş ücreti 26 avro, Elhamra Sarayı’na ise 22 avro oldu.”
“İtalya, fiyatların en sert şekilde yükseldiği ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Uçak bileti fiyatları 2019’a göre iç hatlarda %81, Avrupa uçuşlarında %61, feribot ücretleri %13, tren fiyatları ise %11 artış gösterdi. Kiralık araçlarla beraber benzin fiyatları da %8 artmakta. Otellerde fiyat artışı %40, kiralık evlerde ise %22’yi bulmakta. Ören yerlerindeki fiyatlar %20, plaj girişleri %32 oranında arttı. Bununla birlikte, şehir vergileri de tatil masraflarına eklenince, Venedik’teki geceleme vergisi 25 avroya ulaşmakta. Şehre giriş ücreti ise 3-10 avro arasında değişmekte. Almanyalı turistlerin tercih ettiği Gardasee kıyısındaki esnaf, “Almanların artık Mercedeslerle değil, otobüsle geldiğini ve pizzayı paylaşarak yediğini” belirtiyor.
REKOR FİYATLAR
“2025 yazında Paris’te otel fiyatları 2019’a kıyasla %30 artış gösterecek. Yüksek sezon boyunca ortalama geceleme fiyatı 220 avro civarında olacak. Louvre Müzesi’ne giriş ücreti 22 avro, Versailles Sarayı 23 avro, Eyfel Kulesi 35 avro ile rekor düzeye ulaşmakta. Nice ve Cannes sahillerinde plaj giriş ücretleri ise 50-100 avro arasında değişmekte. Şezlong kiralama fiyatları 120 avrolara kadar çıkıyor. Fransa’nın birçok şehrinde 2-8 avro arasında şehir vergisi bulunmakta ve Paris’te bir kahve fiyatı 6-7 avro olarak karşımıza çıkıyor. 100 milyon turistle dünyanın en çok turist çeken ülkesi olan Fransa, fiyat artışlarını en yoğun şekilde hisseden ülkelerden biridir.”
“Son yılların popüler turistik destinasyonu olan Portekiz’de de 2025’teki fiyat artışları diğer ülkelerle paralel bir seyir izliyor. Lizbon ve Porto’daki otel fiyatları son 3 yılda %25 oranında yükseldi ve sezon boyunca geceleme fiyatı 180 avro oldu. Algarve ve sahillerinde şezlong setleri 40-70 avro arasında değişiyor. Lizbon’da konaklama vergisi ise 6 avro olarak karşımıza çıkıyor. Belem Kulesi ve Jeronimos Manastırı gibi popüler ören yerlerinin giriş ücretleri 10-15 avrodan 20-25 avroya çıktı. Portekiz’de en fazla şikayet edilen konular arasında deniz ürünleri sunan restoranların yüksek fiyatları dikkat çekiyor.”
‘PAKET TATİL FİYATLARI ARTTI’
“Türkiye’deki tur operatörlerine göre 2025 yılı itibarıyla paket tatil fiyatları %10-30 arasında bir artış göstermiş durumda. Özellikle konaklama, restoran ve yan giderlerdeki artış %35 ile dikkat çekiyor. Türkiye’deki fiyat artışları, lokanta ve oteller grubunda yıllık %48, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise %41 oranında kaydedildi. Dünya ortalaması üzerinde gerçekleşen müze ve ören yerlerindeki yüksek fiyat artışları da kültür turizminde önemli bir darbe oluşturdu. Örneğin, Efes’in girişi 40 avro, Pamukkale 30 avro ve Topkapı Sarayı 50 avro oldu. Lüks tatil bölgelerindeki plaj fiyatları ise oldukça yüksekti. Türkiye ile ilgili en önemli eleştiri artık ‘uygun fiyat ve iyi hizmet’ algısı değil, ‘yüksek fiyat ve iyi hizmet’ olarak değerlendiriliyor. Türkiye bu durumla, rakiplerine karşı önemli rekabet avantajını kaybetmiş durumda. Bu yıl, talebin artışıyla birlikte fiyatlarda yükseliş yaşanırken, maliyetlerin de artmasıyla tatil bir lüks haline gelmiştir.”




