


Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen çalışmalar, sadece bir restorasyon çalışmasından ibaret olmayıp, mühendislik, sanat ve bilimin entegre edildiği kapsamlı bir koruma seferberliğini temsil etmektedir. Bu süreç, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmekte olup, alanında uzman akademisyenlerden oluşan bir bilim kurulu tarafından denetlenmektedir.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden ibadete açılışının 5. yıl dönümünde, devam eden koruma ve restorasyon çalışmalarını yerinde değerlendirdi. Bilim kurulu üyeleri ve yetkililerle gerçekleştirdiği incelemenin ardından basın toplantısında bulunan Bakan Ersoy, güvenlik önlemlerinden güçlendirme projelerine, kubbe ve minarelerdeki çalışmalardan mozaik konservasyonlarına kadar geniş bir bilgi yelpazesi sundu. Çalışmaların, bilim kurulu denetiminde ilerlediğini dile getiren Ersoy, Ayasofya’nın hem manevi hem de kültürel miras olarak gelecek jenerasyonlara güçlü bir şekilde aktarılacağını vurguladı.
‘YALNIZCA MİLLETİMİZİN DEĞİL, TÜM İNSANLIĞIN ORTAK MİRASI’
Bakan Ersoy, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı duruşu ve liderliği sayesinde, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin ibadete açılmasının bu yıl 5. yıl dönümünü geride bıraktık. 24 Temmuz 2020’deki tarihi kararla yeniden ümmetin kalbi haline gelen bu eşsiz eseri koruyup güçlendirmek ve gelecek nesillere layıkıyla aktarmak için çaba sarf ediyoruz. Bugüne kadar önemli adımlar attık ve atmaya da devam ediyoruz. 15 asırdır ayakta kalan, tarihin derinliklerinde yıkıma uğrayıp yeniden inşa edilen Ayasofya’yı gelecek nesillere en doğru şekilde emanet etmek için el birliğiyle çalışıyoruz. Tüm bunları yaparken, teknolojik imkanlardan ve güvenlik unsurlarından yüksek düzeyde faydalanıyoruz” dedi.
‘YAPAY ZEKA DESTEKLİ YENİ BİR GÜVENLİK SİSTEMİ KURDUK’
Alınan güvenlik önlemlerini detaylandıran Bakan Ersoy, “Cami içinde 300 fiziki güvenlik görevlisinin yanı sıra yapay zeka destekli bir güvenlik sistemi de oluşturduk. Artan kamera sayısı ile yapay zeka sayesinde olası sorunlara hızlıca müdahale edebilmekteyiz. Herhangi bir olumsuz durumda güvenlik ekipleri ekranlardan anında uyarı alarak duruma müdahale edebiliyorlar” ifadelerini kullandı.
‘ÇALIŞMALARIMIZI ÜÇ KATEGORİDE GÖRÜYORUZ’
Bakan Ersoy, “Çalışmalarımız ‘koruma, onarım ve güçlendirme’ başlıkları altında toplanmaktadır. İlk aşamada, mimari elemanlarda tespit edilen hasarların giderilmesi için basit onarımlar gerçekleştirdik. Ahşap, sıva ve mermer yüzeylerdeki hasarları onarıp, hem halkın hem de turistlerin yapıya zarar vermesini engellemek adına bariyer ve uyarı önlemleri aldık. Ayrıca, iç narteks çıkışında şeffaf kapamalarla hassas yüzeyleri koruma altına aldık. Galeri katının onarımını tamamladık ve elektrik ile mekanik altyapıyı yeniledik” şeklinde konuştu.
‘NEM ORANLARINI YAZIYORUZ’
Bakan Ersoy, yapısal izleme kapsamında Ayasofya’nın sürekli takipte olduğunu belirtti ve “1991 yılından beri sensörlerle izlenen caminin yapısal hareketleri ile nem oranlarını kayıt altına alıyoruz. Ayasofya-i Kebir’in altında karmaşık ve çok katmanlı bir yapı bulunmaktadır. Bu kısmın temizliği amacıyla etüt ve temizleme çalışmaları tamamlanmıştır. Yenilikçi restorasyon projeleri hazırlanarak, Üçüncü Mehmet, İkinci Selim, Üçüncü Murat Şehzadeler Türbeleri ve Sıbyan Mektebi ile Muvakkithane üzerinde çalışmalar başarıyla gerçekleştirilmiştir. Ayasofya, uluslararası bir değer taşıyan bir mabettir. Dolayısıyla daha yapılması gereken birçok proje ve plan mevcuttur. Tüm çalışmalarımızın titizlikle sürdüğünü belirtmek isterim” dedi.
‘43,5 METRE YÜKSEKLİĞİNDE ÇELİK PLATFORM İNŞASINA BAŞLIYORUZ’
Bakan Ersoy, “2023 yılı itibarıyla başlayan ikinci etap restorasyon çalışmaları çerçevesinde, minareler ile dış cephe üzerinde yoğunlaşan çalışmalar devam etmektedir. İkinci Bayezid minaresi için söküm ve güçlendirme işlemleri sürmektedir. Minare platformuna iskele kurulmuş olup, güçlendirme ve taş imalatları sürmektedir. Ana kubbe için uzmanlar, güçlendirme gerekliliğini tespit etmiştir. Kubbenin dış yüzeyindeki kurşun kaplamayı yenileme planları yapılmaktadır. Kubbedeki hassas mozaiklerin zarar görmemesi adına çelik konstrüksiyon ile koruyucu brandadan oluşan geçici bir örtü sistemi kurulmuştur. Aynı zamanda iç mekandaki mozaik restorasyonları için 43,5 metre yükseklikte, ibadetleri aksatmayacak bir çelik platform sistemi inşasına başlanacaktır. Bu platformun inşası için hazırlıklar son aşamaya geldi. Gerekli tedbirler alınmış ve çalışmaları daha güvenli hale getirmek için kule vinci kurulmuştur” diye konuştu.
‘TÜM KURŞUN KAPLAMALARIN DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKİYOR’
Bakan Ersoy, “Restorasyon süreçlerinde yapının deprem güvenliğinin sağlanması kritik bir önem taşımaktadır. Yapılan detaylı analizlerde, kubbe alanında güçlendirme ihtiyacı belirlenmiştir. Güçlendirme işlemleri ana kubbe ve yarım kubbelerde sürekilik arz edecek şekilde gerçekleştirilecektir. İç yüzeyi mozaik kaplama olan kubbede dış yüzeyden yapılacak güçlendirme çalışmaları önceliklidir. Kurşun onarımı ve kapsamlı güçlendirme gereksinimi nedeniyle tüm kurşun kaplamaların sökülüp, onarılarak değiştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Kubbede gerçekleştirilecek güçlendirme ve diğer gerekli müdahaleler tamamlandığında geçici çelik konstrüksiyon çatı örtüsü ve vinç sistemleri kaldırılacak” şeklinde bilgi verdi.
‘SÜREÇ, BİLİM KURULU TARAFINDAN DENETLENMEKTEDİR’
Bakan Ersoy, “Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen çalışmalar, mühendislik, sanat ve bilimin buluştuğu büyük bir koruma seferberliğidir. Bu süreç, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmekte olup, alanında yetkin akademisyenlerden oluşan bilim kurulumuzun denetimi altındadır. Bilim kurulunda, Prof. Dr. Can Binan, Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın, Prof. Dr. Ahmet Güleç, Prof. Dr. Hasan Fırat Diker ve Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten yer almaktadır. Bu değerli mirası gelecek nesillere ulaştırmak amacıyla çalışmalarımızı titizlikle sürdürürken, birçok ziyaretçiyi de ağırlamaya devam ediyoruz” ifadesini kullandı.
‘5 YILDA 40 MİLYON ZİYARETÇİ AYASOFYA’YI GÖRDÜ’
Ziyaretçi sayısıyla ilgili bilgi veren Bakan Ersoy, “Son beş yıl içerisinde yaklaşık 40 milyona yakın kişi Ayasofya’yı ziyaret etmiştir. Avrupa’daki küçük nüfuslu ülkelerle karşılaştırıldığında, Ayasofya 5 yıllık bir sürede 4-5 ülke nüfusu kadar ziyaretçi misafiri olmuştur. Bu durum bizim için büyük bir gurur kaynağıdır. Bu bilinçle, Ayasofya’yı maneviyat ve kültürel mirasımızı koruma sorumluluğıyla geleceğe hazırlanmaktayız. Çalışmalar tamamlandığında, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi geçmişin ihtişamını koruyarak, daha güçlü bir yapısal bütünlük ile ziyaretçilerini karşılayacaktır. Bu vesileyle, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden açılmasına ve bu milletin asırlık duasını gerçeğe dönüştüren Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı sunuyorum. Bu ulvi göreve katkı sunan başta Vakıflar Genel Müdürlüğü olmak üzere tüm kurumlarımıza, akademisyenlerimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.




