


Guardian gazetesinin Birleşik Krallık merkezli köşe yazarı Hester Underhill, “Türkiye’nin peri masalını andıran kuzeydoğusuna yol gezisi” başlıklı bir makale kaleme aldı. Underhill, yazısında Rize’nin dağlarla çevrili, yoğun ormanlar ve keskin virajlı yollarla dolu bir bölge olduğunu belirterek, “Ülkenin sahil tatil köylerinden çok uzak, keşfetmek için ideal bir yer” ifadesini kullandı.
Karadeniz bölgesindeki çay kültürünü detaylandıran Underhill, “Çay içme alışkanlığı neredeyse takıntı düzeyinde. Bu size tanıdık gelebilir, ancak Rize ile Birleşik Krallık arasındaki benzerlik sadece çay sevgisiyle sınırlı. Geri kalan her şey adeta bir masal diyarını andırıyor: sislerle örtülü dağlar, dik vadiler ve karanlık ormanlar.” şeklinde değerlendirdi.
Ancak böylesine etkileyici bir manzaraya rağmen, uluslararası turizmin bu bölgede pek gelişmediğine dikkat çeken yazar, “Karadeniz’in doğu kıyıları boyunca uzanan ve Gürcistan sınırına dayanan bu dağlık bölgeye ulaşmak tarih boyunca zordu. İstanbul’dan 19 saatlik otobüs yolculuğunun ardından, 2022’de açılan havalimanı ile bu süre iki saate indi.” ifadelerine yer verdi.
Fırtına Vadisi’ne yolculuk
Seyahatinin bir bölümünde Fırtına Vadisi’ne yöneldiklerini anlatan Underhill, “Yol boyunca bir yanda Karadeniz’in turkuaz suları diğer yanda ise çay tarlalarında çalışan işçiler bulunuyordu.” dedi. Bunun yanı sıra Rize’nin 1940’lardan bu yana Türkiye’nin çay üretim merkezi olması hakkında şöyle devam etti:
“Yaz aylarında yağmurlar çabuk çekiliyor, tepelerde ince sis bulutları kalıyor.
20 dakika sonra Fırtına Deresi’nin ağzına vardık. Adı ‘fırtınalı’ anlamına geliyor ve suları kayalara çarpa çarpa akıyor. Vadinin derinliklerine indikçe dere daha da hırçınlaşıyor, dik yamaçlar üzerimize kapanıyor.
Yarım saat sonra Çamlıhemşin’e ulaştık. Yüksek kayalıkların kıyısında yer alan bu küçük kasabada akşamüstü çayhaneler, fırınlar ve yöresel peynir dükkanları arasında dolaştık. Nehir kenarındaki bir lokantada tavuk şiş, domates soslu kuru fasulye ve taze ekmek yedik. Garson, ekmeğin ev yapımı olduğunu gururla belirtti.
Geceyi, 1900’lerin başında zengin bir ailenin Rusya’dan getirdiği servet ile inşa edilen Dudi Konağı’nda geçirdik. Bugün restore edilmiş 24 odalı bir pansiyon. Penceremizden derenin sesi ve kurbağa vıraklamalarıyla uykuya daldık.”
Kaçkar Dağları’na doğru
Seyahatinde Kaçkar Dağları’na da giden Underhill, şelaleler ve Osmanlı döneminden kalma taş köprüler hakkında bilgi verdi. İlk duraklarının, 14. yüzyılda Trabzon İmparatorluğu tarafından yapıldığı düşünülen Zil Kalesi olduğunu belirtti. Kale, yüzyıllar boyunca İpek Yolu’ndan geçen kervanları koruyan bir misyon üstlenmiştir.
Yol kenarındaki ormanlarda açan mor çiçekli ormangülleri (dağ gülü), bölgenin en ilginç ürünlerinden biri olan ‘deli bal’ı veriyor. İçeriğindeki doğal toksin nedeniyle halüsinasyon etkisi yaratan ve afrodizyak olarak bilinen bu bal, dünya genelinde en pahalı ballar arasında yer alıyor. Dik arazide tarım yapılamadığı için arıcılık bölgede oldukça yaygın hale gelmiştir.
Underhill, bölgenin kültürel zenginliğine de vurgu yaparak, “Bu yer, kökenleri Ermenistan’a dayanan ve 8. yüzyıldan bu yana Karadeniz’de yaşayan Hemşinlilerin vatanı. İzole yaşamları sayesinde kendi dillerini ve kültürlerini korumuşlar. En eski geleneklerinden biri, kovanları ayılardan korumak için ağaçların yüksek dallarına asılan ‘kara kovan’ arıcılığıdır.” ifadelerini kullandı.
Sisler içindeki yaylalar
Underhill’ın son durağı Elevit Yaylası oldu. “Yüksek plato üzerindeki köy yaz aylarında hayvan otlatmak için kullanılıyor. Erken mevsim dolayısıyla köy neredeyse tamamen boş; sis arasında beliren ahşap evler adeta hayalet gibi görünüyor.” şeklinde açıklamada bulundu.
“Akşamüstü Çamlıhemşin’e döndüğümüzde vadinin üzerine altın rengi bir gün batımı yayılıyor. Çay evinde tavla oynayan yerel halkla birlikte oturup, ince belli bardaklarda çay içiyoruz. Sohbetimiz ‘Güzel’ cevabıyla yanıtlanıyor. Burada yaşayanların memleketleriyle gurur duyması son derece anlaşılır. Rize hâlâ turistik paketlere girmemiş bir bölge; vahşi doğası ve kadim kültürleriyle keşfedilmeyi bekleyen bir masal diyarı.”
Kaynak: Gazete Oksijen



